Izvor: Blic, 24.Dec.2011, 00:20 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pinap devojke 17. veka
Kad god su viktorijanskog slikara Džordža Frederika Votsa pitali zašto je kao 47-godišnjak stupio u brak sa 17-godišnjom Elen Teri, objasnio je da je imao najviši motiv - da zaštiti nevino devojče od glumačke karijere.
Sporedni zaplet u romanu „Tragična muza" Henrija Džejmsa vrti se oko dileme mladog diplomate koga nizak društveni položaj sprečava da oženi lepu i talentovanu glumicu u koju je zaljubljen.
Kao što ovi primeri iz 19. veka pokazuju, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << apsurdne predrasude o ženama koje su nastupale na pozorišnim daskama su iznenađujuće trajne.
Izložba „Prve glumice" u londonskoj Nacionalnoj galeriji portreta pokušava da razjasni ovaj fenomen baveći se karijerama glumica pionirki koje su se - pomoću lepote, talenta, inteligencije i snage ličnosti - uspele na vrh glumačke profesije u 17. i 18. veku.
Kralj Čarls II dozvolio glumu
Britankama je prvi put dozvoljeno da nastupaju na sceni početkom šezdesetih godina 17. veka, nakon restauracije kralja Čarlsa II. Ugledne žene nisu razmišljale o karijeri u pozorištu, ali kako je profesija zahtevala sposobnost čitanja, kao i talenat za pesmu i igru, prve glumice su poticale iz najrazličitijih društvenih miljea. Do kraja 17. veka one su postale poznate zvezde i slikarski modeli. Kritičari i pisci bili su opsednuti njihovom stvarnom i izmišljenom seksualnom eksploatacijom, što je bila neka vrsta preteče savremene kulture selebritija.
Život ovih zabavljačica van pozorišne scene bio je vrlo raznolik - jedne su bile kraljevske ljubavnice, druge popularne književnice, a treće uzorne supruge.
Izložba otkirva na koje sve načine su ove prve slavne ličnosti koristile poznantsvo sa slikarima da povise svoj ugled, umanje posledice skandala i stvore svoj profesionalni identitet.
Izložbu otvara Nel Gvin, dobroćudna, nepromišljena kurtizana čija je glumačka karijera postavila kriterijume za sve koje su došle posle nje. Rođena je 1650. u siromašnoj familiji i nije bila lepa - ali je bila seksi, zabavna i udovoljavala je Čarlsu II.
Tada, kao i danas, skandal nije bio loša stvar za karijeru jedne glumice. A da bi postale poznate, morale su da se druže sa umetnicima. Najstariji primer te saradnje na ovoj izložbi su portreti Nel Gvin od Simona Verelsta iz oko 1680, verovatno namenjeni za privatnu nasladu nekog njenog ljubavnika.
I drugi slavni umetnici - Vilijam Hogart, Tomas Gejnzboro, Džošua Rejnolds i Džordž Romni - imali su važne uloge u karijerama glumica (i kurtizana), jednako kao današnji predstavnici za štampu.
Javna arena u kojoj su njihova lepota i čuvenje dobijale maksimalnu izloženost bila je letnja izložba Kraljevske akademije. Identiteti modela sa portreta u akademiji su bili tajni, ali je svako znao ko su devojke sa slika, baš kao i imena njihovih tadašnih ljubavnika.
Budući da su ti portreti kasnije štampani u manjim dimenzijama i jeftinijoj varijanti, žene poput Perdite Robinson i Eme Hamilton mogle bi se opisati i kao prve pinap devojke.
Nije, međutim, sve bilo vezano samo za seks i novac. Džošua Rejnolds i Tomas Lorens su se veoma potrudili da u svojim velikim portretima Gospođe Sidons prikažu aseksualnu, veličanstvenu ženu koja želi posmatraču stavlja do znanja da njena karijera glumice ima prednost nad njenim identitetom žene.
Dosluh između umetnika i glumica doprinosio je procvatu karijera ovih žena. Sa 53 portreta (od kojih su neki prvi put u javnosti), izložba „Prve glumice” je inače monotonu temu pozorišne istorije predstavila na zabavan način - fokusiranjem na društvenu istoriju i biografiju glavnih akterki koja vas drži u stanju napetosti i zapanjenosti od prve do posledenje slike. Otvorena je do 8. januara 2012.
