Izvor: Politika, 27.Maj.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Albanci tuže Makedoniju
Albanski istoričari uputili memorandum Unesku tražeći da makedonske arheologe "onemogući u uništavanju artefakata o dardanskoj civilizaciji" Specijalno za "Politiku"
Skoplje, maja – Radost makedonskih arheologa otkrivanjem prepoznatljivih arheoloških tragova minulih epoha na skopskoj tvrđavi Kale u iskopavanjima koja su u toku, ne prestaju da remete albanski istoričari i nevladine organizacije. Pošto im nije pošlo za rukom da izdejstvuju superviziju arheologa iz Tirane >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i Prištine, na početku radova na istraživanju skopske tvrđave, predstavnici albanskih organizacija su krenuli u novu ofanzivu.
Društvo albanskih istoričara u Makedoniji i nevladina organizacija "Probudi se", inicijator svih aktivnosti, sročili su pisanije direkciji Uneska sa zahtevom da "onemogući uništavanje artefakta o dardansko-ilirskoj civilizaciji na skopskoj tvrđavi". Svoje ubeđenje da je iskopavanje na Kaleu "politički motivisano", dakle da se sprovodi sa ciljem da bi se uništili materijalni tragovi o dardansko-ilirskoj civilizaciji, a time i dokazi o istorijskom prisustvu njihovih potomaka, današnjih Albanca na tlu Makedonije.
Skender Asani iz Društva albanskih istoričara je ubeđen da nije moguće da na skopskoj tvrđavi nema materijalnih dokaza iz ranog srednjeg veka, iz perioda kad je Skoplje bilo prestonica dardansko-ilirske zajednice. On je makedonske arheologe optužio da prikrivaju artefakte o albanskoj etno kulturi, a to dokazuje činjenicom da su u svim dosadašnjim iskopavanjima na tvrđavi otkriveni samo predmeti iz drugih perioda.
Njegov istomišljenik i glavni "tragač" za "Dardanijom", Artan Grubi iz nevladine "Probudi se" je još decidniji: "Kako je moguće da su do sada našli artefakte iz Justinijanovog i osmanlijskog perioda, ali ne i iz dardansko-ilirske epohe. Očigledno je da tu nešto nije u redu i mi smo zbog toga potražili zaštitu od Uneska".
Nasuprot njima, makedonski arheolozi sa indignacijom odbacuju sve optužbe albanskih "stručnjaka" i potenciraju da svakodnevno, posredstvom medija ovdašnju javnost, stručnu i laičku obaveštavaju o iskopanim artefaktima.
Direktor Direkcije za zaštitu kulturnoistorijskog nasleđa Makedonije, Pasko Kuzman, inicijator novog istraživanja skopske tvrđave, u izjavi za "Politiku" odbacio je optužbe.
– Sva arheološka istraživanja, pa i ova na "Kaleu" se odvijaju po svetski poznatim standardima i van pameti je tvrdnja da je reč o politički motivisanoj akciji. Mogu vam reći da kvaziistoričari i arheolozi nastavljaju sa budalaštinama, no to nas neće omesti u nastojanjima da skopsku tvrđavu istražimo, bez ostataka – rekao je Kuzman.
Kao što je "Politika" već pisala, istraživanja na skopskoj tvrđavi su počela u martu, trajaće u naredne dve godine i za ceo poduhvat je obezbeđeno dva miliona evra. U dosadašnjim iskopavanjima, pored ostalog, otkriven je veoma očuvan freskopis, glavni ulaz u tvrđavu i zidine antičkog hrama.
Mile Radenković
[objavljeno: 27.05.2007.]
