Izvor: Politika, 08.Okt.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ambiciozno i monumentalno
"Don Krsto", tekst i režija Vida Ognjenović; koprodukcija Jugoslovensko dramsko pozorište i Grad teatar Budva
Protagonista drame "Don Krsto", napisane u paštrovskom dijalektu, kompleksan je lik, pesnik ljubavne poezije, operski libretista, sveštenik i učitelj, inspirisan životom Krsta Ivanovića koji je živeo u Budvi i Veneciji u 17. veku. Iz složenosti i koegzistencije različitih, čak kontradiktornih afiniteta ovog lika, rađa se niz sukoba, koji ovu dramu na više >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << nivoa čine zanimljivom: konflikt između svetovnog i sakralnog, strasti i asketizma, potrebe za slobodom i čvrstih etičkih principa crkve itd. U tekstu Vide Ognjenović se problematizuje i odnos između individualnog identiteta i mesta življenja, zatim relacija između pozorišta i života, pozorišta i publike, kao i pozorišta i slobode.
Predstava "Don Krsto", koju je Vida Ognjenović i režirala, ostvarena je epski, ambiciozno i monumentalno. Vojin Ćetković igra Krsta kao mudrog, uzdržanog, predanog i hrabrog čoveka, koji se takvim specifičnim stavom vidno izdvaja od svoje okoline. Sa druge strane, Krstov brat Tripo (Ivan Bosiljčić) je naivan, infantilan i intelektualno ograničeniji. Njegova nezrelost i konzervativnost se jasno manifestuju i u njegovom habitusu; prilikom izražavanja različitih klišea, on je, na primer, veoma zanesen i neosnovano samouveren. U postavljanju te njihove različitosti, koja se dakle izražava i u telesnim držanjima, jasno se ističe Krstova retka i osobena staloženost i samosvesna hrabrost.
Igor Đorđević uverljivo i energično igra prevaranta i lakrdijaša Bruna, skoro kao da je Arlekin iz komedije del arte, koji brojnim prevarama ismeva društveni poredak. Njegovi gestovi i mimika su oštri i prenaglašeni, što ima funkciju u ubeđivanju lakovernog naroda u istinitost njegovih predstava, a mogu se shvatiti i kao ciničan komentar na opštu glupost i naivnost, koje on ovom preteranom igrom drastično ismeva. Sloboda Mićalović igra lepoticu Luciju koja živi sa bolno suzbijenom čežnjom prema Krstu, a njenu senilnu teta Luciju oblikuje Đurđija Cvetić, kao beživotnu ženu koja deluje kao nekakva voštana figura, što ističe ekstremnu suženost njene svesti...
Drugi deo predstave se odvija u Italiji, većim delom u pozorištu, gde ansambl priprema Krstovu operu. Njeno izvođenje je bazirano na nakaradnoj scenografskoj skalameriji i grotesknoj banalizaciji ideja koje je pisac utvrdio. Ovaj groteskni cirkus duhovito stvara niz likova, koji su realizovani veoma teatralno i melodramatično: Impresario (Mihailo Janketić), Luiđi (Slobodan Stefanović), Amor (Suzana Lukić), Rafaela (Sloboda Mićalović) itd. Tipičan je nastup Đurđije Cvetić, koja sasvim teatralno igra glumicu koja u operi igra Olimpiju. Ovom radikalnom stilizacijom se efektno prikazuje glumičina plitkoumnost, odnosno činjenica da ona ne razume ništa od poezije koju treba da interpretira na sceni. Posmatrano u celini, na taj način se kritički predstavlja opšti problem banalizacije umetnosti, posebno onda kada se ona upotrebljava u funkciji lakog i površnog opčinjavanja publike. U predstavi je možda samo trebalo više teatralizovati i skratiti samu scenu izvođenja Krstove opere, zato što produžavanje te scene, kao i redukcija njene teatralnosti, izlizuje kritički smisao grotesknosti, koji je na početku ubedljivije postavljen.
Izgled scene u predstavi "Don Krsto" je raskošan i vizuelno atraktivan (scenograf Juraj Fabri), kao i kostimi, koji pripadaju vremenu baroka (kostimograf Ljiljana Dragović). Muzika, koja se emituje između scena, ili prati radnju u bitnim dramskim momentima, značajno naglašava osnovne emocije u predstavi – nostalgiju i melanholiju (kompozitor Zoran Erić). Predstava "Don Krsto" Vide Ognjenović epski strpljivo i melodramski uzbudljivo prikazuje život jedne složene ličnosti, u kojem je sublimiran niz univerzalno značajnih problema, ljubavi, strasti, morala, vere i nacionalnog identiteta, objedinjenih u Krstovoj antropološkoj potrazi za esencijom življenja.
Ana Tasić
[objavljeno: 08.10.2007.]
