Izvor: Blic, 10.Dec.2011, 15:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Balkanski mudri hroničar
Legenda kaže da je 26. oktobra 1961, dana kada je Srbija dobila svog prvog nobelovca, Ivo Andrić krenuo na jednu od svojih uobičajenih dnevnih šetnji pod Beogradu, do Kalemegdana i nazad.
Međutim, kada se približio stanu na sadašnjem Andrićevom vencu, ugledao je veliki broj ljudi koji su čekali upravo njega. Vest da je baš on, Ivo Andrić, dobitnik Nobelove nagrade za književnost - puštena je u etar.
Tu, na broju 8, u stan na prvom spratu uselili su se 1958. >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << posle venčanja pisac i Milica Babić-Jovanović, scenografkinja Narodnog pozorišta. Tu je 1991. godine Milenko Mandić izvajao Andrića u bronzi. Tu je zaveštanjem posle njegove smrti 1975. otvoren Spomen-muzej u kome su njegova diplomatska uniforma, Nobelova diploma, medalja, knjige, fotografije sa dodele...
Laureatu u čast
Izložbe će otvoriti ministar kulture Predrag Marković, zajedno sa Danicom Prodanović Jovović, direktorkom Muzeja grada Beograda i Vesnom Marjanović, članom Gradskog veća Beograda, nakon čega će u 20 sati u Jugoslovenskoj kinoteci (Uzun Mirkova 1) biti svečanost Laureatu u čast.
I tu će danas, na dan jubileja uručenja Nobelove nagrada, na platou kod Spomenika, Muzej grada Beograda otvaranjem tri izložbe obeležiti ovu značajnu godišnjicu.
Najpre će u Galeriji „Nova" u 18 sati biti otvorena izložba „Ivo Andrić pisac i/ili diplomata”, upravo vraćena iz Palate Ujedinjenih nacija u Ženevi.
Slede postavke „Moj prozor u knjigu” u Spomen-muzeju Ive Andrića i „Zadržani pogledi - Andrić, svet slike i prijatelji” u galeriji „O3on”.
Muzejski savetnik Muzeja grada Beograda Tatjana Korićanac, povodom svoje izložbe „Ivo Andrić pisaci/ili diplomata”, kaže:
- Izložba predstavlja našeg nobelovca u svetlu pisca i diplomate, koji je zahvaljujući intenzivnoj diplomatskoj karijeri boravio u mnogim evropskim gradovima kao predstavnik Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, potom i Kraljevine Jugoslavije. Od Vatikana,
Bukurešta, Trsta, Graca, Marselja, Pariza, Madrida, Brisela, Ženeve do Berlina, Andrić je u svakom od gradova pronalazio inspiraciju za svoja dela. Na 20 panoa predstavljeni su Andrićev stvaralački rad, panorame gradova u kojima je bio upotpunjene slikama iz privatnog života, dokumentima i ličnim predmetima.
„Zadržani pogledi...”
Autorka izložbe „Zadržani pogledi...” u galeriji „O3on” (Andrićev venac 12) koja traje do 23. decembra, kustoskinja Muzeja grada Beograda Nada Seferović koncipirala je postavku likovnih dela umetnika koja je Andrić tokom života čuvao u svom domu a koja se danas čuvaju u njegovom Spomen-muzeju. "To su dela kako umetnika koji su ostavili dubok trag u razvoju jugoslovenske umetnosti XX veka - kao što su Stojan Aralica, Sreten Stojanović, Ignjat Job, Milenko Šerban, Milo Milunović, Petar Lubarda, Liza Križanić, Kosta Hakman, Nikola Graovac, Zuko Džumhur, Peđa Milosavljević, da nabrojimo samo neke - tako i onih manje poznatih ali našem nobelovcu dragocenih saputnika, onih koje je veoma cenio, pruža se pogled na privatni svet njegovog prijateljstvovanja", kaže Seferovićeva.
Budući veliki pisac rodio se u Travniku 9. oktobra 1892. dok mu je mati boravila u gostima kod rodbine. Andrićevi roditelji - Antun Andrić, podvornik, i Katarina, rođena Pejić - bili su Sarajlije. Rod Andrićevih koji su tradicionalno bili kujundžije vezivala je, međutim, zla kob tuberkuloze. Mnogi piščevi preci i svi njegovi stričevi podlegli su joj u mladosti, a sam Andrić je bez oca ostao kao dvogodišnjak.
U besparici, Katarina Andrić svoga jedinca daje na čuvanje jetrvi Ani i njenom mužu Ivanu Matkovšiku u Višegrad. U gradu koji će, više nego ijedno drugo mesto, obeležiti njegovo stvaralaštvo, Andrić završava osnovnu školu, a potom se vraća majci u Sarajevo gde upisuje gimnaziju.
„Za epsku snagu" kojom je „oblikovao motive i sudbine iz istorije svoje zemlje", Ivo Andrić je 1961. godine dobio Nobelovu nagradu. Besedom „O priči i pričanju” u kojoj je izložen njegov spisateljski 'vjeruju’, 10. decembra 1961. zahvalio je na priznanju i celokupni novčani iznos nagrade poklonio bibliotečkom fondu Bosne i Hercegovine.
Jedan od najvećih stvaralaca XX veka, pisac mitotvorne snage i mudri hroničar balkanskog karakazana naučio je i preneo nam da „dođu ponekad vremena kada pamet zaćuti, budala progovori, a fukara se obogati”. Kao dubokouman, znao je da „sumnja i briga vide ono što sreća i pouzdanje nikad ne mogu”.
Povezane vesti: „Dobrica Ćosić nobelovan za Nominovanu nagradu” Oko 20 favorita za književnog Nobela Niče kameni grad za slavnog pisca Milenku Pajiću uručena Andrićeva nagrada
