Izvor: Politika, 12.Sep.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na tragu imperatora Galerija
EKSKLUZIVNO
Carska palata u Gamzigradu, Feliks Romulijana, najočuvaniji primer rimske dvorske arhitekture, nedavno upisana i u Uneskovu Listu svetske kulturne baštine, nesumnjivo je jedinstveni spomenik svetske kulture i mesto velikih arheoloških izazova i iznenađenja. Grobnica – mauzolej vojnog zapovednika najvišeg ranga iz vremena cara Galerija, dimenzija 4 x 4 metra, sa centralnom kružnom konstrukcijom koja je sadržala ostatke spaljenog pokojnika, kompletnu vojnu opremu, ritualno savijen >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << dugački mač – spatu, bojni nož – siku, vrh koplja, bronzanu alku za pričvršćivanje mača za pojas, delove štita, delove konjske opreme i, kao najznačajniji nalaz, zlatnu carsku krstobraznu fibulu težine 42 grama, kao i dva bronzana novčića, jedan cara Proba i drugi cara Aurelijana – samo je deo upravo saopštenih i najavljenih senzacionalnih otkrića koja su pre dva dana arheolozi Arheološkog instituta u Beogradu i Narodnog muzeja u Zaječaru, zajedno sa svojim nemačkim kolegama iz Berlina, Frankfurta i Vajmara, predstavili javnosti.
Grobnica je sasvim pouzdano hronološki opredeljena u kraj III – početak IV veka, što odgovara vremenu vladavine cara Galerija (293-311) i nesumnjivo svedoči da je sahranjena osoba bila u carevoj ličnoj pratnji. Uz mauzolej su nađene baze za tri nadgrobna spomenika.
– Tokom dosadašnje saradnje u okviru projekta nemačko-srpskih istraživanja koja će trajati do 2009. godine, za nas u mnogome novim, geofizičkim metodama – geomagnetskim i geoelektričnim merenjima, snimljen je širok prostor južno, zapadno i severno od utvrđenja Galerijeve palate. Tom prilikom, dobijeni su izuzetni rezultati, potvrđeni sondažnim arheološkim istraživanjima. Južno od palate, prvi put je tačno utvrđen položaj rimskih nekropola Romulijane, kaže mr Sofija Petković, istraživač-saradnik Arheološkog instituta u Beogradu. – Dva, ranije nađena, spomenika koji se čuvaju u lapidarijumu na Gamzigradu mogli bi pripadati mauzoleju. Jedan od njih posvećen je Aurelijanusu koji je posle uspešne vojne karijere postao domesticus, odnosno upravnik carskog dvora. Taj spomenik se, takođe, po stilskim karakteristikama ukrasa, vinove loze koja uokviruje natpisno polje spomenika, opredeljuje u period izgradnje carske palate Felix Romuliana.
– Duž južnog bedema utvrđene carske palate konstatovan je odbrambeni rov dužine preko 350 metara, koji je nastao u periodu kasne antike, krajem IV – početkom V veka, kada je Gamzigrad, tada nazvan Romulianum, postao zanatsko-trgovinski centar i mesto prikupljanja carske anonnae, poreza u žitu, kaže mr Maja Živić, kustos arheološke zbirke Narodnog muzeja u Zaječaru. – Posebno zanimljiv nalaz iz 2006. godine predstavlja grob ukopan krajem IV i početkom V veka, uz samu temeljnu stopu južnog dela bedema, u kome je nađen skelet visokog oficira rimske vojske, sahranjenog sa teškim vunenim vojnim ogrtačem pričvršćenim na desnom ramenu krstobraznom fibulom izuzetno retkog tipa, izrađenom od zlata i srebra, ukrašenom carskim portretima u sofisticiranoj niel
[objavljeno: ]
