Izvor: Politika, 06.Jul.2014, 13:11 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zakonom protiv politike u crkvama
Vlada Crne Gore inicirala izradu zakona o slobodi veroispovesti, kojim želi da reši, između ostalog, i pitanje finansiranja sveštenstva
Od našeg stalnog dopisnika
Podgorica – To što znatan broj verskih lica aktivno učestvuje u političkim manifestacijama, a mnogi objekti u vlasništvu verskih zajednica koriste se u propagandne političke svrhe u izbornoj kampanji, predstavljaju neke od razloga zašto je Vlada Crne Gore inicirala izradu zakona o >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << slobodi veroispovesti.
U vladinom dokumentu o problemima verskih zajednica ocenjuje se i da je inercija nadležnih institucija „omogućila verskim zajednicama da koriste priliku da izađu iz ustavnih i zakonskih okvira”.
„Uticaj i prisustvo verskih zajednica u društvu i javnom životu od 1992. godine sve više je izražen i izlazi iz privatne sfere pojedinca, zbog čega treba determinisati odgovornost verskih zajednica u pravnom poretku”, navodi se u vladinom dokumentu.
„Uprkos tome što je Zakonom o pravnom položaju verskih zajednica zabranjena zloupotreba verskih zajednica u političke svrhe, znatan broj verskih lica ne samo što prisustvuje političkim manifestacijama i aktivno učestvuje u istim, nego se na stranačkim skupovima obavljaju verski obredi, a mnogi objekti u vlasništvu verskih zajednica koriste se za propagandne političke svrhe u toku izborne kampanje.”
Zanimljivo je da vlada premijera Mila Đukanovića posebno ističe da se u proteklom periodu, kako je napisala, „pozitivni primeri u sferi verskih odnosa prepoznaju u neposrednom dijalogu vlade sa predstavnicima Svete stolice, Islamske zajednice i Jevrejske zajednice” i da je „rezultat potpisanih ugovora uvažavanje crnogorskog državnog okvira i inkluzija ovih verskih subjekata u crnogorsko društvo”.
„Kada su u pitanju pravoslavne crkve u Crnoj Gori, vlada do sada nije potpisala ugovore, jer se između njih vode brojni imovinsko-pravni sporovi oko kulturno-istorijskog nasleđa”, navodi crnogorska vlada.
U Crnoj Gori deluju Srpska pravoslavna crkva (Crnogorsko-primorska mitropolija i Budimljansko-nikšićka eparhija) i Crnogorska pravoslavna crkva, koja je registrovana kao nevladina organizacija.
U vladinom dokumentu se navodi da je specifičnost pravoslavne zajednice uslovljena i činjenicom da se deo pravoslavnih vernika u Crnoj Gori nalazi pod direktnom duhovnom kompetencijom crkvenih institucija čije je sedište izvan države, poput Zahumsko-hercegovačke i primorske eparhije i Mileševske eparhije.
„Evropski sud, povodom ovakvih slučajeva, smatra da je obaveza neutralnosti i nepristrasnosti države da procenjuje legitimnost verskog uverenja i da je dužnost državnih organa da obezbede suprotstavljenim verskim grupama da poštuju jedna drugu, čak i kada su proistekle iz iste zajednice”, precizira se u dokumentu koji ima nameru da pripremi teren za budući zakon o verskim zajednicama.
Posebnu pažnju, poručuje vlada, treba posvetiti modelu finansiranja sveštenstva, detaljno utvrditi delokrug poslova kojim se verska zajednica može baviti, odnosno regulisati sticanje materijalnih dobara verskih zajednica i definisati jasne budžetske kriterijume za finansijsku pomoć, jer, kako se navodi, „dosadašnja praksa omogućava diskrecione odluke resornog ministarstva prilikom dodele materijalne pomoći verskim zajednicama, što je predmet kritika verskih zajednica”.
Zanimljivo je da Vlada Crne Gore u ovom dokumentu ne insistira na obaveznom ponovnom registrovanju verskih zajednica, ali ih uslovljava činjenicom da je sticanje pravnog subjektiviteta verske organizacije uslov ukoliko ona želi da ostvaruje državne beneficije.
Na kraju vlada saopštava da „zasebni pravni akt mora regulisati povraćaj oduzetih imovinskih prava verskim zajednicama, što je u posebnom fokusu, s obzirom na različita stajališta u pogledu vremenskog određenja razdoblja restitucije ili obeštećenja istih, 1918. ili 1945. godina”.
Novica Đurić
objavljeno: 06/07/2014
