Izvor: B92, 18.Dec.2014, 21:51 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Preminula slikarka i filmska režiserka Mira Brtka
U Beogradu je danas u 84. godini preminula poznata slikarka i filmska režiserka Mira Brtka.
Rođena je 5. okotbra 1930. u Novim Banovcima, gimanziju je pohađala u Bratislavi i Beogradu, a filmsku režiju je završila na Akademiji za pozorište i film u Beogradu, u klasi profesora Vjekoslava Afrića, Josipa Kulundžića i Slavka Vorkapića.
Snimala je kratke i dokumentarne filmove u produkciji Zagreb filma i novosadske Neoplante, a bila je i asistent režije italijanskim >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << rediteljima, pored ostalog i Albertu Latuadi.
Pored pozorišne i filmske u Beogradu, završila je i Likovnu akademiju u Rimu (Akademia di Belle Arti ) u klasi profesora Franka đentilija i Mina Makarija, nakon čega se potpuno posvetila slikarstvu, a poslednjih godina i vajarstavu.
Slikala je, vajala i izlagala na samostalnim i grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu, od svoje rodne Stare Pazove u kojoj je živela, do nedavnog učešća na kolektivnoj postavci u Beču sa slikarima iz Vojvodine.
IN MEMORIAM: Mira Brtka (1930 – 2014)
Mira Brtka se bavila filmom (kao rediteljka, scenaristkinja, asistentkinja režije, animatorka, kostimografkinja, scenografkinja), modom (kreiranjem odevnih predmeta za žene), skulpturom (postskulpturom, skulpturalnom intalacijom), ali možda najviše – ili vremenski najduže – trajala su njena istraživanja i eksperimentisanja u slikarstvu. Bavljenja slikom, ispitavanja njenih svojstava, prirode i karaktera odvijala su se uporedo sa Brtkinim poimanjem umetnosti kao traganjem za vlastitim, unutrašnjim smislom.
Umetnička i životna sudbina Mire Brtke odvijala se na relaciji Stara Pazova – Beograd – Rim – Novi Sad – Bratislava. Rođena je 1930. godine u Novim Banovcima. Diplomirala 1955. u Beogradu na Akademiji za pozorišnu i filmsku umetnost, odsek filmske režije, u klasi profesora Slavka Vorkapića i Vjekoslava Afrića, a 1963. diplomirala je na Akademiji lepih umetnosti u Rimu, na odseku slikarstva kod profesora Franka Đentilinija i Mina Makarija.
Prvu samostalnu izložbu slika imala je 1964. u Rimu, da bi zatim izlagala i na brojnim samostalnim i grupnim, problemskim i studijskim izložbama u zemlji i inostranstvu. U Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu, 2012. pod nazivom Mira Brtka: Nestabilne ravnoteže (1962–2012), povodom pedestogodišnjice umetničkog rada, priređena joj retrospektivna izložba i tim povodom štampan monografski katalog.
Brtka je 1965. predstavljala Jugoslaviju na Međunarodnom simpozijumu umetnika, kritičara i istoričara umetnosti u San Marinu i Riminiju. U periodu 1967–1971. bila je članica internacionalne umetničke grupe Illumination, koju je u Rimu osnovao Japanac Nobuja Abe, umetnik, učitelj, mistik i filozof. Članovi grupe bili su i: Marša Hafif, Aldo Šmit, Milena Čubraković i Paolo Pateli. Svoju prvu izložbu grupa je imala 1967. u Trentu, u Galeriji „L’Arđentario“.
Dugogodišnja saradnja sa članovima grupe Biro za preventivnu imaginaciju, osnovane u Rimu 1974, dovela je do uspostavljanja jedne od filijala Biroa u Staroj Pazovi, u Brtkinom ateljeu, pod nazivom Biro za balkanizaciju umetnosti.
Mira Brtka je 2011. osnovala Fondaciju Brtka–Kresoja, a izlagački prostor Fondacije u Petrovaradinu za javnost je otvoren 2012. izložbom Mira Brtka i grupa Illumination.
Mira Brtka bila je dobitnica brojnih istaknutih nagrada i priznanja, od Diploma d’onore, I Mostra internazionale di pittura estemporanea, Latina – Sperlonga, Italija (1962) sve do nagrade „Zlatna značka“ Kulturno-prosvetne zajednice Srbije za nesebičan, predan i dugotrajan rad i stvaralački doprinos u širenju kulture, Beograd (2009), kao i nagrade Svetlost za životno delo, Centar za kulturu, Stara Pazova (2012).
Brtkini umetnički radovi nalaze se u mnogim javnim zbirkama i privatnim kolekcijama, kao što su: Muzej savremene umetnosti Vojvodine, Novi Sad; Muzej savremene umetnosti, Beograd; Muzej grada Sarajeva, Sarajevo; Galleria d’arte „L’Argentario“, Trento; Museo Civico, Verucchio; Galleria nazionale d’arte moderna GNAM, Roma; Galeriartist, Daghan Ozul Collection, Istanbul; Vujičić kolekcija, Beograd; Muzej Macura, Novi Banovci; Wiener Städtische, Beograd i mnogim drugim.
Njene skulpture postavljene su u javnom prostoru: Aerodrom, Vršac; TERRA, Kikinda; Plato ispred Galerije Meander, Apatin; Park/šetalište pored Dunava, Apatin; Centar za kulturu, Stara Pazova.
O Miri Brtki snimljeno je više filmova, npr: 1982. Nikola Majdak za TV Novi Sad, Lice u prolazu; 1993. M. Horvath i Vladimir Valentik za TV Novi Sad i emisiju Art Forum: razgovor sa slikarkom, vajarkom i rediteljkom Mirom Brtkom; 2012. Karmelo Romeo, po Dreams That Money Can Buy, Hansa Rihtera: Mira Brtka, Rim
Muzej Savremene umetnosti Vojvodine
.
