Izvor: Blic, 01.Okt.2003, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Lepota u Srba
Lepota u Srba
Otvorena na dan Etnografskog muzeja, 20. septembra, studijska izložba 'Nevestinski nakit kod Srba u 19. i prvoj polovini 20. veka', skreće na sebe pažnju, pogotovo ženskog dela publike, budeći u njima uspomene na pretke i na komade kojih su se mnoge porodice pod pritiskom sumornih vremena odrekle. Srećom, u zbirci Etnografskog muzeja ima priličan broj dobro očuvanih kopči, pojaseva, ogrlica, naušnica, broševa, tepeluka...
Nevestinski nakit Srpkinja >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << iz pomenutog perioda, sa područja Srbije i Crne Gore, kao i iz oblasti u kojima su živeli Srbi - Skopske Crne Gore, Slavonije, Dalmacije i Bosne i Hercegovine - pored uloge u ukrašavanju, imao je i funkciju označavanja statusa, obeležavanja ekonomske moći i, kako se verovalo, zaštitnu moć od urokljivih očiju, od onog prvog pogleda na nevestu.
Oglavlja su najviše ukazivala na status ženskih osoba, jer su ih one stavljale prvi put upravo na dan venčanja, dobijajući status neveste koji je trajao sve do rođenja prvog deteta. Tek činom rođenja nevesta je pred očima zajednice postajala udata žena. Dozvola za stavljanje prstena bila je tek veridba. O ekonomskoj moći porodice slikovito, pa i bučno, 'govorili' su nagrudnici od niski novčića, kao vidan pokretni deo miraza. Posebna zaštitna moć pridavana je oglavlju, okićenom predmetima koji imaju navodna zaštitna svojstva: srebrnim novcem, paunovim perima, ogledalcima, počelicama...
- Nevestinski nakit imao je značajno mesto i u svadbenim običajima, pa je tkanica kojom svekrva opasuje nevestu kada je prvi put po venčanju uvodi u kuću, kićena bosiljkom, dok će mladoženja prve bračne noći nevesti otkopčavati pafte, da bi lakše rađala - objašnjava Jelena Tešić, etnolog, kustos Muzeja i autor izložbe.
Među donatorima zbirke Etnografskog muzeja odnedavno je i izuzetan entuzijasta među juvelirima Zoran Mitrić, vlasnik zlatare 'Safir' iz Loznice, u kojoj su izrađene, za ovu priliku, replike nakita za ruke. Mitrić je poklonio Muzeju četiri prstena. Lj. Jelisavac
