Izvor: Blic, 29.Jan.2003, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zapostavljanje Kolumbovog imena
Zapostavljanje Kolumbovog imena
Hiljadugodišnji mračni period Evrope rasterali su, od 14 do 16. stoleća, zraci svetlosti tri najveća otkrića srednjeg veka. To su: otkriće antike, otkriće tehnike štampe i otkriće Amerike. Otkriće antike omogućilo je pristup i napajanje sa vrela znanja. Ono je usledilo bežanjem učenih Grka-Vizantinaca u Italiju pred osvajačkim pohodima Turaka u 14. i 15. veku. Otkriće štampe (pokretnog štamparskog sloga – Gutenberg oko 1445. godine) >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << omogućilo je do tada nezamislivo brzo širenje znanja. Otkriće Amerike (Kristofor Kolumbo 1492. godine) konačno je i definitivno razbilo tradicionalne okove i sliku o Zemlji kao 'disku' i potvrdilo antičko grčko saznanje da Zemlja 'mora imati najsavršeniji oblik' tj. oblik kugle (Pitagora, Aristotel, Eratosten, Ptolomej).
Otkriću Amerike prethodilo je, međutim, sakupljanje geografskih i astronomskih znanja tokom više od 5 000 godina. Tekst, koji sledi, i koji je za 'Blic' ekskluzivno pripremio dr Novak Popović, oslanja se najvećim delom na knjigu 'Osvajanje zemlje' ruskog autora I.K.Lebedeva iz 1948. godine, a manjim delom na noviju literaturu i baze podataka o vremenu, događajima i akterima o kojima je reč.
O tome svedoči jedan globus iz 1520. godine, na kome su, između 0 i 10 stepena južne širine, upisani nazivi ‘’Amerika ili Brazil ili Zemlja Papagaja’’.
Još će proći dugo vremena do usvajanja Valdzemilerovog predloga i uslediće dalja značajna pomorska putovanja i goegrafska otkrića južnih i severnih prostora Novog sveta. Među ovim putovanjima najznačajnija je Magelanova ekspedicija 1519-1522. godine, koja je otkrila Pacifik i prva oplovila celu Zemlju. Naime, na karti sveta, koju je izradio Batisto Anjeze u Veneciji 1536. godine još nema naziva ‘’Amerika’’ nego ‘’Novi svet’’ i ‘’Brazil’’. A na karti Sebastijana Minstera iz 1540. godine stoje nazivi ‘’Novi svet, Atlantsko ostrvo, koje nazivaju Brazil ili Amerika’’. Ipak, usled harmonije sa nazivima Evropa, Azija i Afrika, naziv ‘’Amerika’’ potisnuo je tokom vremena sve druge nazive novootkrivenih zemalja i, do kraja 16. veka proširio se i na severni deo Novog sveta tj. Severnu Ameriku.
Tako je ime Ameriga Vespučia na veličanstven način ovekovečeno u nazivu cele druge polovine zemljine kugle, dok je u sličnoj srezmeri ime Kristofora Kolumba zapostavljeno, ‘’ma da bi’’, kako piše I. K. Lebedev, autor u uvodu pomenute knjige ‘’Osvajanje zemlje’’, ‘’bilo pravičnije dati tom delu sveta naziv Kolumbija, u čast genijalnog moreplovca koji ga je prvi otkrio za čovečanstvo’’. Međutim, s obzirom na činjenicu, da je severni kontinent dvostruko zaposednut imenima ‘’Amerika’’ (severna) i ‘’Sjedinjene Američke Države’’, južni kontinent mogao bi najzad biti nazvan Kolumbovim imenom ‘’Kolumbija’’ kako bi se na dostojan način ispravila nepravda prema ovom najznačajnijem moreplovcu i pronalazaču druge polovine zemaljske kugle. Postojeća harmonija imena ‘’Amerika’’ sa nazivima Evropa, Azija i Afrika ne bi bila narušena, a nazivom južnog kontinenta zemljine polulopte ‘’Kolumbija’’ uspostavio bi se novi sklad sa nazivom kasnije otkrivenog kontinenta ‘’Australija’’
Slične nepravde takođe su još uvek prisutne u odnosu na još dva pomenuta i izuzetno zaslužna čoveka u ljudskoj istoriji. To su: Rus Jurij Gagarin i Portugalac Fernando Magelan. Jurij Gagarin je, prvim letom oko Zemlje, otvorio put kolonizaciji svemira i zaslužio je da se, na primer, putanja njegovog leta nazove i ovekoveči imenom ‘’Gagarinova orbita’’ kao deo svemirskog prostora koji je prvi put osvojen za čovečanstvo. Na sličan način mogao bi se - i trebao - Magelanov podvig dostojno vrednovati preimenovanjem ‘’Tihog okeana’’ u ‘’Magelanov okean’’ po imenu onoga ko ga je otkrio i prvi preplovio.
Svoj podvig Magelan je, nakon prelaska Velikog okeana, u svojoj 41. godini platio životom u borbi sa urođenicima među Filipinskim ostrvima 27. aprila 1521. godine. Učesnik i potom istoričar ovog prvog putovanja oko sveta Italijan Antonio Pigafeta o smrti Magelana kaže sledeće: ‘’Magelanova slava će preživeti njegovu smrt. On je bio obdaren mnogim talentima: među svim mogućim slučajnostima pokazivao je besprimernu čvrstinu. Na moru je trpeo sve oskudice podjednako sa mornarima. On se bolje od svih snalazio u pomorskim kartama, te je zato bio odličan poznavalac moreplovstva i dokazao to, obišavši prvi oko sveta, što se pre njega niko nije usudio da učini’’. Nakon Magelanove smrti rukovođenje ekspedicijom preuzima Huan Serano, koji takođe gine u sukobu sa urođenicima, a posle njega Portugalac u španskoj ekspediciji Karvaljo, koji ostaje u indonežanskom arhipelagu sa havarisanim brodovima. Put u Španiju ekspedicija nastavlja sa jedinim brodom ‘’Viktorija’’ pod komandom Sebastijana Del Kana. Prošavši kroz još mnoge nevolje ‘’Viktorija’’, nakon pune tri godine, stiže u Španiju 6. septembra 1622. godine. Od 265 članova posade ekspedicije, koja je 20. septembra 1619. godine krenula na put, vratilo se samo 17 ljudi. nastaviće se
