Izvor: Politika, 31.Dec.2011, 19:26 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Posveta Gustavu Klimtu
Austrija dovršava pripreme za obeležavanje stopedesetogodišnjice rođenja svog najpoznatijeg slikara, često osuđivanog zbog prizora erotike u svojim delima
Specijalno za Politiku
Beč – Gerstnerova Klimt torta za nošenje kući, keramika sa zlatnim ornamentima, geometrijska lakoća Jozefa Hofmana na maramama i šoljama za čaj, kulinarski specijaliteti nazvani po „Poljupcu” i „Očekivanjima”, Šlumbergerov „Kuve Klimt“ i mnogi slični >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << produkti čiji se broj iz dana u dan povećava, najavljuju početak godine Gustava Klimta čiji komercijalni uspeh lako može da se približi bilansu iz godine Mocarta (2006). Kič ili ne, ova minijaturna „umetnička dela“ ostaće dostupna običnom svetu, a originale, bilo Klimtove bilo drugih secesionista i modernista onog doba, imućni će moći da pecaju na nekoj od bečkih aukcija u Doroteumu i Palati Kinski.
U tišini pred turističku „Klimt invaziju” Austrija privodi kraju pripreme za obeležavanje stopedesetogodišnjice rođenja svog najpoznatijeg slikara muzejskim programom koji je, konkretno u Beču, združio devet kulturnih institucija: Belvedere, Muzej istorije umetnosti (KHM), Kinslterhaus, Albertinu, Leopold muzej, Muzej grada Beča, Austrijski muzej pozorišne umetnosti, MAK i Etnografski muzej.
Gornji Belvedere, muzej u posedu najveće kolekcije Klimtovih radova, među kojima se nalazi i „Poljubac”, već krajem oktobra 2011. počeo je sa slavljem jubileja izložbom „Gustav Klimt i Jozef Hofman” - koja govori o paralelom toku karijera uglednog arhitekte/ dizajnera i slavnog slikara. Posetioce ove sjajno priređene postavke očekuju poglavlja o Betovenovoj izložbi kao kompletnom umetničkom delu, o linearnom i geometrijskom stilu, o odnosima Beča i Brisela, o unutrašnjoj arhitekturi, Gustavu Klimtu i Emiliji Flege, o Palati Štoklet kao Hofmanovom remek-delu... Najinteresantnija priča se plete oko osnivanja Asocijacije likovnih umetnika Austrije – Secesije – čiji su članovi bili vođeni idealom funkcionalne umetnosti nastale iz potrebe. Zgrada Secesije, jedno od današnjih tipičnih obeležja grada Beča, 1898. je umetnicima služila kao utočište nepriznatih ideja. Klimta i Hofmana su zbližili interesovanje za unutrašnju arhitekturu i čiste geometrijske forme. Jedan od najzanimljivijih primera Klimtovog bavljenja unutrašnjom dekoracijom je opremanje radne sobe grčko-austrijskog mecene Nikolausa Dumbe u njegovoj rezidenciji. Pored klasičnog dizajna enterijera Klimt je u palati Dumba ostavio nekoliko murala od kojih ističemo: „Šubert za klavirom” (1899) i „Muzika” (1898), nazivom i motivima inspirisanih Dumbinom pozamašnom kolekcijom autograma Franca Šuberta.
Muzej pozorišne umetnosti je koncept svoje izložbe „Protiv Klimta – Gola istina” izgradio oko svoje male dragocenosti – slabo poznatog Klimtovog platna „Gola istina” (1899) koje mu je zaveštao austrijski pisac, književni kritičar i izdavač Herman Bar (1863–1934). U momentu kada na Klimta sipaju otrovne strele zbog erotike, Bar objavljuje rukopis „Protiv Klimta” u kome se obrušava na tadašnje „poznavaoce” i kritičare umetnosti. Najveći kvalitet izložbe koja se otvara 10. maja jeste traganje za pitanjem koje tradicije istorije umetnosti i književnosti mogu da se vežu za različite likovne elemente „Gole istine”.
Doprinos Leopold muzeja proslavi jubileja jeste ogroman: pored izložbe „Klimt intimno”, koja će startovati 24. februara i na kojoj će biti izložena privatna prepiska i kolekcija razglednica koje je Klimt slao Emiliji Flege, ova institucija stoji iza čitave koncepcije centra „Gustav Klimt” u mestu Kamer na jezeru Ater. Lepota ovog krajolika je poznatog bečkog slikara inspirisala na pedesetak izvanrednih pejzaža. Otvaranje je planirano na ovom mestu tačno na Klimtov sto pedeseti rođendan – 12. jula 2012.
Albertina od 14. marta do 10. juna nudi izbor od 170 Klimtovih ljudskih studija, alegorija i tehničkih nacrta izrađenih perom, olovkom, tušem, pastelom... Najveću kolekciju crteža u svojoj riznici ima pak Muzej grada Beča, koji će od 16. maja do 16. septembra javnosti učiniti pristupačnim Klimtovih 400 skica, studija i erotskih crteža, prvi put u celosti pokazanih na jednoj izložbi. Biće izloženo i nekoliko ulja na platnu, od kojih je najpoznatije – Portret Emilije Flege (1902).
Mozaičkim frizom u Palati Štoklet bavi se Muzej primenjene umetnosti (MAK) na izložbi „Očekivanje i ispunjenje”, a kolekcija od 350 čipki, vezova, tekstila i štofova sa ornamentima jugendstila, koje je kreirala modna dizajnerka i umetnikova velika ljubav Emilija Flege, može se pogledati u Etnografskom muzeju od 25. maja.
Kome dosade posete klasičnim izložbama, može da se divi tavanicama oslikanim u Muzeju primenjene umetnosti (MAK-a) i auditorijumu Burgteatra. Impresivan svod iznad glavnog stepeništa Muzeja istorije umetnosti (KHM) i radovi Filozofija, Medicina i Pravdana plafonu bečkog univerziteta, zbog kojih je Klimt svojevremeno bio nazivan „pornografom“, sigurno će ostaviti jednako snažan utisak kao jedna Adela Bloh-Bauer ili Judit. Za kraj bi trebalo odvojiti vreme i za Betovenov Friz u Secesiji, a jedna od uzbudljivih vesti jeste da se od jeseni za javnost ponovo otvara Klimtova vila u Beču.
Marina Rihter
objavljeno: 01.01.2012
