Izvor: B92, 06.Mar.2010, 17:40 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zapaljivo blago Kinoteke
Beograd -- Arhiva Jugoslovenske kinoteke sadrži i vrednu kolekciju od više od 10 000 nitratnih filmova.
U Arhivi Jugoslovenske kinoteke, čija kolekcija sadrži oko 95 000 filmova, nalazi se i izuzetno značajna zbirka zapaljivih nitratnih ostvarenja sa više od 10 000 kopija. Poslednjih godina, kada je otpočela identifikacija tog fonda, pronađene su desetine filmova koji predstavljaju jedine sačuvane primerke na svetu.
Jedna od malobrojih reparatorki nitratne >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << filmske trake u Arhivu kinoteke Gordana Kabić spasava od propadanja na hiljade starih filmova među kojima i dela prvih balkanskih reditelja.
Zahvaljujući njenoj veštini sačuvani su i ponovo iskopirani mađarski nemi film "Oliver Tvist", mnogi dokumentarni materijali i filmski žurnali i najstariji srpski igrani film "Karađorđe”.
"Bilo je potrebno bukvalno da se frejm po frejm, kadrić po kadrić, sličica po sličica spaja, svim mogućim sredstvima da ona bude oblika i kontinuiteta kako je zapisano da bi mogla da se kopira", objašnjava Kabićeva koja dodaje da je na filmu "Karađorđe” radila oko četiri meseca.
Od kad je počela identifikacija "zapaljivog fonda", pronađene su desetine filmova koji predstavljaju jedine kopije na svetu, a jedna od vrednijih među njima i film "Život i smrt besmrtnog vožda Karađorđa" Čiča Ilije Stanojevića iz 1911. kome se krajem dvadesetih godina prošlog veka izgubio svaki trag.
"Dakle uspeli smo da spasemo 'Karađorđa’ koga su decenijama tražile generacije kinotečana. On je pronađen u austrijskom filmskom arhivu u Beču gde su pronađeni i ostali filmovi prvog srpskog filmskog producenta Svetozara Botorića koji su decenijama bili izgubljeni”, kaže upravnik Arhiva Jugoslovenske kinoteke Aleksandar Erdeljanović.
U Kinoteci su ponosni i na činjenicu da je iz domaće produkcije sačuvano mnogo više materijala nego iz Austrougarske monarhije u kojoj je početkom prošlog veka snimljen daleko veći broj filmova.
U Beču je pronađen prvi 20-minutni filmski zapis o srpskoj prestonici iz 1914, "Beograd po zimi" o kojem se do sada ništa nije znalo i koji tek čeka prikazivanje na nekoj od domaćih televizija.
