Izvor: Blic, 26.Dec.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Remek dela u Beogradu
Remek dela u Beogradu
Posle jednogodišnjeg putovanja na kojem je gostovala u Nacionalnoj pinakoteci u Bolonji, Kastelu Zvevo u Bariju i Umetničkom muzeju Tampere u Finskoj, izložba klasika italijanske umetnosti stigla i kod nas - u Atrijum Narodnog muzeja, gde će moći da se pogleda do 10. februara. Da ne bude zabune, reč je o našoj zbirci strane umetnosti na kojoj dominiraju Tintoretova Madona i portret Kristine Danske koji se pripisivao Ticijanu, a za koji se danas pretpostavlja >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << da je delo nepoznatog lombardijskog umetnika, svakako iz renesanse.
Izloženi su takođe radovi Frančeska i Leandra Basana, braće koja je po ugledu na severne zemlje u Italiju unela tzv. žanr mrtve prirode. Zastupljeni su i čuveni vedutisti (Kanaleto, Guardi...), zatim Karpačo, Bernardo Stroci, Đambatista Tijepolo... Među srednjovekovnim delima prednjače slike_arhiva Paola i Lorenca Venecijana.
Izložba čiji je potpun naziv 'Klasici italijanske umetnosti - od Paola Venecijana do Frančeska Gvardija' ujedno je i rezultat dugogodišnje saradnje Pinakoteke u Bolonji i našeg Narodnog muzeja, a posebno stručne podrške Pjera Rozenberga, nekada direktora 'Luvra' i Vitorija Zgarbija, koji su pregledali ova naša dela smeštena u depou i dali korisne savete našim restauratorima da ih zaštite pre pravljenja postavki za svet.
- Najveći broj slika potiče iz tri izvora - objašnjava Tatjana Bošnjak, jedan od autora postavke uz Rozu Damiko i Dubravku Preradović.
- Reč je o dvema poklon-zbirkama Muzeju krajem XIX veka i krajem XX i Fonda komisije za ratne reparacije FNRJ predratnom Narodnom muzeju 1949. godine. Upravo slike_arhiva italijanskih majstora činile su početni fond celokupne strane zbirke koja danas broji 201 dela. Jezgro zbirke formirano krajem XIX veka zapravo je veliki poklon slikara slovačkog porekla Bertolda Lipija u to doba nastanjenog u Veneciji koji je bio prijatelj tadašnjeg direktora ove naše nacionalne instutucije Mihaila Valtrovića. Lipaj je, a to se zna iz sačuvane prepiske, Muzeju poklonio čak 90 dela italijanskih umetnika. Pošto je prešao u Beč, na njegovu inicijativu bečki bankari su nastavili da doniraju dela mahom austrijskih i italijanskih majstora. U muzejskim izveštajima Srpskoj kraljevskoj akademiji navodi se da su bankari poklonili radove Kanaleta, Gvardija i Belota. Od ukupno 52 slike_arhiva na ovoj izložbi, 14 potiče iz Lipajevog poklona (na primer Tijepolo).
Drugoj grupi slika pripadaju one koje su zapravo konfiskovana imovina saradnika nemačkih okupatora ili one prikupljene nacionalizacijom. Tako su u Muzej dospeli radovi Leandra Basana. Godine 1949. Muzej preko Ministarstva nauke i kulture dobija isporuku umetničkih dela od reparacione komisije pri vladi FNRJ (slike_arhiva Venecijana, Kredija, Tintoreta, Ticijana, koje su bile na stalnoj postavci, dok ju je Narodni muzej imao pre nego što je započeo angažman u korist neophodne obnove zgrade).
Poslednja velika poklon-zbirka je dr Đorđa i Lale Lučić-Roki. Poštujući želju ovih darodavaca, slikarka Leposava Pavlović je i posle njihove smrti sakupljala delove zbrike koji su se nalazili u Beogradu, Splitu, Rimu i na Visu, a tu je i deo otkupljen od udovice državnika Milovana Milovanovića koji je službovao u Rimu.
Na kraju, da otkrijemo i zašto je ova izložba važna za našu zemlju: njenim putovanjem po Evropi promovisan je Beograd i istorijsko i umetničko blago koje poseduje Narodni muzej. Još jedan razlog da se što pre prione na rekonstrukciju istog. Hrabar je potez Tatjane Cvjetičanin da se ovog puta plaća ulaznica (sto dinara - škole besplatno), i Muzeju mnogo znači, baš kao i štampane razglednice reprodukcija. Valjalo bi imati na umu da je ulaznica za istu postavku u Evropi bila oko deset evra! Milena Marjanović
