Izvor: B92, 16.Okt.2017, 09:17   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Gromoglasan aplauz za "Ajnštajnove snove" u JDP-u

Predstava "Ajnštajnovi snovi" prema romanu američkog fizičara i pisca Alena Lajtmena, u režiji Slobodana Unkovskog, premijerno je izvedena sinoć na sceni "Ljuba Tadić" Jugoslovenskog dramskog pozorišta.

Bestseler "Ajnštajnovi snovi", Lajtmenov prvi roman, koji je u Srbiji još 1996. godine objavila "Geopoetika", spaja Lajtmena pesnika i Lajtmena fizičara, u 30 meditacija na temu vremena.

Radnja se događa u Bernu gde je Ajnštajn u mladosti radio na ispitivanju >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << patenta tokom meseci koji su prethodili zaokruženju njegove teorije relativiteta 1905. godine. Ajnštajn noću sanja o vremenu i u svakom od njegovih snova stanovnici Berna bave se svojim svakodnevnim poslovima, ali su ipak prinuđeni da pristanu na neke izmene u načinu funkcionisanja vremena. Unkovski je smestio radnju u imaginarno putovanje Alberta Ajnštajna iz Evrope u Ameriku, bežeći od nacizma 1933. godine.

Tim brodom putuju i njegove uspomene, tu se odvojaju njegovi snovi u kojima se slavni naučnik bavi različitim aspektima vremena, posmatrajući vreme, na primer, kao kružno savijeno zbog čega je budućnost unapred određena, a čovek samo posmatrač sopstvenog života. Lajtmenovi likovi zamišljaju i svet u kome ljudi žive samo jedan dan, u "kome je život sneg koji jednom pada, rub senke vrata koja se zatvaraju", zatim svet bezbrojnih kopija, razmatraju da li prošlost može da se promeni i šta je zapravo prošlost.

Dragan Mićanović u liku Ajnštajna razmišlja i o vremenu kao trodimenizonalnoj odrednici pa je i scenografija, mreža koja obuhvata celu salu, i scenu i publiku, u toj funkciji. Tu je i scena romboidnog oblika koja zalazi jednim svojim krajem u publiku i koja se podiže u trenutku kada Mićanović nabraja značajne datume u Ajnštajnovom životu - od završetka teorije relavititeta, preko dolaska u Beograd sa Milevom, dobijanja Nobelove nagrade, sve do smrti pa i dalje do večerašnje premijere u JDP-u.

Lajtmen ističe da je fizika 20. veka "zašla u neka područja koja su do te mere neverovatna da naše viđenje prirode deluje fantasticno i nezamislivo", a kritičari primećuju da "roman 'Ajnštajnovi snovi' prikazuje ljudski um kao ništa manje fantastičan i neverovatan".

"Snovi su me iscrpli", ponavlja Mićanović na početku i zaključuje na kraju "život je sud koji je plemenito živeti". Publika je gromoglasnim aplauzom pozdravila ansambl u kome su pored Mićanovića, Radovan Vujović, Anita Mančić, Branko Cvejić, Nataša Tapušković, Branka Petrić, Marija Vicković, Milena Živanović, Vučić Perović, Marko Grabež, Milica Gojković, Filip Đurić i Joakim Tasić. Premijeri su prisustvovali autor Alen Lajtmen i ministri Ivica Dačić i Zoran Đorđević.

Nastavak na B92...