Izvor: Glas javnosti, 06.Sep.2008, 10:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Obnova lepote koja spasava
Trobroj Novina Beogradskog čitališta posvećen je jednoj od najvećih srpskih svetinja, Hilandaru, a povodom obnove najznačajnije srpske biblioteke. Prvi među odabranim tekstovima napisao je Monah Romilo Hilandarac, a tekst nosi naziv „Restauracija kao preobražavanje tela Hristovog“. Poručujući da se sveti manastir Hilandar nalazi u trenutku obnove, on između ostalog piše: „Mi želimo da obnovimo njegovu lepotu. Ali, lepotu koja spasava. Taj zadatak ćemo obaviti samo ako budemo pažljivi. >> Pročitaj celu vest na sajtu Glas javnosti << Ako budemo poštovali volju drveta i kamena od kojih je manastir bio sagrađen. Poštujući volju kamena, ulazićemo u tajnu Božije neizrecive lepote. Time ćemo pokazati naše uverenje da su čovek i svet stvoreni iz nebića. To uverenje predstavlja temelj smirenja. Smirenje je osnovni preduslov zajednice sa Bogom. Čovek postaje ličnost samo u ovoj zajednici. Neprekidnim trudom svakog od nas“ - navodi on.
Tu je i tekst LJubomira Durkovića-Jakšića „Istorija crkvene visokoškolske biblioteke u Hilandaru“, koji otkriva najznačajniju riznicu srpske knjige kroz vekove, od njenog nastanka, pa do današnjih dana. Autor navodi hronološkim redom imena zaslužnih monaha, od Domentijana, pa do danas, pregalaca, živopisaca, darodavaca koji su obogaćivali biblioteku poklonima, prevodiocima, te onima koji su knjige prepisivali. Pod naslovom „Hilandar“ oglasio se Sreten Petković. Reč je o tekstu koji otkriva blago hilandarske riznice u kojoj se čuva preko hiljadu rukopisnih knjiga koje potiču iz raznih vremena, od kraja dvanaestog pa do kraja devetnaestog veka.
Svetilnik srpskog naroda
- Kao mesto u kome se blagosilja i slavi Gospod i koje je i samo blagosloveno i proslavljeno, Hilandar je vekovima, od svog postanka do današnjih vremena, bio svetilnik svome narodu i to ne samo životom, nego i pisanom i prevođenom rečju jevanđeljske blagovesti i poruke, ohrabrujuće i podstičuće lektire, kadre da udahne preobražavajući i preporodni duh pokajanja“, piše između ostalog arhimandrit Mojsije.
- Po broju i po značaju rukopisa, ova biblioteka je od izuzetnog značaja za poznavanje stare srpske književnosti i kulture. U ogromnoj većini rukopisi su srpski, ali ima i grčkih, ruskih, bugarskih i dr. Mnogi od njih imaju važne tekstove teološke ili istorijske sadržine. Neki od hilandarskih rukopisa značajni su i po svojim umetničkim vrednostima, jer su ih vešti kaligrafi i slikari ukrašavali inicijalima, zastavicama, figurama i minijaturama.
Petković naglašava da bogati hilandarski arhiv čuva i razna istorijska dokumenta i svedočanstva od 15. veka do naših dana, koja se odnose ne samo na istoriju Hilandara, nego i Svete Gore, Srbije i drugih balkanskih zemalja. Tu je i slovo Igumana manastira Hilandara, arhimandrita Mojsija, koji daje prikaz biblioteke pod nazivom „Hilandarski prevodi i putokazi“.
Govoreći o značaju obnove samog manastira ali i njegove biblioteke „Tavor“ (koja inače nosi naziv gore na kojoj se Isus Hrist preobrazio), arhimandrit Mojsije kaže da je Hilandar preko svojih prosvetljenih otaca stolećima bio „bogoprosvetljeni um koji je Srbe budio iz teškog sna zadovoljavanja bilo čime manjim od Boga“. O biblioteci „Srpska misao“ piše Vladimir Dimitrijević, Dušan Cicvara daje prikaz knjige Miroljuba Jokovića „Hilandarska riznica u SAD“, dok Gordana Stokić Simončić piše o Hilandaru kao“najdonjem kamenu“. Ratko Marković Riđanin potpisao je tekst pod nazivom „Obnova manastira Hilandara obnavlja nas“, a Bojana Mencler daje bibliografiju manastira Hilandara... Jedna od najlepših priča u ovom izdanju novina Beogradskog čitališta svakako je priča o čudotvornoj ikoni Presvete Bogorodice, „Ublažiteljki tuge“ zaštitnice biblioteke manastira Hilandara, koja je pronađena neoštećena i nesagorela u velikom požaru.
