Izvor: Blic, 27.Jun.2000, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ljubav kneza Mihaila i Julije
Ljubav kneza Mihaila i Julije
Ljubavi i bračne prevare srpskih vladara verovatno su, za šire čitateljstvo, zanimljivije stranice naše istorije od njenih političkih borbi i ratova. I dok o ratovima i bunama imamo brojna dela i udžbenike, knjiga prof. dr Radoša Ljušića prva je kod nas koja ovoreno govori o ljubavnim avanturama i prevarama srpskih vladara iz dinastije Obrenovića, Karađorđevića i Petrovića. I nije reč samo o ljubavima već i o rodoskrvnim vezama, ubistvima >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << iz očajanja, polnim bolestima i mnogim drugim pojavama. U nekoliko nastavaka donosimo najzanimljivije epizode iz ove knjige, koju je objavio 'Zograf' iz Niša i koja je, za kratko vreme, doživela dva izdanja. Knjiga se može poručiti na telefone izdavača 018/570-373; 570-225 ili na adresu IP 'Zograf', Majora Gavrilovića 1, 18000 Niš.
Mihailo je drugi sin kneza Miloša i kneginje Ljubice, rođen u kragujevcu 16. septembra 1923. godine, u Šarenom konaku. Rastao je pored majke, udaljen od oca, s kojim se susretao retko, u vreme praznika, što je ostavilo traga na njegovu ličnosti i na odnose sa ženama. Boravio je u Kragujevcu, Požarevcu i Beogradu, gde je sticao nesistematsko i nepotpuno obrazovanje od domaćih učitelja. Potom ga je Francuz Ranos podučavao stranim jezicima, naročito podučavao stranim jezicima, naročito francuskom, koji je dobro savladao, što se može uzeti kao krajnji domet u obrazovanju budućeg vladara. Knez Miloš je imao nameru da školuje sinove u inostranstvu, ali u tom pogledu nije otišao dalje od planova.
Nijedan naš vladar nije kao knez Mihailo bio tako blizak majci, koju je od Milošte zvao Naka. 'Od nje je nasledio skromnost, umerenost, ozbiljnost, dugostrpljivost, postojanstvo.' Sasvim drugačije ponašao se prema majci knez, odnosno kralj Milan.
Kad je knez Miloš abdicirao (1839) odveo je sa sobom u Vlašku sina Mihaila, ali je on ubrzo posle smrti brata Milana vraćen u Srbiju, uzdignut na presto i miropomazan. Knez Mihailo dva puta je vladao Kneževinom Srbijom (1893-1842. i 1860-1868). Njegovu prvu vladavinu karakteriše nesigurnost, nestabilnost i teška borba s ustavobraniteljskom opozicijom. To nemirno vreme završilo se Vučićevom bunom (1842) i proterivanjem Obrenovića iz Srbije.
Eks-knez Mihailo živeo je u Zemunu i Banatu sve do smrti majke, kneginje Ljubice (1843) i učvršćenja ustavobraniteljskog režima izborom Aleksandra Karađorđevića za kneza. Karlo Pacek, koji je stalno bio uz kneza, ističe da je posle majčine smrti promenio narav i ćud, od veselog mladića postao je melanholik (bitna crta njegovog karaktera). Od tada je bio nepoverljiv, znao je da krije svoje misli i namere, ali nije umeo da se pretvara i nije favorizovao nikoga.
Uveren da je povratak na presto nemoguć, otišao je kod oca u Beč i tu se stalno nastanio. Dva izgnana kneza, otac i sin, proveli su više zajedničkih dana u inostranstvu nego u otadžbini. Boravak u Vlaškoj (1839) i predstojeći dani emigrantskog iskušenja zbližili su ih delimično i zato što više nisu bili suparnici na prestolu. Oni su složno radili da Obrenovići ponovo postanu kneževi, saglasni da prednost pripada starijem, ali nisu isključivali ni drugu mogućnost. Na tome su najviše radili u vreme Revolucije 1848/9. godine, ali njihov napor bio je uzaludan.
Ne treba gubiti iz vida da je knez Mihailo izgubio presto u 19, da se vratio u Srbiju kad je navršio 35, a da se ponovo uzdigao na tron u 37. godini. Umesto sistematskog školovanja, otac i sin odlučili su se za upoznavanje Evrope i njenog društva. Mihailo je pošao na put 1844. i za dve godine obišao je nemačke države, Holandiju, Belgiju, Švajcarsku, italijanske države i Grčku. Vratio se u Beč i posle kraćeg zadržavanja nastavio je put po Češkoj i nekim nemačkim mestima (1846/7). Zimu 1847/8. godine proveo je u Poljskoj i Rusiji. U Petrogradu je bio gost ruskog cara. Godine 1849. i 1859. proveo je u Francuskoj i Engleskoj. Povremeno je još boravio u Vlaškoj.
O pravim ljubavnim iskustvima kneza Mihaila malo se zna. Nema traga u izvorima ni o tome koja devojka mu je bila simpatija dok je bio knez (1839-1842), kao sedamnaestogodišnji, osamnaestogodišnji i devetnaestogodišnji mladić. Nema pomena o tome da li bi, kada bi i kojom bi trebalo oženiti vladara, jer su svi bili zauzeti politikom, u vreme nemira i ubrzanih događaja.
Ophrvan brigom o majci, povratkom na presto i potom višegodišnjim putovanjima, knez Mihailo nije imao vremena za dokolicu, pa se njegov intiman život svodio na povremene flertove, a možda i neku ozbiljniju ljubav koja je povesniku ostala nepoznata. Još mlad, bez majke, s ocem koji deci nikada nije posvećivao naročitu pažnju, bio je dugo ličnost bez samopouzdanja i inicijative i to je ostavljalo trag na njegov intiman život.
Prvi pouzdan podatak o njegovim odnosima sa ženama prešao je granice srodstva. Zapis o tome lapidaran je: 'Knez Mihajlo zavole Katicu, Jevremovu, ćerku, koja od njega zatrudni, pobaci i umre'. Reč je o Jekaterini, koju su zvali Katica, šestoj kćeri po redosledu rođenja Jevrema i Tomanije, kneževog strica i strine. Jekaterina, Mihailova sestra od strica, bila je mlađa od njega nepune tri godine. Pošto se zna daje umrla u Beču 6. avgusta 1848. na porođaju, to je mogla da zatrudni negde u novembru 1947. godine, pre Mihailovog odlaska u Poljsku i Rusiju. Nastaviće se
