Izvor: RTS, 22.Apr.2016, 08:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (22. april 2016)
Svetski dan planete Zemlje. Nacionalni dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i druge žrtve fašizma u Drugom svetskom ratu. Dan Banja Luke.
1616. - Umro Miguel de Servantes Saavedra, španski književnik
(Alkala de Enares, 29. 09. 1547 - Madrid, 22. 04. 1616)
Pre
nego što je postao pisac, Servantes je bio vojnik. U bici kod Lepanta
ostao je bez ruke. U zatvoru u Valensiji, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << gde je zatočen zbog pronevere,
napisao je prva poglavlja svog dela "Don Kihot", objavljenog 1605. godine
pod naslovom "Oštroumni vitez Don Kihot od Manče". U njemu je Servantes
genijalnim humorom i satirom kritikovao feudalno društveno uređenje
Španije i razobličio inkviziciju. Bio je to prvi realistički roman
španske književnosti kojim se pisac obračunava sa prevaziđenim svetom
viteških romana. Don Kihot je postao jedan od najpopularnijih likova
svetske literature, a roman je preveden na gotovo sve svetske jezike.
Servantes je napisao još oko 30 drama, zbirku pripovedaka "Uzorne
priče", iz koje je poznata novela "Ciganka", zatim "Osam komedija i osam
međuigara", a pred smrt roman "Radovi Persilesa i Sigismunde", koji se
smatra njegovim književnim zaveštanjem.
1724. - Rođen Imanuel Kant, nemački filozof
(Kalinjingrad, 22. 04. 1724 - Kalinjingrad, 12. 02. 1804)
Rodonačelnik
nemačke klasične filozofije, Kant je završio studije matematike,
filozofije i prirodnih nauka. Doktorirao je filozofiju, predavao logiku,
metafiziku, etiku, fiziku i matematiku na Univerzitetu u Kenigsbergu.
Kantovo učenje ima tri suštinska obeležja: "kopernikanski obrt",
"kriticizam" i "primat praktičnog nad teorijskim umom". Njegova
najpoznatija filozofska dela su: "Kritika čistog uma", "Kritika
praktičnog uma" i "Kritika moći suđenja", kao i delo "Opšta istorija
prirode i teorije neba". U ovom poslednjem izneo je hipotezu o prirodnom
postanku Zemlje i drugih nebeskih tela. Kantova "kosmogenijska hipoteza"
jedna je od prvih naučnih hipoteza o postanku vasione i pominje se, sa
nešto kasnijom Laplasovom hipotezom, koja objašnjava postanak samo
Sunčevog sistema.
1766. - Rođena Madam de Stal (Ana Lujza Žermen Neker), francuska književnica (Pariz, 22. 04. 1766 - Pariz, 13. 07. 1817)
1870. - Rođen Vladimir Iljič Lenjin (Uljanov),
ruski revolucionar, vođa Oktobarske revolucije i međunarodnog radničkog
pokreta (Simbirsk - Uljanovsk, 22. 04. 1870 - Gorki, 21. 01. 1924)
1872. - U Beogradu osnovano Srpsko lekarsko društvo
1876. - Rođen Robert Baranji, austrijski lekar, nobelovac
(Beč, 22. 04. 1876 - Upsala, 08. 04. 1936)
1887. - Rođena Milica Jakovljević (Mir - Jam), književnica
(Jagodina, 22. 04. 1887 - Beograd, 22. 12. 1952)
1904. - Rođen Robert Openhajmer, američki fizičar, tvorac prve atomske bombe (Njujork, 22. 04. 1904 - Prinston, 18. 02. 1967)
1911. - Rođena Zlatica Baltić, spiker, šef Programskih službi Radio Beograda (Novi Bečej, 22. 04. 1911 - Beograd, 23. 12. 1995)
Spiker
Zlatica Baltić bila je jedna od velikana spikerske profesije, koju su
činili još Jelena Bilbija, Ivan Kovačević i Henrik Fingerhut. Ceo radni
vek provela je u Radio Beogradu, od 1940. do penzionisanja 1971. godine.
Dana 9. maja 1945. godine pročitala je vest o kapitulaciji Trećeg Rajha i
kraju Drugog svetskog rata. Za svoj rad dobila je mnoga priznanja, među
kojima posebno mesto zauzima "Zlatni mikrofon" . Njen najveći doprinos
profesiji koju je volela i cenila je što je sopstvenim primerom i
traganjima za lepotom izrečenog, a kasnije kao pedagog, od spikerskog
kazivanja načinila veštinu i umetnost govora.
1916. - Rođen Jehudi Menjuhin, američki violinista
(Njujork, 22. 04. 1916 - Berlin, 12. 03. 1999)
Jehudi
Menjuhin jedan je od najvećih violinista 20. veka. Sa pet godina počeo
je da uči violinu u San Francisku, a nastavio u Parizu i Bazelu. Čudo od
deteta, afirmisao se kao jedan od najvećih violinista današnjice. Čuvene
su njegove sonate, interpretacije Bahovih kompozicija, kao i zanimljiv
nekonvecionalni repertoar. Bio je počasni doktor 27 uglednih svetskih
univerziteta i dobitnik brojnih nagrada. Pisac je popularne
autobiografije "Nedovršeno putovanje". Godine 1963. godine, u Sariju, u
Velikoj Britaniji, osnovao je školu za talentovane mlade violiniste.
1923. - Rođena Beti Pejdž, američka starleta, pin-up ikona
(Nešvil, 22. 04. 1923 - Los Anđeles, 11. 12. 2008)
1928. - U Novom Sadu osnovan Mačevalački savez Jugoslavije
1933. - Umro Frederik Henri Rojs,
engleski elektroinženjer, jedan od osnivača automobilske kompanije
"Rols-Rojs" (Alvalton, 27. 03. 1863 - Vest Vitering, 22. 04. 1933)
1937. - Rođen Džek Nikolson, američki filmski glumac, dobitnik "Oskar"-a (Nju Džersi, 22. 04. 1937)
1941. - Nemački zapovednik general Helmut Forster preuzeo upravu u Srbiji u Drugom svetskom ratu
1945.
- Organizovano bekstvo zatvorenika iz Jasenovačkog logora, ovaj datum
obeležava se kao Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i druge žrtve
fašizma u Drugom svetskom ratu
1947. - Rođen Goran Paskaljević, filmski reditelj (Beograd, 22. 04. 1947)
1948. - Rođen Zoran Modli, novinar - voditelj i pilot (Zemun, 22. 04. 1948)
1949. - Rođen Miodrag Krivokapić, pozorišni, filmski i TV glumac
(Peć, 22. 04. 1949)
1968. - Umro Milorad Panić - Surep, književnik i kulturni radnik
(Glogovac, 14. 01. 1912 - Beograd, 22. 04. 1968)
1972. - Resavska pećina otvorena za posetioce
1974. - Otvorena robna kuća "Beograđanka"
1974. - Osnovana Akademija umetnosti u Novom Sadu
1982. - Rođen Rikardo Izekson dos Santos Leite - Kaka, brazilski fudbaler, najbolji fudbaler sveta 2007. godine (Brazilija, 22. 04. 1982)
1994. - Umro Ričard Milhaus Nikson, američki političar i državnik, predsednik SAD (Jorba Lindi, 09. 01. 1913 - Njujork, 22. 04. 1994)
1999. - U NATO agresiji na SRJ razorena rezidencija predsednika SRJ na Dedinju
2001. - Umro Žika Živulović - Serafim, novinar i književnik
(Mirovo, 06. 02. 1925 - Beograd, 22. 04. 2001)
2001. - Umro Fadilj Hodža, političar i državnik, član Predsedništva SFRJ
(Đakovica, 15. 03. 1916 - Priština, 22. 04. 2001)
2002. - Umrla Sofija - Soja Jovanović, pozorišni, filmski i TV reditelj
(Beograd, 01. 02. 1922 - Beograd, 22. 04. 2002)
2003. - Umrla Nina Simone (Junis Vejmon), američka džez - pevačica
(Trion, 21. 02. 1933 - Kari le Rue, 22. 04. 2003)
2003. - Ukinuto vanredno stanje u Srbiji, zavedeno 12. marta, posle ubistva srpskog premijera Zorana Đinđića
2004 - Umro Imre Bori, književnik, akademik
(Bačko Gradište, 28. 12. 1929 - Novi Sad, 22. 04. 2004)
2005. - Umro ser Eduardo Paoloci, britanski slikar i skulptor, osnivač pop - arta, akademik (Lejt, 07. 03. 1924 - London, 22. 04. 2005)
2011. - Umro Stevan Popović, novinar i urednik lista "Dnevnik"
(Štip, 1934 - Novi Sad, 22. 04. 2011)
2013. - Umro Ričard Riči Hevens, američki folk muzičar, otvorio festival "Vudstok" (Njujork, 21. 01. 1941 - Nju Džersi, 22. 04. 2013)
