Izvor: SEEcult.org, 15.Jan.2016, 05:27 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Spomenicima ne treba verovati
Reprezentativna izložba više od 30 vodećih umetnika i umetničkih grupa iz “zlatnih godina” bivše Jugoslavije, odnosno od početka 60-ih do sredine 80-ih, biće otvorena 15. januara u Notingemu, a prema koncepciji kustoskinje Line Džuverović, predstavlja više od sto radova i eksponata koji osvetljavaju ključne protivurečnosti nekadašnje socijalističke države koja je osmislila jedinstveni “treći put” – samoupravni socijalizam.
Izložba “Spomenicima ne >> Pročitaj celu vest na sajtu SEEcult.org << treba verovati”, čiji je naziv preuzet od kratkog filma Dušana Makavejeva iz 1958. godine, najveća je dosad prezentacija jugoslovenske umetnosti u Velikoj Britaniji, a u prostoru Notingem kontemporari biće otvorena do 4. marta.
Umetnost nastala u SFRJ, koja privlači veliku pažnju, prvi put je u Velikoj Britaniji predstavljena u kontekstu društvenih, ekonomskih i političkih uslova nekadašnje jednopartijske države koja je izgrađena posle Drugog svetskog rata na principima socijalizma, ali uronjenog u “utopijski konzumerizam”.
Izložba predstavlja novo i inovativno istraživanje tog perioda, a obuhvata radove niza umetnika koji su se proslavili, pa i postali svetske zvezde, kao što je Marina Abramović.
Među zastupljenim umetnicima su i Zemira Alajbegović (Gledališče FV), Lutz Becker, August Černigoj, Goran Đorđević, Vera Fischer, Karpo Godina, Tomislav Gotovac, Sanja Iveković, Katalin Ladik, Lojze Logar, Dušan Makavejev, Goranka Matić, Slavko Matković, NSK/New Collectivism, Grupa OHO, Dušan Otašević, Zoran Popović, Bogdanka Poznanović, Mladen Stilinović, Sven Stilinović, Lazar Stojanović, Dragoljub Raša Todosijević, Milica Tomić, Goran Trbuljak i Želimir Žilnik.
Bogdanka Poznanović, Akcija srce – predmet, 1970. (detalj), Marinko Sudac kolekcija
Na izložbi su zastupljeni i bendovi bivše Jugoslavije - VIS Idoli, Disciplina Kičme, Šarlo Akrobata, Oliver Mandić, Laboratorija zvuka, Tožibabe, Laibach, Borghesia i Ekatarina Velika.
Postavka počinje razvojem konzumerizma na polovini 37-godišnje vladavine Josipa Broza Tita, a završava se radovima nastalim nekoliko godina posle njegove smrti 1980.
Uz umetničke radove (filmovi, kolaži, fotografija, skulptura i slike), izložba obuhvata i muziku, TV snimke i, kako su naveli organizatori, fascinantne artefakte kao što su pokloni koje su radnici darivali predsedniku Titu za rođendan, pozajmljeni za ovu priliku iz Muzeja istorije Jugoslavije.
Izložba “Spomenicima ne treba verovati” je tematski pregled kompleksnosti jugoslovenske umetnosti i kulture.
Četiri glavne teme – javni prostor i predsednik Tito, socijalizam i klasne razlike, drugarice superžene i utopijski konzumerizam i subkulture, istraženi su u četiri galerijska prostora u Notingem kontemporari.
OHO/Naško Križnar, Projekt 6, 1969. Marinko Sudac kolekcija
Za otvaranje je najavljen performans Milice Tomić produciran specijalno za notingemsku izložbu, u kojem performativno izvodi čuvenu “Edinburšku izjavu” Raše Todosijevića iz 1975. godine, izgovarajući listu od više od 200 “profitera” umetnosti.
Milica Tomić je i među učesnicima simpozijuma koji će biti održan 16. januara, a fokusiran je na samoupravni socijalizam – ekonomski i politički sistem koji je bio osnova SFRJ, a podrazumevao je prenos određenih nivoa odlučivanja na radnike.
Simpozijum bi trebalo da odgovori na pitanje kako samoupravljanje može da bude (i da li je bilo) primenjeno i u oblasti umetničke prakse, te gde su u tom smislu potencijali, a šta su bile greške. Pitanje je i da li se neke od samoupravnih metoda mogu primeniti na umetničku praksu danas – u potpuno drugačijem političkom sistemu, uz izmenjenu geografiju više od 30 godina kasnije.
Konferencija će istražiti i različite forme kritike jugoslovenskog samopravljanja.
Biće reči i o filmovima jugoslovenskog crnog talasa, studentskom protestu 1968. godine, kao i o novim umetničkim praksama i nastanku pank zajednica kao formi otpora.
Kadar iz filma Zorana Popovića “Struggle in New York - Борба у Њујорку” (film 16 mm, 56’30’’, Njujork 1976). S leva na desno: Mayo Thompson, Paula Ramsden, Kathryn Bigelow, Jesse Chamberlain
Među učesnicima su najavljeni: Milica Tomić, David Crowley, Zoran Popović, Sanja Iveković, Branislav Dimitrijević, Antonia Majaca, Lina Džuverović i Zoran Pantelić.
Zoran Popović će nakon završetka simpozijuma prikazati svoj film “Struggle in New York - Борба у Њујорку” - kritički pogled grupe avangardnih umetnika na umetnost 60-ih i 70-ih godina 20. veka.
Film je nastao u vreme Popovićevog boravka i rada u Njujorku 1976. godine, a pojavljuje se, između ostalih, i američka filmska rediteljka i oskarovka Ketrin Bigelou (Kathryn Bigelow), koja učestvuje u segmentu “...And Now for Something Completely Different...” - performansu njujorškog ogranka uticajne britanske grupe Art & Language.
*Foto na vrhu: Katalin Ladik, Identification, akcija, Akademie der Bildenen Kunste, Beč. 1975. Ljubaznošću acb galerije, Budimpešta
(SEEcult.org)
