Izvor: RTS, 29.Feb.2016, 12:54   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (29. februar 2016)

Na današnji dan 1824. godine rođen književnik i političar Stjepan (Stefan) Mitrov Ljubiša. Godine 1792. rođen italijanski kompozitor Đoakino Antonio Rosini.

Na današnji dan 1824. godine rođen je Stjepan (Stefan) Mitrov Ljubiša, književnik i političar. Brojne nedoumice i rasprave o tačnom datumu rođenja Stjepana Mitrova Ljubiše, koje i  danas postoje, razrešio je sam pisac >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << svojim kazivanjem: "Rodio sam se u Budvi,  poslednjeg dana meseca februara 1824. godine" (1824. godina je bila prestupna, te se dolazi do datuma 29. februar). Poput svojih savremenika Njegoša i Vuka, Ljubiša je naučio da  piše dosta kasno - u 14.  godini. U literaturi je bio samouk. Inspirisala su ga narodna predanja i narodne pesme,  Njegoševo i Vukovo delo. Pod vidnim uticajem Vukovog saradnika iz Boke, Vuka  Vrčevića, počeo je i sam da skuplja narodne umotvorine, čiji su mu motivi poslužili za stvaranje autentičnog i umetnički snažnog dela. Kasnije se zainteresovao za stranu  literaturu, naročito za italijansku i francusku, prevevši Dantea, Horacija i Ariosta. Prva  objavljena Ljubišina knjiga bila je "Boj na Visu", štampana u Zagrebu, 1866. godine. Dve  godine kasnije priredio je latinično izdanje "Gorskog vijenca" sa objašnjenjima uz tekst.
Iste godine, u Dubrovniku je objavljena njegova pripovetka "Šćepan Mali ", a ubrzo zatim  i etnografsko - literarni rad "Boka Kotorska". Sledile su pripovetke: "Kanjoš Macedonović", "Skoči - đevojka", "Pop Andrović, "Novi Obilić", "Krađa i prekrađa zvona", "Prokleti kam", objavljene u knjizi "Pripovijesti crnogorske i  primorske". Pred kraj života, 1877. godine, u Novom Sadu je objavljena njegova pripovetka "Gorde ili kako Crnogorka ljubi", a iste godine u bečkoj "Srpskoj zori" zbirka "Pričanja Vuka Dojčevića", neka vrsta srpskog "Dekamerona", koja je ostala nedovršena zbog piščeve prerane smrti. Sabrana dela tvorca naše moderne pripovetke izdala je 1928-29. godine "Narodna prosveta" iz Beograda, a 1976, na godišnjicu Ljubišinog rođenja, "Obod" iz Cetinja. Stjepan Mitrov Ljubiša, osim pisanjem, bavio se i političkim radom. Biran je za narodnog poslanika u Dalmatinskom saboru u Zadru, a zatim delegiran za poslanika Carevinskog veća u Beču.
Grčki književnik, nobelovac Jorgos Seferis rođen je na današnji dan 1900. godine. Sin profesora međunarodnog prava i akademika liberalnih pogleda, Jorgos Seferis je po  porodičnoj tradiciji studirao pravo u Parizu, gde je počeo da se interesuje za književnost. Posebno su ga privlačili Malarme i Valeri. Uporedo sa diplomatskom službom objavio je nekoliko zbirki pesama, od kojih je prva "Vrtlog", skrenula pažnju tadašnjeg doajena grčke književnosti Kostisa Palamasa. Sledile su zbirke "Kladenac" i "Mitologija" i niz eseja i prevoda. Pred okupaciju Grčke, 1941. godine, napušta zemlju i sa vladom odlazi na Krit, zatim u Kairo, da bi 1945. godine postao šef kabineta arhiepiskopa - regenta Damaskinosa. Službovao je kao ambasador u Londonu, proglašen za počasnog doktora Univerziteta u Kembridžu, a nakon objavljivanja svog dnevnika i zbirke pesama "Drozd", dobio je 1963. godine, Nobelovu nagradu za književnost. U govoru prilikom prijema nagrade rekao je: "Kad je na putu za Tebu Edip sreo Sfingu, koja mu je postavila zagonetku, njegov odgovor je bio "čovek". Ova jednostavna reč uništila je čudovište. Imamo još mnogo čudovišta da uništimo i zato mislimo na Edipov odgovor". Nakon pukovničkog puča u Grčkoj, Seferis se povukao u unutrašnju emigraciju, a 1969. godine je i javno obznanio svoj opozicioni stav prema režimu. Od tada, pa sve do smrti, 1971. godine, objavio je samo jednu pesmu "Mačke svetog Nikole" u kolektivnoj protestnoj zbirci pesama osamnaestorice pesnika. Njegovoj sahrani, koja je bila svojevrsna demonstracija otpora vojnoj hunti, prisustvovale su hiljade Grka, koji su pevali Teodorakisove pesme na stihove preminulog Jorgosa Seferisa.
1792. - Rođen Đoakino Antonio Rosini, italijanski kompozitor (Pesaro, 29. 02. 1792 - Pariz, 13. 11. 1868)
1853. - Knez Aleksandar Karađorević doneo Ukaz o prikupljanju knjiga i starina i njihovom čuvanju u Javnoj biblioteci
1904. - Rođen Džimi Dorsi, američki saksofonista i klarinetista, član Orkestra "Braća Dorsi"
(Šenandoa, 29. 02. 1904 - Njujork, 12. 06. 1957)
1920. - Rođena Mišel Morgan (Simon Rusel), francuska filmska i pozorišna glumica  (Neji, 29. 02. 1920)
1940. - Rođen Vartolomej, patrijarh vaseljenski, poglavar Carigradske patrijaršije (Imvros, 29. 02. 1940)
1960. - U snažnom zemljotresu koji je pogodio Maroko, sravnjen grad Agadir.
1980. - Umro Borivoje-Bora Jovanović, novinar i urednik listova "Politika", "Sportista", "Jugoslovenske sportske revije", doajen sportskog novinarstva, jedini srpski novinar na Prvom svetskom prvenstvu u fudbalu u Montevideu
( 07. 10. 1897 - Beograd, 29. 02. 1980)
2012. - Umro Branko Miljuš, slikar i grafičar, profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu
(Dragotinja, 22. 03. 1936 - Beograd, 29. 02. 2012)
2012. - Umro Dejvi Džons, britanski pevač i glumac, član grupe "Mankis"
(Mančester, 30. 12. 1945 - Stjuart, 29. 02. 2012)

Nastavak na RTS...