Izvor: Večernje novosti, 23.Feb.2013, 23:55   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Sever KiM - od podele do regiona

REŠENjU za sever KiM mora se pristupiti realno, a na zvaničnicima Srbije je da nađu prostor koji će biti prihvatljiv za javno mnjenje u Srbiji, izjavio je u subotu Ivan Vejvoda, potpredsednik nemačkog Maršal fonda za SAD. On je podsetio da se u Srbiji o rešenju za sever Kosova govori bar deset godina i da je i ubijeni premijer Zoran Đinđić imao nekoliko predloga, među kojima je bila i podela. U nastavak dijaloga sa Prištinom, Beograd je ove godine ušao insistirajući na uspostavljanju >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << Autonomne zajednice srpskih opština na KiM, koju bi činile četiri opštine severa KiM i druge opštine sa većinskim srpskim i manjinskim stanovništvom. Tu je i predlog da se KiM podeli na nekoliko regiona, od kojih bi jedan zaseban predstavljala Zajednica srpskih opština. Njene izvorne nadležnosti trebalo bi da se usaglase kroz dijalog, a platforma predviđa da bi Ustavom AP KiM morala da se garantuje mogućnost uspostavljanja neposredne saradnje sa organima Republike Srbije, kao i pravo na dopunsko finansiranje iz njenog budžeta. Đinđićeva ideja, na koju podseća Vejvoda, bila je federalizacija KiM i o statusu Srba kao konstitutivnog naroda, a ne nacionalne manjine. Sa kosmetskom federacijom Srbija bi imala asimetrični odnos - sa srpskim entitetom dublje veze, a sa albanskim malo labavije. KAO ABU DABI PLAN Bedžeta Pacolija, potpredsednika kosovske vlade i lidera Alijanse za novo Kosovo, iznesen prošle godine, predviđa sever kao slobodnu ekonomsku zonu, poput zone Džebal Alija u Dubaiju. Simpatija prema podeli kao racionalnom rešenju bilo je u Srbiji i pre i posle Đinđića, iako to nikada nije bila zvanična platforma. Šest zemalja Kontakt-grupe (SAD, Velika Britanija, Rusija, Francuska, Nemačka, Italija), međutim, 2005. godine je na ovu ideju spustilo. Usred pregovaračkog procesa koji je vodila “trojka” 2007. godine, kao bomba odjeknuo je predlog evropskog posrednika Volfganga Išingera o takozvanom “neutralnom statusu”. Cilj predloga je bio “normalizacija odnosa” između Prištine i Beograda, bez reči o statusu. Videći u ovoj ideji model dve Nemačke, Vlada Srbije ga je tada odbacila. Specijalni izaslanik UN Marti Ahtisari ponudio je plan koji Savet bezbednosti nikada nije usvojio, a koji je predviđao široku autonomiju za srpske opštine uz punu vlast Prištine. Pored postojećih pet opština sa srpskom većinom, finski diplomata predlagao je formiranje novih pet opštinskih jedinica i proširenje postojeće opštine Novo Brdo. Severna Mitrovica bi obuhvatala Donji i Gornji Suvi Do. Institucuje Srbije bi mogle da finansiraju srpske opštine i pružaju tehničku pomoć. Prema tom planu, Kosovo će priznati SPC i morati da poštuje njenu unutrašnju organizaciju. Pod nazivom “Ahtisari plus” poznat je plan Karla Bilta, švedskog ministra spoljnih poslova, i Erharda Buseka, bivšeg koordinatora Pakta stabilnosti jugoistočne Evrope. Severu Kosova Bilt je namenio sudbinu istočne Slavonije - odnosno postepenu reintegraciju severa u nezavisno Kosovo.

Nastavak na Večernje novosti...