Izvor: Blic, 11.Maj.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Milovanje četkicom
Milovanje četkicom
Da erotika mahom sve u životu pokreće univerzalna je istina. To se kaže i za ljubav, a večno je pitanje koja od njih ima šire značenje. Izložba deset slikara pod nazivom 'Erotika u srpskom slikarstvu', koja će večeras biti otvorena u Galeriji 'Pariski krug' u 19 sati, dovodi u centar pažnje upravo fenomen erotskog.
Erotolozi smatraju da je erotsko neizbežno i estetsko, jer je ono odraz fantazije a ne spoznaje. Štaviše, umetnicima, a ponajviše >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << slikarima, pripisujemo metafizičko poimanje erotizma. 'Takvo shvatanje', piše Milan Komnenić, povodom ove izložbe, 'proizilazi iz Platonovog tumačenja mitološke ideje o podeljenom biću, čije polovine, muška i ženska, od iskona teže sjedinjavanju(...). Želja se ukrstila sa umom, telesno sa duhovnim, ljudsko sa božanskim.'
Ipak, bez obzira na mističnost čulnosti i na relativnost doživljavanja stvari, odnosno telesno-duhovnih poticaja koje nazivamo erotskim, nije dovoljno naslikati tek nago žensko telo i to smatrati erotikom. Ponekad, opet, i sam deo tela ili lica već njome zrači.
Na zastupljenim slikama apsolutno dominira ženski akt, najčešće dobro osvetljen i u prvom planu slike_arhiva. Muškarac, ako se uopšte može i naći, sveden je na nagoveštaj ili na predstavu mitskog heroja. Iako će vam većina slikara reći da je upravo žensko telo vredno divljenja, nije li možda ne tako bitna činjenica o odsustvu predstave muškog tela, i u ovom izboru slika još jedna potvrda o stanju među polovima u savremenom svetu? Nije li i to svojevrsna manifestacija 'starinskog duha', nad kojim želi da obitava ovaj skup slikara, uz otklon i od onih koji prate 'kojekakve pomodne pojave u svetu'? I ako 'stid nije činjenica prirode, nego posledica kulture', kakav je onda naš svet u odnosu, recimo, na drevni, antički?
Slika Božidara Damjanovskog, po mišljenju Komnenića, ironična je i 'ukazuje na obezvređivanje erosa i viteštva u modernim vremenima'. Sklona erotskoj samoanalizi, slikarka Ljubica Mrkalj, poznata je i po autoportretima aktovima. Na najnovijem ulju na platnu predstavila je sebe dignutih ruku, simulirajući kontakt svog bića preko raširenih dlanova sa nebeskim svodom. Uz erotski prikaz žene, Milan Miletić pak slika jabuke, ali i gipsani odlivak glave boginje, sve u službi poprilično parodijskog iskaza. Obuzet neumitnom prolaznošću, Stanko Zečević miluje svojom kičicom dame u godinama, ulivajući im snagu da budu to što jesu, prema svom srcu. Na slici Vase Dolovačkog proteže se još sanjiva žena, okrenuta leđima posmatraču, gracilna i ipak budna za novo, kao mačka. Buđenje mladog tela tema je izložene slike_arhiva Milana Tucovića, koji obrađuje poznati mitski motiv o devojci s jednorogom. - Opijen devičanskim nedrima, jednorog predstavlja sublimaciju telesnog života - tumači Komnenić. Jedna od najlepših slika jeste 'Ležeći akt 2' Vladimira Dunjića, verovatno zato što je najzagonetnija, decentna, a uključuje i istočnjački trag erotskog, jer devojka u držanju ima nečeg od stava japanske gejše. Monumentalnost forme voli Ljubodrag Janković Jale koji slika odalisku kao izraz divljenja ženi majci. Pred slikom Ljube Popovića neko će se setiti Bodlera koji reče: 'Okrutnost i sladostrašće su osećanja iste vrste'. A o Erosu koji priziva Tanatos svedoči i, zapravo, jedina grupna kompozicija na ovoj izložbi - ulje na platnu Petra Omčikusa, koji u čast uspomene na jednog od najvećih srpskih slikara svih vremena Savu Šumanovića slika koloplet tela u zanosu, aludirajući na njegov dramatični 'Pijani brod'. Omčikusova slika je blesak 'razuzdanosti i sreće nepojamne', ali istovremeno i utopija erotizma.
Lj. Jelisavac
