Izvor: Politika, 29.Jul.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Čuvar dragih uspomena
Novu postavku čačanskog Narodnog muzeja u staroj kneževoj kući otvorio ministar Dragan Kojadinović
ČAČAK – Konak Jovana Obrenovića u Čačku, podignut 1835. godine uz srednjovekovnu mesnu crkvu, obnovljen je ove godine i u njemu opremljena nova postavka ovdašnjeg Narodnog muzeja. Svečano otvaranje upriličeno je juče, uz pozdravna slova ministra za kulturu u srpskoj vladi Dragana Kojadinovića, i direktora Muzeja Delfine Rajić.
– Još jedna lepa >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << vest događa se baš u ovom trenutku – rekao je Kojadinović na otvaranju. – Upravo je avionom iz Minhena ka Beogradu poslat pečat srpskog kneza Stroimira iz devetog veka, do kojeg smo došli sticajem raznih okolnosti. On je najstariji dokaz o državnosti Srbije pošto je do sada to mesto zauzimalo svedočanstvo iz doba Nemanjića, poteklo iz 12. stoleća.
Ministar je podsetio da je Čačak nastao oko kraljevskog manastira iz 12. veka, da samo Čačak i Beograd imaju konake vladarske porodice Obrenović, samo je za Čačak jedna bitka u 19. veku trajala mesec i po, i da su Čačani više od svih voleli Beograd, jurišajući pod komandom majora Gavrilovića na Austrijance, na Dunavskom keju 1915. godine. Zatim je dodao:
– U konaku nema više šarenih soba, mi smo danas pozvani u Muzej koji je pola veka stvarao zbirke priredivši tri stalne postavke. Građen za udobno stanovanje jednog kneza, stari konak je imao samo toliko prostora da sada, u najnovijoj, prihvati tri velike celine. Jedna podseća na čačanski kraj od praistorije do srednjeg veka, druga na crkve i manastire, treća je posvećena ustanicima i ratovima od 1804. do 1918. godine.
Ime ovog grada, kazao je Kojadinović, prvi put je zapisano 18. decembra 1408, dok o istrajnom nastojanju Čačka da nikada ne postane provincija svedoči jedinstvena privatna biblioteka porodice Popović, koja počinje knjigama štampanim 1538.
– Muzej je za grad čuvar dragih uspomena, i veliki ponos ovoga jesu izloženi predmeti koji su vlasništvo dinastija Karađorđević i Obrenović, vojvoda Stepe Stepanovića i Petra Bojovića, majora Dragutina Gavrilovića. Iz jedne od najlepših kolekcija službenog odela izložen je mundir koji je bio prototip nacrtu svečane uniforme za savremenu srpsku vojsku – rekao je Kojadinović.
On je napomenuo da su brigu oko jedne od najvrednijih muzejskih postavki u zemlji i obnove konaka podelili Ministarstvo kulture i grad Čačak.
Kuća je podignuta u orijentalno-balkanskom stilu, temelj je iskopan u martu a krov postavljen već u septembru 1835. godine, kad je Jovan nabavljao stakla za prozore i alke za vrata i dolape.
Jednospratna građevina pravougaone osnove ima, iznad ulaza na jugoistočnoj strani, između dva prozora, naslikan grb Jovana Obrenovića, tada generala i vođe Moravsko-podrinjske vojne komande. To je jedini sačuvani grb dinastije, naslikan rukom Janka Mihailovića Molera, živopisca iz Negrišora u Dragačevu, i takođe je obnovljen ovih dana.
Gospodar Jovan, brat Miloša Obrenovića, stolovao je tu samo sedam godina i već 1842. morao sa ukućanima u emigraciju, kao i čitava vladarska porodica. Zgrada je 1952. pripala Narodnom muzeju u Čačku, osnovanom te godine. Već idućeg leta, u konak je smeštena prva stalna postavka predmeta iz prošlosti ovog kraja.
G. Otašević
[objavljeno: 29.07.2006.]
