Izvor: Politika, 24.Maj.2015, 14:24   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Zvezdano za Matanićevog „Zvizdana“

Hrvatskom filmu rađenom u manjinskoj koprodukciji sa Slovenijom i Srbijom, pripala Nagrada žirija u takmičarskom programu „Izvestan pogled“

Kan- I dok se broje sati do dodele „Zlatne palme“ i svečanog zatvaranja glavnog takmičarskog programa 68. Kanskog festivala, proteklog inače u znaku dominacije francuskih filmova i neke vrste „lokalpatriotizma“, odluke žirija paralelnog takmičarskog programa „Izvestan pogled“ već su poznate.

 Žiri >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << kojim je predsedavala glumica i rediteljka Izabela Roselini za najbolji film ovog programa proglasila je „Ovnove“ islandskog reditelja Grimura Hakonarsona, dirljivu priču o uzgajivačima ovaca, dva brata koja ne razgovaraju već 40 godina, ali dele veliku ljubav prema životinjama o kojima brinu, dok je Nagradu žirija dodelio hrvatskom filmu „Zvizdan“ Dalibora Matanića, snimljenom u manjinskoj koprodukciji sa Slovenijom i Srbijom (Nenad Dukić i Miroslav Miša Mogorović). Matanić se na ceremoniji dodele nagrade, u društvu Izabele Roselini, zahvalio svojoj producentkinji Ankici Jurić Tilić, svojoj supruzi i budućoj ćerkici koju će uskoro dobiti, a Hrvatski audiovizuelni centar (HAVC) ubrzo potom je izdao saopštenje pod naslovom „ Zvizdan nagradom obasjao Kan“, podsećajući da se ovakav uspeh hrvatskoj kinematografijui nije dogodio u poslednjih 39 godina.

 U svojoj izjavi producentkinja Ankica Jurić Tilić istakla je „ova nagrada značajna nama kao ekipi filma, Hrvatskoj uopšte i HAVC-u, jer to neverovatan uspeh. Posle ovog idemo u Pulu, a računamo da će međunarodna karijera filma biti uspešna jer je Kan jedan od najvećih festivala na svetu“. Oglasio se i Hrvoje Hribar, višegodišnji uspešni čelnik HAVC-a i filmski reditelj („Što je muškarac sa brkovima“). „Dalibor, Ankica i Tihana i čitava njihova filmska družina snimili su čudesan film. Zahvaljujem svima koji umeju da kažu „da“ i priznaju moć talenta, a ova je nagrada baš takvo veliko „da“. Hvala svima koji su verovali u hrvatski filmski sistem i svima koji su ga gradili, ovo je još jedan potsetnik da je „da“ najlepša reč hrvatskog jezika...“, izjavio je Hribar.

 Matanićev „Zvizdan“ je već posle premijere dobio dobre reakcije kritike koja je ovaj film ocenila kao uspešno izveden triptih o zabranjenoj ljubavi. Ljubavni parovi iz 1991. , 2001. i 2011. godine na razne načine su onemogućavani da ostvare svoju ljubav iza čega zapravo stoji istorija dva susedna sela – hrvatskog i srpskog, opterećena sukobima, netrpeljivošću i netolerancijom. Svaki od tri filma u filmu ima drugačije društveno političko okruženje, ali je emocija ista, kao i želja da se prevaziđe nacionalnost i pronađe čovek i ljubav... U filmu snimljenom inače na lokacijama u Kninu i okolini, uz hrvatske glumce u glavnim ulogama – Tihanu Lazović i Gorana Markovića, malu, ali zapaženu ulogu bake u prvoj priči ima i naša slavna Mira Banjac, koja se zajedno sa filmskom ekipom pre sedam dana poklonila u Teatru Debisi...

 Od takmičarskih filmova u programu „Izvestan pogled“, zapaženi su i nagrađeni još i japanski film „Na drugoj strani“ Kjošija Kurosave kojem je pripala nagrada za najbolju režiju, „Blago“ rumunskog reditelja Korneliu Porumboja ( i ovaj film je otkupio Igor Stanković za prikazivanje u Srbiji i regionu), kao i indijski film „Masan“ Niradža Gajvana i iranski „Nahid“ Ide Panahandeh, kojima je ravnopravno pripala nagrada za najbolji debitantski film.

 Juče su uručene i nagrade žirija Fipresci i Ekumenskog žirija. Kritičari (Fipresci) su svoju glavnu nagradu uručili mađarskom debitantu Laslu Nemešu za izvanredan film „Šaulov sin“, koji i inače važi za jednog od najozbiljnijih kandidata za glavne nagrade, dok je Ekumenski žiri jednoglasno za najbolji proglasio film „Moja majka“ italijanskog maestra Nanija Moretija...

 U poslednja dva takmičarska dana viđen je i vrlo dirljiv francuski film „Dolina mrtvih“ Žilijema Niklua, sa izvanrednim glumačkim parom – Izabel Iper i Žerarom Depardijeom koji je poslednji put glumio zajedno pre 35 godina. Niklu u svom filmu, snimljenom inače u mitskim predelima čuvene američke Doline mrtvih, portretiše nekadašnji bračni par kojima je zajednički sin pre samoubistva ostavio pisma u kojima im zakazuje ponovni susret, što je dobar uvod za razvoj delikatne studije karaktera. Nikluov film osvaja dobro napisanom pričom i izvrsnom glumom Iperove i Depardijea, ali se na planu režije nije istakao...

 Neki veliki utisak nije ostavio ni meksički film „Hronika“ Majkla Franka, snimljen na engleskom jeziku sa američkim glumcima i Timom Rotom u ulozi bolničara koji se brine o pacijentima u termalnoj fazi, sklapajući sa njima snažna prijateljstva... Iako bombastično najavljivan, ni britanski „Magbet“ Džastina Kurcela, sa Marion Kotijar i izvrsnim Majklom Fasbenderom, nije preterano fascinirao iako mu ne sporim mogućnost ulaska na listu nagrađenih na 68. Kanu.

 Najveći festivalski „hit“ pokušao je ove godine u Kanu da napravi Gaspar Noe sa svojim 3-D porno filmom „Ljubav“ (van konkurencije), ali mu to baš i nije pošlo za rukom. Noeov „art-porno“ je prilično dosadna priča o američkom reditelju u Parizu koji obožava Kubrika, ne želi da snima filmove sa krvlju i znojem, ali se upušta u strastveni, pojačano erotski i krajnje destruktivan odnos sa narkomankom iz susedstva o kojoj postaje zavisan. Eksplicitne scene seksa, penis u gro planu i sve ono što uz to ide, čak ni 3-D format nije uspeo da načini nezaboravnim. Autor kultnog filma „Otpozadi“ ( sa Monikom Beluči i Vinsentom Kaselom) i solidnog trilera „Ulazak u prazninu“, postaje tematski zaglavljen...

 Još malo pa će se znati kakve su odluke žirija predvođenog braćom Koen, ali i žirija za dodelu „Zlatne kamere“ za najbolji debitantski film, kojim predsedava francuska glumica Sabin Azema. U prilično jakoj konkurenciji od 17 filmova, našao se i debitantski srpski film „Panama“ Pavla Vučkovića koji je u Kanu visoko ocenjen, ali po svemu sudeći neće imati velike šanse.I u ovoj konkurenciji je Nemešov „Šaulov sin“, pa ako ga izostave Koenovi Sabin Azema sigurno neće...

Ovogodišnji Kanski festival uskoro će biti završen, onako kako je i započeo – francuskim filmom. Za zatvaranje festivala odabran je dugometražni dokumentarni film „Led i nebo“ francuskog autora Lika Žakea, sa kojim festival želi da skrene pažnju na globalno zagrevanje Zemlje...

Nastavak na Politika...