Izvor: Politika, 22.Avg.2012, 23:04 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vojni muzej – vršnjak nezavisnosti Srbije
Ustanova sa više od 30.000 eksponata juče obeležila 134 godine od osnivanja, koje se odigralo malo više od mesec dana posle Berlinskog kongresa
Mesec dana pošto su na Berlinskom kongresu 1878. velike sile priznale Srbiju, knez Milan Obrenović je 22. avgusta, po novom kalendaru, izdao Ukaz o otvaranju Vojnog muzeja na Beogradskoj tvrđavi, kao jednog od simbola tek stečene nezavisnosti zemlje. Ova ustanova je uspela da opstane i posle brojnih ratova u različitim državama >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i juče je obeležila 134 godine postojanja otvaranjem izložbe „Martin Engelbreht i njegovo vreme”, na kojoj su prikazani bakrorezi sa motivima austrijskih graničara iz krajišta, na kojima su danas Slavonija, Srem, Bačka i Banat.
– Kulturne vrednosti ostaju kao trajna vrednost svim građanima, a Vojni muzej poseduje bogatu umetničku zbirku, čija se dela odnose na brojne istorijske događaje i ličnosti, ratna zbivanja i opremu. Materijal koji je izložen povodom 134. godišnjice ima posebno mesto u građi ove ustanove, jer predstavlja jedan od najiscrpnijih izvora koji prikazuju neregularne trupe u službi Austrije, čiji je zadatak bio da odbrane pogranično područje od turskih upada i pljački – rekao je državni sekretar ministarstva odbrane Zoran Đorđević, otvarajući izložbu.
Kolekcija bakroreza Martina Engelbrehta nastala je između 1742. i 1748. godine. Nazvana je „Pozornica različitih do sada u Nemačkoj nepoznatih vojnika tuđinskih naroda”, i do sada nikada nije izlagana. Engelbrehtovim umetninama do kraja godine u Vojnom muzeju pridružiće se još dve postavke – „Sto godina od početka balkanskih ratova” i „Istorija vojne saradnje Srbije i Češke”.
– Kada je reč o svečanosti povodom datuma osnivanja naše ustanove ne bi trebalo zaboraviti ni stalne postavke koje su posetioci mogli da vide do sada. Građu čini više od 30.000 eksponata razvrstanih u 12 zbirki. Većina ovih celina posvećena je naoružanju, ali neke od njih sačinjavaju i uniforme, odlikovanja, arheološki nalazi... – ističe potpukovnik Dragan Milković, načelnik Vojnog muzeja.
Svakako je ovakvo obilje kulturno-istorijske zaostavštine razlog dobre posete, jer ovde čak i u najtoplijim letnjim danima, po rečima predstavnika ove ustanove, dolazi od 100 do 150 gostiju.
– Na godišnjem nivou taj broj je oko 35.000 ljudi. Bar polovinu čine gosti iz inostranstva, pogotovo u letnjem periodu. Izložena je građa iz svih perioda – od praistorije do današnjeg doba. Možda je jedan od najinteresantnijih predmeta uniforma kralja Aleksandra Prvog Karađorevića, koju je nosio u trenutku atentata u Marseju. Na njoj su i danas tragovi njegove krvi. Po pažnji publike, ne bi trebalo izostaviti ni zanatsko oružje Balkana s kraja srednjeg veka, sa mnoštvom umetničkih predmeta, ali ni dva rimska mača – gladijusa, retka na ovim prostorima – podvlači Milković.
Načelnik Vojnog muzeja izdvaja i kolekciju od 51 srpske zastave korišćene u balkanskim i Prvom svetskom ratu. Poseban značaj ovih barjaka je u činjenici da nijedan od njih nikada nije pao u ruke neprijatelju.
– Za kraj, oni koji požele da obiđu sve periode, od Kelta i Rimljana do modernih ratova, uređena je posebna celina u kojoj posetioci kroz jedan hodnik hronološkim redom mogu da proputuju kroz vreme oslikano različitim eksponatima – zaključuje Milković.
----------------------------------------------
Medalja praunuku vojvode Putnika
Obeležavanju 134 godina od osnivanja Vojnog muzeja prisustvovao je Zoran Ivković, praunuk vojvode Radomira Putnika. Potomku nekadašnjeg načelnika Štaba vrhovne komande juče je uručena medalja za izuzetan doprinos sistemu odbrane Republike Srbije, jer je zaostavštinu svog pretka zaveštao Vojnom muzeju.
----------------------------------------------
Bumeranzi sa Admiralskih ostrva i bodeži Gurka sa Nepala
Osim celina posvećenih predmetima sa starog kontinenta i Balkana, u Vojnom muzeju postoji i Zbirka vanevropskog oružja. Najbrojniji su eksponati sa afričkog tla, ali i iz Azije i Okeanije. Među najzanimljivije sa azijskog kontinenta spadaju bodeži-kukri, iz plemena Gurka sa Nepala. Veoma egzotična je i kolekcija sa Admiralskih ostrva koja se nalaze istočno od Papue Nove Gvineje, u kojoj su čak i povratni i ratni bumeranzi.
----------------------------------------------
Na otvaranju Milan Obrenović, kralj Aleksandar i Tito
1878. osnovan Vojni muzej Ukazom kneza Milana Obrenovića
1904. otvorena prva muzejska postavka, povodom stogodišnjice Prvog srpskog ustanka
1907 Vojni muzej se predstavio na Balkanskoj izložbi u Londonu
1934. kralj Aleksandar Prvi Karađorđević izdao Uredbu o obrazovanju Vojnog muzeja u Kraljevini Jugoslaviji, jer je stara zgrada ove ustanove srušena u Prvom svetskom ratu
1937. otvorena nova postavka
1944. mnoge zbirke ponovo stradale u savezničkom bombardovanju
1961. posle detaljne obnove i prikupljanja materijala, novu postavku otvorio je maršal Josip Broz Tito
Nikola Belić
objavljeno: 23.08.2012.
