Izvor: JUGpress.com, 24.Jul.2026, 00:00
Sudanci u strahu od rata
KARTUM
Tri godine nakon izbijanja rata između sudanske vojske i paravojnih Snaga za brzu podršku (RSF), među građanima raste strah da bi zemlja mogla da uđe u novi ciklus sukoba, jer se vojska sve više oslanja na savez sa naoružanim milicijama koje imaju sopstvenu komandu, naoružanje i političke ambicije, prenosi danas AFP u ekskluzivnom izveštaju.
Prema procenama, rat između vojske i RSF odneo je više od 200.000 života, a stanovnici područja pod kontrolom vojske >> Pročitaj celu vest na sajtu JUGpress.com << upozoravaju da se ponavlja obrazac koji je prethodio sadašnjem sukobu. RSF je, podseća AFP, decenijama delovao kao državna paravojna formacija pre nego što je 2023. godine zaratio sa vojskom.
„Ovaj scenario smo već gledali. Ponavljaju se iste greške i samo je pitanje vremena kada će se saveznici okrenuti jedni protiv drugih“, rekao je za AFP jedan sudanski pisac.
Među najvažnijim saveznicima vojske generala Abdel Fataha al Burhana nalaze se Zajedničke snage, koje okupljaju bivše pobunjeničke grupe iz Darfura, Snage Sudanskog štita, nekada povezane sa RSF, i islamistička Brigada Baraa ibn Malek, za koju AFP navodi da je povezana sa Iranom.
Od početka rata sve tri formacije značajno su ojačale i raspolažu artiljerijom, protivvazdušnim raketama i dronovima. Iako je vlast formalno zabranila nošenje oružja van vojnih zona, stanovnici gradova pod kontrolom vojske tvrde da se pripadnici milicija i dalje mogu videti na ulicama, pijacama i kontrolnim punktovima.
Posebnu zabrinutost izazivaju Snage Sudanskog štita, koje kontrolišu delove države Al Džazira i suočavaju se sa optužbama za uznemiravanje civila. Ta grupa je do 2024. godine bila saveznik RSF, nakon čega je prešla na stranu vojske.
Analitičari upozoravaju da bi pojedine milicije mogle da postanu nova verzija Mohameda Hamdana Dagloa, poznatijeg kao Hemedti, nekadašnjeg saveznika vojske i komandanta RSF, koji je kasnije poveo rat protiv generala Burhana.
Sudanska vojska decenijama koristi lokalne milicije u sukobima na periferiji zemlje. Tokom rata u Darfuru početkom 2000-ih tadašnji predsednik Omar al Bašir naoružao je milicije Džandžavid, iz kojih je kasnije nastao RSF.
Hemedti je 2019. godine pomogao u svrgavanju Bašira i postao Burhanov saveznik, ali je njihovo rivalstvo nekoliko godina kasnije preraslo u rat koji su Ujedinjene nacije okarakterisale kao sukob praćen teškim zločinima.
Iako je nakon ponovnog preuzimanja Kartuma prošle godine Burhan pozvao sve naoružane grupe da napuste prestonicu, one i dalje deluju samostalno. Njegovi saradnici zagovaraju njihovu integraciju u vojsku, ali nijedna od tih formacija nije pokazala spremnost da se brzo razoruža.
Jedan diplomata u Sudanu ocenio je za AFP da su milicije prvenstveno vođene sopstvenim interesima i upozorio da bi Zajedničke snage mogle postati „sledeći Hemedti“.
Stanovnici Kartuma navode da se pripadnici milicija ponašaju kao da su iznad zakona, zbog čega raste bojazan da bi novi sukob između njih i vojske mogao da izbije u svakom trenutku.
Sudanska analitičarka Holud Kair smatra da najveću pretnju predstavlja komandant Snaga Sudanskog štita Abu Akla Kajkal, koji je nakon napuštanja RSF uspostavio sopstvenu zonu kontrole.
„Ako danas neko ide stopama RSF, onda je to Kajkal“, ocenila je ona.
Kako zaključuje AFP, mnogi građani strahuju da Sudan neće izaći iz začaranog kruga nasilja, već da bi jedan moćni oružani akter mogao samo da bude zamenjen drugim, uz nastavak dugogodišnjeg sukoba vojske, milicija i političkih grupa za kontrolu nad državom.
(Kraj) AS/FN
I ovo Vam može biti interesantno
