Izvor: B92, 08.Jul.2011, 13:00   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Omaž dobitnicima nagrade "Lifka"

Ovogodišnji dobitnici nagrade "Aleksandar Lifka", koju Festival evropskog filma Palić dodeljuje za izuzetan doprinos evropskom filmu, su kultni hrvatski reditelj Lordan Zafranović i čuveni srpski reditelj Srđan Karanović.

Uoči 18. izdanja Festivala, biće prikazan izbor filmova ovih reditelja, u okviru selekcije Omaž program za dobitnike nagrade "Aleksandar Lifka".

Srđan Karanović (Beograd, 1945) >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << jedan je od pripadnika Praške škole – reditelja koji su svoje formalno obrazovanje stekli na praškoj filmskoj akademiji FAMU. Prva rediteljska iskustva stekao je radeći kratke filmove i na televiziji. Njegov prvi dugometražni igrani film „Društvena igra" (1972) govori o filmskim željama glumaca-amatera koji žele da igraju u "pravome” filmu. U svom drugom filmu „Miris poljskog cveća" (1977) nastavlja svoje glumačko-rediteljske eksperimente, pa snima svojevrsni filmski esej o glumcu koji, zasićen glumom, beži iz pozorišta među imitatore, svirače i pevačice (narodne stvaraoce) kako bi se očistio od urbanih zala. Ovaj film mu donosi nagradu za režiju u Puli i nagradu međunarodnog žirija kritike FIPRESCI u Kanu. Na televiziji se proslavio kultnom serijom „Grlom u jagode" (1976) čiji filmski nastavak „Jagode u grlu" snima 1985. godine. Jedan je od reditelja koji i danas aktivno radi, pa je tako 2009. godine snimio film „Besa".

Lordan Zafranović je svakako jedan od najkontroverznijih autora stare Jugoslavije. U njegovim filmovima ima mnogo erotike, drame, sjajne fotografije i estetike na kojoj bi mu mnogi autori mogli pozavideti. Rođen je 1944. godine u mestu Maslinica na Šolti. Kada je diplomirao književnost i likovnu umetnost na Univerzitetu u Splitu, Zafranović je upisao čuveni FAMU u Pragu, gde je studirao filmsku režiju i diplomirao 1981. godine. Smatra se delom tzv. "Praške škole” priznatih jugoslovenskih režisera. Njegovo najznačajnije delo „Okupacija u 26 slika" (1978) prvi je deo njegove trilogije Drugog svetskog rata. Za ovaj film Zafranović je osvojio "Zlatnu Arenu" za najbolji film na filmskom festivalu u Puli. Isti je bio prikazan u zvaničnoj konkurenciji u Kanu, a bio je i veliki bioskopski hit u Jugoslaviji. Druga dva dela ove trilogije su „Pad Italije" (1981) i „Večernja Zvona" (1986). Ovi filmovi smatrani su provokativnim zbog mešavine erotike i politike, pod uticajem Pjera Paola Pazolinija, Lukina Viskontija ili Bernarda Bertolučija, a posebno su smatrani kontroverznim zbog njihovog predstavljanja zlodela ustaša tokom Drugog svetskog rata.

Srđan Karanović

Sredinom ’80-ih se okrenuo intimnijim ljubavnim temama, sa filmovima kao što su „Ujed anđela" (1984) i „Aloa: praznik Kurvi" (1988), poznatih po izraženoj erotici. Režirao je i brojne TV produkcije za Radio-televiziju Beograd i Radio-televiziju Zagreb. Zbog svojih antiratnih filmova i žestoke kritike bilo koje vrste nacionalizma, Zafranović je početkom ’90-ih stekao status političkog disidenta u postjugoslovenskoj Hrvatskoj. Tada se seli u Prag, gde i danas živi i radi.

Filmovi u okviru Omaž programa za dobitnike nagrade "Aleksandar Lifka" prikazivaće se u periodu od 11. do 15. jula, u bioskopu EuroCinema (Amfiteatar Otvorenog Univerziteta, Trg cara Jovana Nenada 15) u Subotici, u terminima od 18 i 20 časova. Ulaz na projekcije je besplatan.

Omaž program za dobitnike nagrade "Aleksandar Lifka" (11 – 15. jul):

Srđan Karanović

Ponedeljak, 11. jul, 18h - Društvena igra (1972)

Utorak, 12. jul, 18h – Petrijin venac (1980)

Sreda, 13. jul, 18h - Nešto između (1982)

Četvrtak, 14. jul, 18h - Za sada bez dobrog naslova (1988)

Petak, 15. jul, 18h - Besa (2009)

Lordan Zafranović

Ponedeljak, 11. jul, 20h – Ave Maria / Moje prvo pijanstvo (1970)

Utorak, 12. jul, 20h – Nedjelja (2010)

Sreda, 13. jul, 20h – Muke po Mati (1975)

Četvrtak, 14. jul, 20h – Okupacija u 26 slika (1978)

Petak, 15. jul, 20h - Pad Italije (1981)

Aleksandar Lifka je bio začetnik kinematografije na ovim prostorima i jedna od najznačajnijih evropskih figura zaslužnih za promociju "pokretnih slika" u prvoj polovini prošlog veka, a među dosadašnjim dobitnicima nagrade su Lučijan Pintilije, Jirži Mencel, Margareta fon Trota, Kšištof Zanusi, Dušan Makavejev, Eva Ras, Milena Dravić, Ljubiša Samardžić, Velimir Bata Živojinović, Teo Angelopulos...

Prošle godine je ova prestižna nagrada dodeljena poznatom francuskom reditelju Konstantinu Kosti Gavrasu i srpskom reditelju Goranu Markoviću.

Jedan od najznačajnijih filmskih festivala u regionu održaće se od 16. do 22. jula 2011. godine na više lokacija u prelepom prirodnom okruženju kraj jezera Palić i u Subotici.

Nastavak na B92...

Blic: Omaži Karanoviću i Zafranoviću na Paliću

Politika: Karanović: Ne mogu da razdvojim film od svog života