Izvor: Blic, 28.Okt.2003, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Budućnost pripada ženama
Budućnost pripada ženama
Muško-ženski odnosi su iz milenijuma čistog patrijarhata izašli kao promena u toku. Uspostavlja se paradigma sa sve većim značajem žene.
- Paradoks ove prve faze promene ka društvu u kome će dominantni pečat dati ženski principi i ženski kvaliteti jeste da žene prihvataju muške uloge bez unošenja ženskog. Identifikuju se sa muškom dominacijom. To je neka vrsta identifikacije sa agresorom - kaže Bojan Jovanović, antropolog >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << sa Balkanološkog instituta Srpske akademije nauke i umetnosti.
Svoju socijalnu emancipaciju i afirmaciju, žene plaćaju potiskivanjem emocionalnog, podređuju se karijeri, materijalnoj samostalnosti... Muškarci se teško prilagođavaju, preživljavaju krizu, psihološku konfuziju i egzistencijalnu nesigurnost.
Patrijarhalno se pokazuje kao potrošeno, ali društvo, u 'globalnom selu' ne više samo zapadna civilizacija, nema odgovor na promenu u muško-ženskim odnosima.
Svuda raste broj razvoda, ponegde čak i u odnosu na broj novih brakova, povećava se broj onih koji do kraja života ostaju neoženjeni ili neudate, favorizuju se površne i prolazne veze u odnosu na trajne.
- Tu dramatičnost podiže sve evidentnije brisanje razlike između polova. Svetska populacija raste, ali u sedištima današnje civilizacije opada naboj između polova u bioreproduktivnom smislu. Devojke su odećom i opštim imidžom sve sličnije feminiziranim mladićima, koji se, opet, trude da prikriju, možda i potisnu, svoju muškost. To je ono što se zove uniseks moda. Potisnut je instinkt za produžavanjem i sebe i vrste. Legitimne istopolne seksualne sklonosti dobijaju značaj jasnog i slobodnog političkog znaka i projekta - naglašava Jovanović.
Otvoreni životni problem zamagljuju i brojni mislioci i istraživači koji nude neke svoje odgovore, projektujući manje-više lična, znači i skromna iskustva, racionalizujući sopstveno bekstvo, tvrdi Jovanović, od pitanja šta to što se u muško-ženskom partnerstvu događa zapravo znači i kuda vodi.
- Prosta zamena uloga muškarca i žene jeste prelazno razdoblje u kojem će biti mnogo varijeteta do uspostavljanja novog kvaliteta u odnosima muškaraca i žena. Taj novi kvalitet će biti iz ženske inicijative i to će biti 'ženska civilizacija'. Udobnost, visok životni standard, mogućnost planiranja porodice, nove komunikacione i druge tehnologije davaće sve više mogućnosti da žene afirmišu svoj potencijal - kaže antropolog Jovanović.
Naznake se vide već u sada drugačijim čitanjima istorije, tvrdi Jovanović, gde ona nije samo letopis sukoba, nego sve više saznajemo o istoriji kulture i, sada su popularna takva istraživanja, o svakodnevici ranijih generacija i civilizacija.
- A ljudi su uvek ostavljali takve tragove, samo ih istoričari ranije nisu tražili - kaže Jovanović.
Ženski je pečat i pismo, tvrdi naš sagovornik, i širenje svesti o nužnosti tolerancije i diplomatskog i političkog načina rešavanja problema kao nužnosti za opstanak čoveka.
- Pogledajte samo dizajn u arhitekturi, enterijeru, eksterijeru, modi... Oštri uglovi i snažne linije gube prevlast od zaobljenih formi i mekih linija. Sve je to deo utopijskog impulsa ka lepšem svetu, koji bi u osnovi imao polno različite ali ravnopravne ljude. To je ponovno nalaženje ili tek otkrivanje spoznaje da smo jedno i da je sukob, u krajnjoj liniji, sukob sa sobom - nagoveštava budućnost iz svog ugla antropolog Jovanović.
Kod nas sa, po običaju, atipičnom ili vremenski neskladnom sa ostalim svetom istorijom, nakon decenije i više strahovite krize, mladi se vraćaju tradicionalnim vrednostima. Jedno sveže istraživanje je pokazalo da 70 odsto mladih u današnjoj Srbiji kao svoj ideal ističe porodicu i decu.
- Ali i svet, nakon side i sličnih pošasti, traži više sigurnosti za pojedinca u stabilnim odnosima muškaraca i žena, porodici, samo preoblikovanim nekim novim kvalitetima - zaključuje Jovanović.
