Izvor: Politika, 29.Maj.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Lirsko, nostalgično
52. Sterijino pozorje, selekcija "Krugovi": "Fragile!", Tena Štivičić/Matjaž Pograjc, Slovensko mladinsko gledališče iz Ljubljane
Multimedijalna predstava "Fragile!" je ostvarena prema fragmentarnom dramskom tekstu Tene Štivičić, koji se bavi grupom likova koji žive u Londonu, na totalnoj društvenoj margini. Reditelj Matjaž Pograjc na apartan način kombinuje neposrednu igru glumaca koji nastupaju na prostranoj, praznoj sceni, i snimke direktnog digitalnog prenosa >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << njihove igre, koji se sve vreme emituju na jednom ogromnom platnu i na pet televizijskih ekrana. Snimke ovog prenosa karakteriše uzbudljiva montaža pozadine njihove igre, koja u velikoj meri širi značenjski korpus radnje, a funkcionalna je i na formalnom planu, jer omogućava vrlo efektno odvijanje paralelnih prizora (filmska režija Blaž Švent). Pri tome, ova složena impozantnost forme zaista ne guta sadržaj predstave, već je u funkciji njegovog uzbudljivijeg predstavljanja.
Ovaj postupak direktnog digitalnog prenosa po formi je veoma blizak raširenoj praksi postdramskih autora (Poleš, Kastorf), ali se od njih bitno razlikuje zbog odsustva njihovog bazično ironijskog stava, koji je teoretičar Leman definisao kao "cool zabava". Predstava "Fragile!" je, sa druge strane, karakteristična po nekoj vrsti postironijskog stava. U kontekstu sveprisutnih opsesija televizijskim reality show programima, predstava na njih daje očiglednu repliku, ali ne u uobičajenijem ironičnom obliku, već u jednom neutralnijem, dokumentarističkom maniru koji je beznadežniji od polešovske hiperironičnosti, jer ukida ideju zabavljanja nad užasom masmedijske hiperrealnosti. Ni temeljna upotreba pop muzike ovde nema postdramsku ironičnu konotaciju, već je u sasvim suprotnoj funkciji građenja iskreno sentimentalnog nivoa: stalna muzička pratnja u predstavi "Fragile!" su pesme sa eks-Yu prostora, od Zdravka Čolića i "Parnog valjka", do novotalasnih "Idola", "Šarlo akrobate" i "Azre", koje grade bolno nostalgičan odnos prema životu u bivšoj Jugoslaviji.
Svi glumci vrlo superiorno, ubedljivo i precizno, u okvirima dokumentarnog, psihološkog realizma, stvaraju šest autentičnih likova. Janja Majzelj igra zavodljivu Hrvaticu Milu koja želi da postane muzička zvezda, Matej Recer Srbina Marka koji bi hteo da bude stand-up komičar, Marko Mlačnik neotesanog i nadobudnog primitivca Miča, Bugarina koji je vlasnik bara gde se radnja odigrava...
"Fragile!" Tene Štivičić i Matjaža Pograjca je izuzetna predstava apartne forme, lirska i nostalgična i u tom smislu krajnje katarzična, pri čemu je veoma bogata i na idejnom planu. Sa jedne strane, putem analize sumorne odiseje likova koji su napustili prostor bivše Jugoslavije, ona lucidno slika našu recentnu prošlost, kao i tranzicionu sadašnjost, demistifikujući nizove nacionalnih predrasuda. U isto vreme, predstava daje opipljivo tužnu sliku života u globalizovanom društvu Zapada, tretirajući i dezorijentisanost likova drugih nacionalnosti, Ruskinje, Norvežanina, Engleskinje, koji svi, kao nekakvi usamljeni fantazmi, pokušavaju da pronađu elementarne radosti života.
Ana Tasić
[objavljeno: 29.05.2007.]
