Izvor: SEEcult.org, 24.Feb.2015, 04:26 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ana Bešlić u MSUV
Muzej savremene umetnosti Vojvodine (MSUV) priredio je izložbu skulptura Ane Bešlić (1912-2008), koje ni tokom duge i plodne karijere te umetnice, kao ni posle njene smrti, nisu do sada izlagane u formi samostalne izložbe.
Izložba “Ana Bešlić | Emancipacija forme – skulpture u javnim zbirkama i muzejskim kolekcijama: izbor 1954-2001”, čija je autorka i kustoskinja Suzana Vuksanović, biće otvorena 24. februara u MSUV, a obuhvata radove odabrane iz javnih/muzejskih >> Pročitaj celu vest na sajtu SEEcult.org << zbirki u Subotici, Beogradu, Boru, Kraljevu i Novom Sadu.
Izbor radova Ane Bešlić koncipiran je kao kombinacija hronološkog i tematskog/problemskog pregleda, u cilju bližeg upoznavanja publike sa njenim bogatim opusom, sa jedne, kao i problematizovanja određenih, ključnih stvaralačkih ciklusa sa druge strane.
Ana Bešlić, rođena u Bajmoku 1912. godine, a preminula u Beogradu 2008, diplomirala je 1947. na vajarskom odseku Akademije likovnih umetnosti u Beogradu, a postdiplomske studije završila je 1949. kod profesora Tome Rosandića. Bila je saradnica u Majstorskoj radionici Rosandića (1950-1955) zajedno sa Jovanom Soldatovićem, Ratimirom Stojadinovićem, Olgom Jančić, Ante Gržetićem, Savom Sandićem i Milicom Ribnikar.
Samostalno izlagala od 1954, kada je imala izložbu sa Đorđem Bošanom u Subotici. Bila je učesnica brojnih umetničkih kolonija i simpozijuma, a izlagala je na značajnim izložbama jugoslovenske umetnosti u inostranstvu: Druga međunarodna izložba skulpture, Museé Rodin, Pariz 1961; Savremena jugoslovenska umetnost, Rim 1962; 25 jugoslovenskih umetnika, Venecija 1962; Jugoslovenska tapiserija i skulptura, Bukurešt 1966; Sedam beogradskih vajara, Hag 1969; Savremeno jugoslovensko slikarstvo i skulptura, Konventri 1973; Savremena jugoslovenska skulptura, Budimpešta 1978…
Izvela je znatan broj spomenika i skulptura u slobodnom prostoru.
Dobitnica je i velikog broja nagrada i priznanja.
Skulpture Ane Bešlić nalaze se u fondu Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, Narodnog muzeja u Beogradu, Galerije Matice srpske u Novom Sadu, Muzeja grada Beograda, Muzeja Zepter u Beogradu, Narodnog muzeja u Kraljevu, Muzeja rudarstva i metalurgije u Boru, Centra za likovnu i primenjenu umetnost Terra u Kikindi, Gradskog muzeja u Somboru i MSUV u Novom Sadu.
Legat od 20 njenih skulptura čuva se u Gradskom muzeju u Subotici od 1983, kada joj je povodom tog poklona priređena retrospektivna izložba.
Prema navodima Suzane Vuksanović, uočena su četiri perioda rada i umetničkog razvoja Ane Bešlić: Školovanje (do 1954), Asocijativna forma (1954-1962), Prelazni period (1962-1966) i Razdoblje sfere (od 1966) sa
ciklusima Bojena lopta, Portret i Disk.
Velika izložba Henrija Mura održana 1955. u Beogradu imala je preloman značaj u smislu uspostavljanja nove paradigme `organske` i `vitalističke` apstrakcije koja će podstaknuti razvoj socijalističkog modernizma u skulpturi. Ujedno, Murova poseta Rosandićevoj radionici, uz
prethodna studijska putovanja saradnika Radionice (1952. Pariz; 1953. Grčka; 1954. 27. Venecijansko bijenale), izvršila je direktan i presudan uticaj na proces formiranja prve posleratne generacije vajara.
Ana Bešlić pripadala je i krugu mladih vajara u grupi Prostor 8 (1957-1958) koji su nastojali da dokažu "mnogostrukost značenja skulpture u kompleksima arhitektonskih celina ili gradskih parkova". Kako ideja o prikazivanju umetničkih radova publici koja nije obavezno i posetilac galerija nije mogla da sačuva kontinuitet, grupa se razišla nakon četiri priređene izložbe na otvorenom.
Anu Bešlić je, kako je istakla Suzana Vuksanović, među prvima prava umetnička radoznalost i moderan senzibilitet nagonio da putokaze ličnog razvoja i postizanje vlastitog plastičkog izraza traži van tradicionalnih tokova i u prevazilaženju određenosti osnovnih elemenata skulpture.
Već početkom 50-ih napušta predstavljački pristup socijalističkog realizma i okreće se mogućnostima primarnih oblika i novim optičko-taktilnim uslovima skulpture (Sedeći torzo, 1953; Torzo, 1954; Materinstvo, 1956). Od 60-ih sa prve dve u nizu skulptura istog naziva Otvorena forma I (1966) i Otvorena forma II (1967), koje donose definitivno rešenje u obliku sferoida, savršeno glatke površine i specifične taktilnosti, uz dve neosporne novine: boju i poliester kao novi materijal savremene tehnologije - do kraja veka njen i svesni i intiutivni oblikovno-kreativni proces u celosti je bio posvećen "istraživanju potencijalnosti jedne forme i njenih perceptivnih, optičkih i plastičkih varijacija i transformacija".
Nedavno je sa stanovišta feminističke istorije umetnosti, primećeno da asocijativni oblici Ane Bešlić vode ka poimanju ‘ženskog’ doživljaja skulptorskog tela kao rodnog (gender) tela. Rodna, gotovo genitalna, asocijativnost bitna je odrednica njene skulptorske emancipacije i uloženog napora u prevazilaženje formalizma, ka otvaranju forme i relativizaciji
odnosa ‘unutrašnje-spoljašnje’ u skulpturi i životu (odnosno ženskom telu).
Portreti Ane Bešlić predstavljaju ličnost na sasvim novi način. U ovom, prividno izdvojenom/zasebnom, ciklusu nastajalom od 1979, među portretisanima su najčešće Miroslav Krleža, Milena Pavlović Barili, Marija Crnobori, Gabrijel Stupica, Katarina Ambrozić, Vladimir Dedijer, bliski prijatelji, ali i Tina Tarner. I ovde su u pitanju loptasti volumeni, ali obeleženi za fizionomiju karakterističnim podatkom. Bešlićka, dakle, od lopte gradi portret, oslobođena svake konvencije u tretmanu ljudske glave i konkretnog portretisanog/prepoznatljivog lika. Sugestivni akcenti (grimase, mimika i izrazite identifikacione crte lica), metaforičke i erotske naznake ,Velika izložba Henrija Mura održana 1955. u Beogradu imala je preloman značaj u smislu uspostavljanja nove paradigme `organske` i `vitalističke` apstrakcije koja će podstaknuti razvoj socijalističkog modernizma u skulpturi.
Poziciju modernističke skulptorke u vajarstvu, gotovo isključivo muškom umetničkom pozivu na jugoslovenskom umetničkom prostoru, Ana Bešlić je osvojila oslobodivši se, hrabro i bez ustezanja, dogme socijalističkog realizma, emancipacijom “motiva”, tema, sadržaja, materijala i radnog procesa, sledeći spontano i elegantno svoju putanju osvajanja slobode za novi oblikovni kvalitet, od asocijativne forme do forme kao rodnog tela, od jezika aluzivnih oblika i oblikovanja do autonomne skulpturalnosti, navela je Suzana Vuksanović.
Izložba će biti otvorena u MSUV do 19. marta.
(SEEcult.org)
