Izvor: Politika, 05.Nov.2013, 09:21 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sto deset godina Kola srpskih sestara
U Narodnom pozorištu održana je svečana akademija povodom 110 godina od osnivanja Kola srpskih sestara, jednog od najstarijih ženskih, dobrotvornih, patriotskih i kulturno-prosvetnih udruženja na Balkanu.
U programu pod nazivom „Kolo srpskih sestara – istorija iza imena” učestvovali su Prvo beogradsko pevačko društvo kojim je dirigovala Svetlana Vilić, pijanistkinja Jasmina Janković, tenor Bojan Bukumirić, solista Dušan Vilić... Goste je pozdravila predsednica Kola >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << srpskih sestara Mila Viktorović. Program su vodili glumci Bojana Stefanović i Nebojša Kundačina, koji je kazivao poemu „Plava grobnica” Milutina Bojića.
Kolo srpskih sestara osnovali su 1903. godine viđeni građani, po ideji slikarke Nadežde Petrović, vođeni osećanjem dužnosti prema svom narodu i željom da pomognu onima koji stradaju u Staroj Srbiji i Makedoniji, a povodom tamošnjeg neuspešnog ustanka protiv Turaka.
Ime Kolu dao je Branislav Nušić, a udruženje je delovalo tokom balkanskih ratova i Prvog svetskog rata, kao i u periodu između dva rata.
U Prvom svetskom ratu, članice Kola kao obučene bolničarke pratile su srpsku vojsku i narod, dostavljale prikupljenu pomoć, negovale ranjene i bolesne.
Tokom nege bolesnika 1915. godine od tifusa je umrla Nadežda Petrović u Valjevskoj bolnici, a tadašnja predsednica Ljubica Luković u Niškoj vojnoj bolnici.
Kolo 1906. godine pokreće svoj kalendar – godišnjak „Vardar”, list za koji su pisali Petar Kočić, Janko Veselinović, Ivo Andrić i ostala značajna imena srpske nauke, kulture i umetnosti. „Vardar” je donosio kalendare četiri veroispovesti: pravoslavne, katoličke, jevrejske i islamske.
Izlazio je do 1941. godine, kada je Kolo zabranila nemačka vlast, međutim, ono nastavlja ilegalno da radi tokom cele okupacije. Kolo je između dva rata podiglo svoj dom u Resavskoj ulici u kome je bila smeštena njihova uprava, internat i velika svečana sala.
Osnovalo je Mali univerzitet gde se okupljaju mladi.
Pored kulturno-prosvetnog, Kolo je imalo i velikog uticaja na borbu za opšta prava žena – pravo na pismenost i obrazovanje, nasleđivanje, pravo glasa...
Dinastija Karađorđević, naročito kraljica Marija pomagali su rad Kola.
Posle završetka Drugog svetskog rata, komunistička vlast trajno zabranjuje rad Kola srpskih sestara, hapsi predsednicu Delfu Ivanić, oduzima Kolu svu imovinu. Kolo srpskih sestara 1990. godine ponovo oživljava.
Danas Kolo, u saradnji sa domaćim i stranim humanitarnim organizacijama i pojedincima, pomaže deci, invalidima, penzionerima, kao i ustanovama koje brinu o njima. Kolo ima 22 odbora širom Srbije i odbor u Kumanovu.
A. Kurteš
objavljeno: 05.11.2013.
