Izvor: Večernje novosti, 13.Jan.2013, 23:14 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Rezolucija o KiM: Srpske opštine poseban region
POLITIČKA platforma za razgovore sa predstavnicima privremenih institucija samouprave (PIS) u Prištini, sa koje je Vlada tokom maratonske sednice parlamenta skinula oznaku tajnosti, predviđa da svako rešenje dijaloga Beograda i Prištine mora da bude u skladu sa Ustavom i Rezolucijom 1244, da Srbija ne priznaje nezavisnost Kosova i da u dobroj veri teži nastavku razgovora sa predstavnicima PIS, „ubeđena u to da je trajno i održivo rešenje za Kosovo i Metohiju moguće dostići kroz >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << iskreni dijalog dve strane“.Delove platforme u kojoj srpska strana predlaže podelu KiM na nekoliko regiona, od kojih bi jedan zaseban predstavljala Autonomna zajednica srpskih opština, objavljujemo integralno:- Republika Srbija će, s ciljem zaštite državnih interesa, u daljim dogovorima sa privremenim institucijama samouprave u Prištini polaziti od toga da svako rešenje, bilo opšteg ili nekog posebnog pitanja, o privremenom, prelaznom ili konačnom statusu Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, o položaju Srba u Pokrajini ili o zaštiti srpskog verskog i kulturnog nasleđa, mora da bude u skladu sa Ustavom Srbije i Rezolucijom Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244.BRISELU VAŽAN DIJALOG - NEMAMO nikakvih komentara na platformu i rezoluciju - izjavila je Maja Kocijančič, portparolka Ketrin Ešton, visoke predstavnice EU za spoljnu politiku, dodajući da je za Eštonovu najvažnije da obe strane ostanu posvećene dijalogu.Dalje se ukazuje da će se Rezolucija o osnovnim principima za razgovore sa predstavnicima PIS zasnivati na sledećim elementima:* da osnovna polazna premisa za razgovore sa PIS na visokom političkom nivou bude da Srbija, u skladu sa međunarodnim pravom, Ustavom i voljom građana, ne priznaje i nikada neće priznati jednostrano proglašenu „nezavisnost“ Kosova;* sva prava i nadležnosti koji kao rezultat pregovora budu priznati PIS biće preneti zakonom na organe AP KiM u skladu sa Ustavom, zakonima i drugim propisima RS;* da osnovna težnja tokom nastavka razgovora sa predstavnicima PIS bude postizanje sveobuhvatnog rešenja, a da svi pojedinačni dogovori budu u skladu sa ciljevima državne politike utvrđenim Rezolucijom;* da polazeći od činjenice da je Srbija u dosadašnjem toku političkog procesa, uprkos i nakon nelegalne jednostrano proglašene nezavisnosti Kosova, svojim postupcima pružila PIS ograničeni pravni i međunarodni subjektivitet i legitimitet, razgovori na visokom političkom nivou treba da budu vođeni o prevazilaženju institucionalnih paralelizama na području AP KiM, ne zadirući u pitanje međunarodnog i državno-pravnog statusa PIS. Cilj je uspostavljanje organa vlasti na području Pokrajine koji bi bili priznati od svih strana uključenih u proces i uspostavljanje čvrstih pravnih i političkih garancija na nivou Pokrajine i međunarodne zajednice za politička, teritorijalna i druga prava nacionalnih zajednica na čitavom području Pokrajine.U platformi se, zatim, nabraja na čemu Srbija posebno insistira:A) na uspostavljanju Autonomne zajednice srpskih opština na KiM, koju bi činile teritorijalna autonomija četiri opštine severa KiM i druge opštine sa većinskim srpskim i manjinskim stanovništvom (npr. Gračanica, Štrpce, Gora itd.), zasnovane na posebnom Statutu o autonomiji Zajednice srpskih opština na KiM i jemčene Ustavom pokrajine i javnom deklaracijom predstavnika međunarodne zajednice.Srbija smatra da autonomija podrazumeva nadležnosti u: prosveti, zdravstvu, sportu, kulturi, javnom informisanju, zaštiti životne sredine, kreiranju i sprovođenju politike zaštite životne sredine i održivog razvoja, prostornom planiranju, poljoprivredi, šumarstvu, vodoprivredi, lovu i ribolovu, pravosuđu, unutrašnjim poslovima, rudarstvu, energetici, telekomunikaciji, trgovini i ekonomskoj politici.NEMA TRGOVINE NACIONALNIM INTERESIMA ZAMENIK direktora Vladine kancelarije za KiM Krstimir Pantić izjavio je da je usvajanjem Rezolucije o KiM poslata jasna poruka da više neće biti trgovine državnim i nacionalnim interesima, a naročito ne teritorijom Srbije. Prema potpredsedniku kosovske skupštine Petru Miletiću, dobro je što usvojena Rezolucija neće zaustaviti dijalog između Beograda i Prištine. Za poslanicu Jedinstvene srpske liste u Skupštini Kosova Radu Trajković Rezolucija nudi najveći mogući kompromis privremenim kosovskim institucijama. Bivši državni sekretar za KiM Oliver Ivanović smatra da će se u budućem periodu rešavati pitanje severa tako da se Kosovo ne prizna, ali da se sever definiše kao vrlo autonoman u odnosu na Prištinu.Platforma predviđa da bi organi Autonomne zajednice srpskih opština trebalo da „Ustavom AP KiM imaju garantovanu mogućnost uspostavljanja neposredne saradnje sa organima Republike Srbije, kao i pravo na dopunsko finansiranje iz sredstava predviđenih budžetom Srbije“.- „Autonomna zajednica srpskih opština na KiM samostalno odlučuje o izgledu i upotrebi svojih simbola (grba, zastave, himne i dr.), dok je zakonom na nivou Pokrajine preciznije uređena upotreba simbola Pokrajine...Autonomna zajednica srpskih opština ima Skupštinu i Izvršno veće.B) na uspostavljanju specijalnog statusa za seoske enklave u kojima Srbi i drugi nealbanci čine većinsko stanovništvo, eventualno i za područje opštine Gora (mogućnost u slučaju da većina stanovništva u Gori ne želi da ova opština uđe u sastav Autonomne zajednice srpskih opština);- Područja obuhvaćena specijalnim statusom, naročito izvan gradskih sredina, treba gde god je to moguće da za polaznu osnovu prilikom određenja teritorije imaju etničku strukturu koja je postojala pre etničkog čišćenja, s obzirom na to da i za međunarodnu zajednicu mora biti neprihvatljivo da rezultati etničkog čišćenja u 21. veku u Evropi budu polazna tačka za iznalaženje nekog političkog rešenja;- Izvorne nadležnosti područja sa specijalnim statusom bile bi uže od nadležnosti Autonomne zajednice srpskih opština, ali bi nužno trebalo da obuhvate uticaj na izbor kadrova i strukturu organa unutrašnjih poslova za data područja, pravosuđe u prvoj instanci, prosvetu, zdravstvo, kao i pitanja koja zadiru u oblast osnovnih političkih i ekonomskih prava;- Sporazumom može biti utvrđeno da područja specijalnog statusa pojedine od ovih nadležnosti vrše u saradnji sa organima Autonomne zajednice srpskih opština, u skladu sa zakonima i drugim propisima koji važe u Pokrajini;V) na uspostavljanju posebnog ugovornog odnosa između Srpske pravoslavne crkve i PIS;- Ovim ugovorom, koji bi trebalo da uzme u obzir iskustva iz statusa Rimokatoličke crkve u Italiji, trebalo bi da bude utvrđena međunarodno validna garancija za objekte SPC, crkvene posede i delovanje SPC na području Pokrajine;- Detalji vezani za pregovaračku poziciju po ovom pitanju moraju biti usaglašeni sa predstavnicima SPC.G) da u Ustavu AP KiM bude predviđena trajna garancija za proklamovani povratak lica raseljenih sa KiM i njihovih potomaka na osnovu političkog rešenja usvojenog pregovorima;- Potrebno je usvajanje Zakona o povratku na nivou Pokrajine, kojim će biti utvrđene obaveze organa AP KiM, Autonomne zajednice srpskih opština i jedinica lokalne samouprave u pogledu povratka izbeglih i interno raseljenih lica;- Potrebno je na teritoriji Autonomne zajednice srpskih opština na KiM obezbediti i garantovati pravo i uslove za održiv povratak prognanih sa KiM kojima je onemogućen povratak u njihove domove u drugim delovima AP KiM.D) rezultat pregovora mora da bude i stvaranje efikasnog pravnog i organizacionog mehanizma koji bi omogućio uključivanje predstavnika srpskog i drugog nealbanskog stanovništva u rad i odlučivanje svih institucija i organa vlasti AP KiM, a na način da se onemogući bilo koji oblik majorizacije od strane albanskih predstavnika u tim institucijama i organima vlasti:- Srpska strana predlaže podelu AP KiM na nekoliko regiona, od kojih bi jedan zaseban predstavljala Autonomna zajednica srpskih opština na KiM;- Srpska strana predlaže formiranje dvodome Skupštine AP KiM, u kojoj bi gornji dom predstavljao Dom regiona i verskih zajednica, a donji dom bi bio Dom građana;U skladu sa ovim predlogom, u Domu regiona i verskih zajednica bi svi regioni i glavne verske zajednice bili ravnopravno zastupljeni, a u Domu građana bi srpsko i nealbansko stanovništvo bilo zastupljeno u skladu sa garantovanim kvotama i izbornim rezultatima;Predsedavajući jednog od dva doma, kao i potpredsednik drugog od dva doma, trebalo bi da budu predstavnici srpskog i nealbanskog stanovništva za koje se izjasni većina predstavnika izabranih iz redova srpskog i nealbanskog stanovništva u tom domu;Moraju postojati efikasni proceduralni mehanizmi koji bi onemogućili donošenje odluka preglasavanjem u pitanjima koja direktno zadiru u nadležnosti Autonomne zajednice srpskih opština na KiM i prava srpskog i drugog nealbanskog stanovništva u AP KiM.Đ) imovinska pitanja moraju da budu trajno rešena u skladu sa važećim međunarodnim konvencijama, opšteprihvaćenim pravnim principima i standardima, a svakako radi uspostavljanja pravne sigurnosti i stabilnog poslovnog i investicionog okruženja na teritoriji Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija.ŠTA JE IZOSTAVLjENO IZ PLATFORMEPRVOBITNI oblik nacrta platforme predsednika Nikolića, sadržao je nekoliko stavova koji se nisu našli u konačnoj verziji:* da Vlada ne postiže dalje parcijalne dogovore sa PIS u okviru takozvanog „tehničkog dijaloga“ s obzirom na činjenicu da oni vode promeni stanja na terenu u korist PIS, kao i slabljenju pregovaračke pozicije Srbije u dijalogu na visokom nivou i potencijalnoj destabilizaciji bezbednosnih prilika;* osnovni princip pregovora biće: ništa nije dogovoreno sve dok se ne postigne dogovor o svemu;* pozivanje na katalonski model;* KiM bi morala da bude demilitarizovana zona, a garant bezbednosti mogli bi da budu vojne snage EU, Vojska Srbije i oružane snage Albanije.Po rečima premijera Ivice Dačića, razlika između prvobitne i konačne verzije platforme je „u svega dva pasusa“. Demokrate, za koje originalna platforma predsednika Nikolića nije bila prihvatljiva, podršku skupštinskoj rezoluciji uslovile su skidanjem poverljivosti sa platforme koju je usvojila Vlada, kako bi se izvelo „na čistac“ da li Vlada podržava tajnu platformu usvojenu na sednici 9. januara ili izvornu platformu predsednika Srbije koju su prihvatili i Srbi sa KiM.
Nastavak na Večernje novosti...
