Izvor: Politika, 11.Jan.2008, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Reprint "Novina Čitališta beogradskog"
Biblioteka grada Beograda objavila je reprint "Novina Čitališta beogradskog" u jednoj knjizi (svih brojeva novina iz 1847, 1848. i dva broja iz 1849. godine), koji će biti predstavljen danas, u okviru obeležavanja rođendana ove kulturne institucije. Na ovoj svečanosti najboljem beogradskom bibliotekaru biće uručena nagrada "Marija Ilić-Agapova", a najbolji izdavač, knjižar i knjigovezac dobiće priznanje sa imenom "Gligorija Vozarovića".
Staniša Nešić, glavni i odgovorni urednik >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << treće serije "Novina Čitališta beogradskog" i priređivač i autor pogovora ove knjige reprinta, kaže da ona ima važnost podsećanja na nepravedno zapostavljenu predvukovsku ortografiju i leksiku, kojom su pisali Njegoš, Dositej i Milovan Vidaković, a koja čini značajan deo srpske kulture.
- U obnovljenoj Srbiji prva javna čitaonica bila je "Srpsko čitalište u Beogradu", a ideja o njegovom osnivanju nastala je 1843. godine. Tek decembra 1845. godine, zalaganjem Jeliseja Vukajlovića, sekretara Uprave varoši Beograda i velikog protivnika ilirstva, zajedno sa najviđenijim ljudima u tadašnjoj Srbiji, usvojen je Odbor za osnivanje Čitališta, rekao je Nešić.
Prema njegovim rečima, pomenuti reprint sadrži i dodatke, štampane uz svaki broj Novina, koji su obrađivali posebne probleme, među kojima je i poznata polemika Jovana Sterije Popovića, kao i pesmu Konstantina Brzaka, posvećenu instituciji Beogradskog čitališta. Izdanje sadrži i programski tekst "Pravila Srbskog čitališta u Beogradu", koji je na dan osnivanja Beogradskog čitališta, 2. januara 1846. godine, podnet na odobrenje Popečiteljstvu vnutrenjih djela.
- Čitalište je svojim delovanjem postalo svetionik za celo Srpstvo, a posebnu pažnju Novine su posvećivale napretku prosvete u Srbiji. Čitalište beogradsko bilo je neka vrsta narodnog univerziteta. U Novinama je dve trećine prostora bilo ispunjeno političkim vestima iz Srbije, ali i iz celog sveta. Ostatak prostora ispunjavale su vesti iz kulturno-prosvetne delatnosti Srbije. Saradnici Novina bili su Jovan St. Popović, Sima Milutinović Sarajlija, Sergije Nikolić, Milovan Spasić i drugi - kaže Nešić, dodajući da je u Srbiji bilo čak 1.115 pretplatnika Novina Čitališta beogradskog, a da su članovi Čitališta mogli da dođu do čak 15 inostranih listova i mnoštva knjiga.
[objavljeno: ]
