Izvor: Blic, 19.Jul.2002, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dejstvo preparata za zaštitu kože
Dejstvo preparata za zaštitu kože
'UV zračenje - izvori, osobine, efekti i zaštita', prva je domaća knjiga koja obuhvata fizičke, ekološke, medicinske i kozmetološke aspekte sunčevog zračenja. Plod je interdisciplinarne naučne saradnje i podrške Prirodno-matematičkog fakulteta u Novom Sadu i Uprave za zaštitu životne okoline Republičkog ministarstva zdravlja. Za prvu generaciju studenata PMF koji će dogodine proučavati UV zračenje, knjiga će biti osnovni udžbenik. >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Autori su dr Zoran Mijatović, vanredni profesor PMF NS, stručnjak za optičku spektroskopiju plazme; dr Ljiljana Čonkić, red. prof. PMF NS, stručnjak za zaštitu čovekove okoline i Sekretar istoimenog resora SAP Vojvodine, i mr Suzana Miljković, rukovodilac laboratorije Instituta 'Galenika a.d.'. Upravo objavljena knjiga može se kupiti u skriptarnici PMF NS, ili naručiti od izdavača - PMF, Institut za fiziku, Trg Dositeja Obradovića 4, 21.000 Novi Sad.
Pouzdano je utvrđeno da prekomerno sunčanje na koži izaziva različite neželjene efekte, među kojima i maligna oboljenja. Moda preplanulog tena, profesionalne ili sportske aktivnosti na otvorenom, potreba za što dužim boravkom u prirodi, 'pod vedrim nebom', ali pre svega neznanje i nedovoljna obaveštenost o potrebi za opreznijim sunčanjem, potencijalnim štetnim efektima i načinima zaštite, osnovni su uzroci ovih sve prisutnijih i sve masovnijih problema.
Savremena farmaceutska i kozmetička industrija intenzivno rade na pronalaženju načina da se tako potreban i prijatan boravak u prirodi, na otvorenom, učini što bezbednijim, ali i što komotnijim. Po uzoru na rešenja koja su tokom evolucije razvila druga živa bića, ponuđena su dva osnovna tipa zaštite: 'iznutra' i 'spolja'. Iako imaju dugu istoriju, preparati koji deluju 'iznutra', oralna sredstva zaštite od zračenja, odnosno tzv. sistemska fotozaštita, nisu se pokazala sposobnim da spreče štetne efekte zračenja. S obzirom da je to najprihvatljiviji i najelegantniji način zaštite, intenzivno se i dalje traga za 'formulom' koja bi mogla ostvariti zadovoljavajući efekat bez potrebe za dodatnim, topikalnim sredstvima za zaštitu od Sunca. Savremeni preparati su najčešće kombinacije vitamina i drugih supstanci koje imaju antioksidaciono dejstvo, jer se na taj način sprečava stvaranje slobodnih radikala i širenje štetnih efekata zračenja. To su tokoferoli i tokotrienoli (prirodni oblici vitamina E), vitamin C, minerali kao što su selen, cink, bakar, mangan, gvožđe, b-karoten i drugi karotenoidi, flavonoidi (katehini, resveratrol, antocianin) itd. Najčešće se preporučuje njihova primena tokom nekoliko nedelja pre letovanja, kako bi se popunili depoi zaštitnih komponenata u organizmu. Međutim, ovi preparati imaju ograničeno i pre svega preventivno dejstvo, tako da je tokom sezone intenzivnog sunčanja i dalje neophodna primena topikalnih preparata za zaštitu kože.
Kozmetički preparati koji se nanose 'spolja', imaju zadatak da spreče štetno dejstvo Sunčevog zračenja na kožu. Dugo su se nazivali 'preparati za sunčanje' jer su isključivo bili namenjeni sprečavanju pojave opekotina, kako bi se što više produžio boravak na Suncu. Sa upoznavanjem pravih efekata, naročito negativnih promena i oboljenja, koje sunčevo zračenje izaziva na koži, suštinski se promenila namena i koncepcija izrade ovih preparata. Savremeni preparati za zaštitu od Sunca predstavljaju vrlo složene proizvode sa višestrukim dejstvom: oni istovremeno štite, hrane, vlaže i neguju kožu.
Kod izrade preparata za zaštitu od sunca moraju biti ispunjeni brojni zahtevi: efikasna zaštita kože od svih štetnih talasnih dužina zračenja ('širok spektar zaštite') minimalan iritacioni potencijal, koji se ostvaruje izbegavanjem ili upotrebom minimalnih koncentracija mogućih uzročnika – konzervanasa, parfema, antioksidanasa, emulgatora itd. preparat ne sme biti toksičan potrebno je da se lako i brzo nanosi i na velike površine bez rastezanja kože, l da je vodootporan, substantivan sa kožom i fotostabilan da sadrži komponente koje vlaže, hrane i neguju kožu da je neisparljiv i ne boji odeću da se lako uklanja vodom i sapunom da je jeftin, kako bi bio dostupan najvećem broju ljudi. nastaviće se
