Izvor: Danas, 04.Nov.2015, 09:38 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Roboti sviraju džez
Želeli ste uvid u budućnost džeza, kako već uostalom i glasi slogan ovogodišnjeg Beogradskog džez festivala? Nakon serije izvanrednih novih mladih umetnika proteklih dana, koji će u godinama što dolaze i te kako učestvovati u ostvarenju te i takve budućnosti, sama završnica Festivala suočila nas je ipak sa budućnošću kao takvom iz sve snage. Delikatni turski Soyut Boyut, te norveški Supersilent odmah potom, ispituju povremeno na zaprepašćujući način kuda bi sve džez u novim >> Pročitaj celu vest na sajtu Danas << vremenima mogao da ode, na potezu od vrelog Istoka do samo navodno hladnog Severa.
Najpre, Soyut Boyut. Ispod zgodno skrojenog naziva, pojavljuju se tri odistinski ozbiljna umetnika, koji gitarom, bubnjevima i saksofonom kreiraju na licu mesta niz zvučnih prizora, prostreljenih otmenim folklorom, koji vas jednim tananim končićem zvuka vode kroz lavirinte nataložene muzičke istorije i sopstvene inspiracije modernog čoveka. Iz takvog spoja individualnog i sveopšteg, saksofon kao njihov glavni pregovarač u komunikaciji sa auditorijumom, okružen osetljivim vibracijama ostala dva instrumenta, saopštava sa prigušenom strastvenošću, no koja svejedno plamti, raskošno iznedrenu građu za ovaj putopis kroz vreme i preko nama bliske geografije. Namenjeno pažljivom slušanju.
Supersilent pak kao da ne nameravaju ni za tren da budu stvarno tihi, kako im već ime sugeriše. Vibracije trube, glasa i sveprisutne elektronike iz prva pristižu iz neke nedogledne daljine, da postanu naglo sve agresivnije i potmulije, poput nekog beskrajnog odmotavanja tmaste materije zvuka. Kako god vam se činilo, ovo apsolutno jeste džez, sa svojim improvizacijama punim napetosti, istočnjačkim zapevanjem i uopšte vrelim nadahnućima smeštenim naoko mnogo južnije od njihove domovine. Trojica koji kreiraju iz sve snage zvuk na svojim svemirskim oruđima, sintetički zvukovi naspram brutalno realnih, postaju sve mahnitiji i violentniji, da se na vrhuncu čini kako roboti ovde sviraju džez nepoznat još ljudskom uhu i iskustvu, ali džez dakako! Zarobljeni smo tako u džinovskom ventilatoru 'noise jazza', na samim spoljašnjim granicama žanra, koje bez sumnje ostaju otvorene za ove električne testere buke, sred kojih ima gotovo pa religioznih momenata u stilu Antony and the Johnsons, a odmah potom rezova preko našeg centralnog nervnog sistema koji se nikako ne mogu nazvati milozvučnim.
Znate onu priču Reja Bredberija o kosmonautima koji nakon neke nesreće propadaju kroz vasionski prostor održavajući još neko vreme komunikaciju među sobom? E pa, ovo povremeno jeste nešto poput te komunikacije iskidane kaleidoskopskim dahom svemira koji ih guta i uništava, ne čineći ih ipak manje ljudima, sve dok ti glasovi u verziji Supersilent ne postanu krhka molitva puna tronutosti, na talasu izvanrednih video radova, koji su i inače krasili čitavo izdanje 31. Džez festivala. Posle ovoga, zaista nema ničeg više da se kaže. Živeo džez iz budućnosti!
