Izvor: Politika, 12.Apr.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Izvan stereotipa
"Burleska o Grku", Andrej Hing/Anja Suša, Madlenijanum, scena "Bel etaž"
Drama "Burleska o Grku" (1969) Andreja Hinga tretira jedan dan u životu El Greka. Polazeći od studije konkretnog slučaja, pisac se bavi opšte bitnim pitanjima intenzivnih stvaralačkih kriza, kao i odnosa umetnika prema porodici, društvu, umetnosti, religiji.
Predstava u režiji Anje Suše je kamerna i vrlo stilizovana. Izgled scene je markantan, ogoljen, definisan belom bojom (scenografija Igor >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Vasiljev). Scena je podeljena komadima belog platna, koji mogu da klize, što omogućava brzo smenjivanje prizora kao i menjanje dubine scene; ovi postupci asociraju na filmsko-televizijski način izražavanja, na montažu i smenu različitih planova, što svakako proizilazi iz činjenice da je komad pisan za izvođenje na televiziji. Kostimi su raskošni (Maja Mirković), muzika eterična i efektna, u funkciji komentarisanja emotivnog stanja protagoniste (kompozitor Vladimir Pejković).
Nebojša Dugalić vrlo energično igra El Greka, u osnovi kao tragičnog čoveka, ali mu daje i nijanse grotesknosti, koje su bitne jer dublje problematizuju suštinu slikareve tragičnosti. Glumac inspirativno predstavlja različita psihička stanja kroz koja El Greko prolazi: od generalne skeptičnosti prema ljudima, preko bespoštednog besa usmerenog prema svom modelu, Mutavcu koga svedeno i sugestivno oblikuje Dušan Murić, do razarajućeg očaja. Iskorišćena je i kamernost prostora pa Dugalić u više navrata igra među publikom, što tu prisnost još više naglašava. Anđelika Simić stvara lik Grekove supruge Heronime, funkcionalno kombinujući izraze psihološkog realizma i stilizacije. Kada Greku govori o braku i njihovoj zajedničkoj budućnosti, o neminovnom gašenju ljubavi i rutini koja preovladava, Anđelika Simić se vrti u krug, krećući se odsečno i mehanički. Ovo manirističko rešenje je zanimljiv način da se istakne univerzalnost problematike, kao i Heronimin neiskorenjiv nemir koji se, na ovaj način, ritualizuje i podiže na metaforički nivo.
Likove Heroniminih tetki, glupavih i licemernih ženturača, igraju Jelica Vučinić (Huana) i Elizabeta Đorevska (Injes). Ova dva lika su postavljena vrlo artificijelno – obučene su u raskošne bele haljine, imaju našminkana, bela lica, hodaju izrazito plastično, kao nekakve groteskne lutke. Na ovaj način se posebno uzbudljivo scenski predstavlja njihova esencija, ograničena svest i sveprožimajuće zlo koje ih čine takvim spodobama. Ova vrsta stilizacije u koncipiranju likova daleko je vrednija i kompleksnija od konvencionalnije, realističke opcije. Ivan Tomić uspešno predstavlja fratra Kargana, sasvim ravno i gotovo bezlično, što treba shvatiti kao manifestaciju njegovog krajnjeg cinizma, naročito kada Greku tendenciozno govori o grešnosti ideje vere kao čistog individualizma, koja podrazumeva koristoljubiv imperativ službe prema crkvi i zajednici.
Predstavu "Burleska o Grku" Anje Suše karakterišu zanimljiva rediteljska rešenja, superiorna gluma, prisustvo niza značajnih zapažanja o umetnosti, porodičnim odnosima, religiji i politici; pri tome, predstava nije nimalo stereotipna, a ni pretenciozna, što je razlikuje od većine inscenacija života umetnika.
Ana Tasić
[objavljeno: 12.04.2007.]
