Izvor: Politika, 04.Maj.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Izabrana sedmorka
Izložba „Od Bazelica do Lasnig” posvećena je slikarstvu sedam najznačajnijih posleratnih umetnika sa nemačkog govornog područja
Specijalno za „Politiku”
Beč – Galerija Ezl iz Klosternojburga, od svog osnivanja 1995, jedna je od najznačajnijih umetničkih institucija Austrije, ali i jedan od glavnih centara ozbiljnog umetničkog dijaloga sa uglednim internacionalnim galerijama i privatnim kolekcionarima. Od ove godine, njenom >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << trinaestogodišnjem konceptu pridodat je i muzički element. Pored koncerata klasične muzike najavljuju se eksperimentalni multimedijalni performansi, a Ezl već drugu godinu zaredom organizuje takmičenje za kompozicije elektronske muzike „Cajtklang”, na kojem učestvuju studenti iz čitave Evrope.
Izložba „Od Bazelica do Lasnig”, koja u galeriji Ezl traje do 25. maja, posvećena je slikarstvu sedam najznačajnijih posleratnih umetnika sa nemačkog govornog područja: Zigmara Polkea, Marije Lasnig, Arnulfa Rajnera, Gerharda Rihtera, Anselma Kifera, Markusa Liperca i Georga Bazelica. Iako su u svrhu ove izložbe stavljeni u ram „austrijsko-nemačke” slikarske lige, radi se o umetnicima koji su bez svake sumnje izvršili veliki uticaj na razvoj savremenog slikarstva od sedamdesetih godina prošlog veka naovamo.
Bilo da se radi o telesnosti Lasnigove, temi prolaznosti i beznađa kod Kifera i Rajnera ili eksperimentisanju sa samim slikarstvom jednog Bazelica, Rihtera, Polkea i Liperca, polazna tačka ovih slikara je ista – potraga za ličnim identitetom.
Izložba tretira sve razvojne faze pojedinačnih slikarskih puteva ovih umetnika, bez obzira na to što je svaki od njih eksperimentisao različitim formama umetničkog izražavanja. Za „izabranu sedmorku” kaže se da je svojom ekspresivnom slikarskom snagom „doprinela spasavanju slikarstva od izumiranja”, a u prilog ovoj teoriji govori i to da se prodajne cene Bazelicovih, Polkeovih i, pre svega, Rihterovih platna polako približavaju Herstovim, Vorholovim ili Pikasovim delima na svetskim aukcijama. Mnogi od njihovih radova u međuvremenu krase izložbene prostore MoME, Gugenhajma, Tejta i drugih značajnih svetskih izložbenih prostora.
Ne samo da slikarstvo, uprkos mnogobrojnim sumornim proročanstvima koja su o njemu kružila, nije „umrlo” nego se čini da poslednjih decenija doživljava svoju renesansu. Večite debate o učmalosti postmoderne i vladavini savremenih medija počinju da jenjavaju, a na sceni se javlja sve veći broj slikara koji pronalaze nove likovne izraze. Kao tipičan primer novovremenske inventivnosti mogu se uzeti „slike” Anselma Kifera, koje zalaze u polje monumentalnih instalacija, skulpture i arhitekture, ali nikada bez svoje najbitnije slikarske baze.
Kifer je inspirisan nemačkom, grčkom, egipatskom i mesopotamskom mitologijom čiju simboliku često koristi u svom istraživanju fenomena kognicije, sećanja, zaborava i ljudske prolaznosti. Za razumevanje Kiferovog slikarstva je bitno i slikarevo suočavanje sa mračnim dobom nemačkog nacionalsocijalizma: „Antiherojska istorijska platna velikog formata koja predstavljaju oronule spomenike, napuštena ili prenaseljena mesta i morbidne pejsaže, zapravo opisuju sadašnjicu koju je nagrizla i uništila prošlost”, zapisano je u informaciji o izložbi.
Svetski etablirana austrijska umetnica Marija Lasnig proslavila se svojim portretima koji su rezultat detaljne studije tela, ponajviše sopstvenog, kao i jakog kontrasta između golih, praznih prostora i tela u pokretu. I, dok se na slikarskim platnima Lasnigove ljudske sudbine, karakteri i emocije otvaraju kao na dlanu, „ditirambska” platna Markusa Liperca iz šezdesetih godina prošlog veka odriču se svake smislenosti u svojim divljim poigravanjima sa nekonvencionalnim slobodnim interpretacijama „ove” i „one” realnosti.
Za razliku od Liperca, dobitnik Volf nagrade za slikarstvo 1995. Gerhard Rihter slika svoje motive smenjujućim tehnikama koje su kroz protekle četiri decenije prolazile faze fotorealizma, apstrakcije, ekspresionizma, objektivizma i slobodnog slikarstva. Od poznog dvadesetog veka, njegov stalno raspoznatljiv umetnički potpis su živopisne boje koje spatulom nanosi na platno.
Pluralistički pristup slikarstvu ima i Zigmar Polke koji je, pored Rihtera i Konrada Liga, takođe i jedan od osnivača slikarskog pokreta „kapitalističkog realizma” (šezdesetih). Polke kombinuje figurativnu, apstraktnu i klasičnu tehniku sa fotografijom, vitražima i grafikom, a od osamdesetih aktivno upotrebljava neklasične materijale poput dekorativnog štofa i tapacirunga, preko kojih prelazi lakom i bojama. Najpoznatija dela nastala ovom smelom kombinacijom pripadaju seriji „Letnje scene” iz 1982.
Moglo bi se reći da je život Georga Bazelica bio postavljen naopačke sve do 1957. kada se iz Istočne preselio u Zapadnu Nemačku, a da je – deset godina kasnije, kada ga je konačno ispravio, rešio da izvrne svoje slikarstvo. Od 1969. kada je dovršio svoju „Šumu postavljenu naglavačke”, Bazelic se decenijama snebiva da neki od svojih portreta ili pejsaža pokaže sa nogama ili korenjem na zemlji. Bazelicovi rani radovi u „slobodi” prožeti su nepoverenjem i prema diktaturi koja ga je godinama tlačila, i prema zapadnim epitomima slobode i individualnosti, a od devedesetih ponovo je okrenut socijalrealizmu.
Iznenađenje izložbe u Klosternojburgu je Bazelicov „Remiks” – serija radova koji odstupaju od njegovih tipičnih kompozicija koje prkose zemljinoj teži.
Marina Bauer
[objavljeno: 05/05/2008]
