Izvor: RTS, 15.Apr.2020, 06:14
Vremeplov (15. april 2020)
Dan italijanske nauke (obeležava se od 2018. godine u čast rođenja Leonarda da Vinčija)
1452. - Rođen Leonardo da Vinči, italijanski slikar, vajar i graditelj
(Vinči, 15. 04. 1452 - Klu, 02. 05. 1519)
Leonardo je bio jedan od najistaknutijih umova renesanse koji je spojio srednjovekovno enciklopedijsko znanje sa egzaktnom modernom metodom opažanja. Slikarstvo je učio kod Verokija, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << naslikavši na njegovom "Krštenju Hristovom" anđela koji kleči. Sledile su zatim: nedovršene kompozicije "Poklonjenje kraljeva" i "Sveti Jeronim", slike "Bogorodica u pećini" i zidna slika "Poslednja večera", prvo monumentalno delo visoke renesanse, u kome su savršeno povezani likovi u pokretu, s izrazom dramatskog uzbuđenja. Leonardovom firentinskom razdoblju pripada portret "Mona Lize Đokonde", a u drugom, milanskom periodu nastale su slike "Sveta Ana s Bogorodicom i Isusom" i "Sveti Jovan Krstitelj". Od Leonardovih vajarskih radova nije sačuvan nijedan, pa se o njihovom izgledu može suditi samo po crtežima i studijama. Kao graditelj, Leonardo je izvodio inženjerske, regulacione i fortifikacione radove i stvarao urbanističke osnove i planove za idealne gradove budućnosti. Područje njegovih naučnih istraživanja obuhvata još i matematiku, fiziku, mehaniku i anatomiju, a u nauci o umetnosti glavno delo mu je "Traktat o slikarstvu", koje sadrži njegova zapažanja, zaključke i pouke o slikanju.
1707. - Rođen Leonard Ojler, švajcarski matematičar, fizičar i astronom
(Bazel, 15. 04. 1707 - Sankt Petersburg ,18. 09. 1783)
1764. - Umrla Žan Antoanet Pompadur, markiza, ljubavnica kralja Luja XV i mecena francuskih umetnika i filozofa
(Pariz, 29. 12. 1721 - Versaj, 15. 04. 1764)
1765. - Umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, fizikohemičar, pesnik, enciklopedista, autor prve gramatike ruskog jezika
(Denisovka, 19. 11. 1711 - Petrograd, 15. 04. 1765)
1800. - Rođen Džems Klark Ros, engleski polarni istraživač, odredio severni magnetni pol
(London, 15. 04. 1800 - Ajlsberi, 03. 04. 1862)
1811. - Rođena Katarina Ivanović, prva žena- slikar u Srbiji
(Vesprem, 15. 04. 1811 - Sekešfehervar, 12. 09. 1882)
1812. - Rođen Pjer Teodor Ruso, francuski slikar
(Pariz, 15. 04. 1812 - Barbizon, 22. 12. 1867)
1833. - Rođen dr Mihajlo Polit-Desančić, pravnik, političar i publicista, advokat, poslanik u Hrvatskom i Ugarskom saboru
(Novi Sad, 15. 04. 1833 - Temišvar, 30. 03. 1920)
1843. - Rođen Henri Džejms, američki književnik
(Njujork. 15. 04. 1843 - Čelzi, 28. 02. 1916)
1865. - Ubijen Abraham Linkoln, američki političar i državnik, predsednik SAD
(Hodženvil, 12. 02. 1809 - Vašington, 15. 04. 1865)
1866. - Donet prvi Zakon o rudarstvu Srbije
1912. - Potonuo britanski prekookeanski brod "Titanik"
1912. - Rođen Kim Il Sung, severnokorejski političar i državnik, prvi predsednik Narodne Republike Koreje
(Mangjonde, 15. 04. 1912 - Pjongjang, 08. 07. 1994)
1913. - Rođen Tanasije Mladenović, književnik i prevodilac
(Saraorci, 15. 04. 1913 - Beograd, 13. 01. 2003)
1913. - Rođen Erih Koš, književnik i prevodilac, akademik
(Sarajevo, 15. 04. 1913 - Beograd, 25. 05. 2010)
1920. - Osnovana Komunistička partija Španije
1922. - Rođen Majkl Ansara, američki filmski glumac
(Sirija, 15. 04. 1922 - Kalabasas, 31. 07. 2013)
1923. - Počela upotreba insulina u lečenju šećerne bolesti
1923. - Rođen Nikita Iljič Tolstoj, lingvista, praunuk Lava Tolstoja
(Vršac, 15. 04. 1923 - Moskva, 27. 06. 1995)
1926. - Rođen Pavle Ugrinov (Vasilije Popović), književnik, pozorišni i TV reditelj, urednik i dramaturg Radio Beograda, urednik Dramskog i serijskog programa Televizije Beograd, akademik
(Mol, 15. 04. 1926 - Beograd, 23. 06. 2007)
1928. - Rođen Milenko Maričić, pozorišni i TV reditelj
(Novi Vinodolski, 15. 04. 1928 - Beograd, 08. 10. 2002)
1931. - Rođen Tomas Transtremer, švedski književnik i prevodilac, nobelovac
(Stokholm, 15. 04. 1931 - Stokholm, 26. 03. 2015)
1933. - Rođen Predrag Krstić, trubač, solista Džez orkestra Radio-televizije Beograd i Berlinskog džez orkestra, urednik Redakcije džez-muzike Muzičke produkcije RTB
(Beograd, 15. 04. 1933 - Beograd, 03. 10. 2010)
1933. - Rođena Eša Ligorio Đurović, plivačica, reprezentativka, osvajač prve medalje za Jugoslaviju na plivačkim takmičenjima, u Torinu 1954. godine
(Dubrovnik, 15. 04. 1933 - Beograd, 02. 04. 2014)
1933. - Rođen Živojin Pavlović, književnik i reditelj, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu
(Šabac, 15. 04. 1933 - Beograd, 29. 11. 1998)
Pavlović je završio Akademiju primenjenih umetnosti. Radio je na filmu od 1959. godine amaterski, a profesionalno mu se posvetio 1962. godine. Njegovi najpoznatiji filmovi su: "Povratak", "Buđenje pacova", "Kad budem mrtav i beo", "Zadah tela" i "Doviđenja u sledećem ratu". Autor je zbirke pripovedaka "Krivudava reka" i "Dve večeri u jesen", kao i romana: "Lutke", "Zadah tela", "Zid smrti", "Lapot" i "Dolap". Proznim ciklusom "Divlji vetar", sastavljenim od desetak romana i velikog broja pripovedaka, Živojin Pavlović je ostvario svojevrsnu književnu sagu o srpskoj istorijskoj sudbini. Ovaj projekat jedan je od najambicioznijih i najobimnijih u srpskoj književnosti.
1936. - Rođen Ljubomir Denković, vajar, profesor Akademije umetnosti u Novom Sadu
(Ljanik, 15. 04. 1936)
1939. - U Berlinu puštena u saobraćaj najveća podzemna železnička stanica na svetu
1941. - Kralj Petar II Karađorđević i vlada Kraljevine Jugoslavije napustili zemlju u Drugom svetskom ratu
1944. - Rođena Dušica Žegarac, pozorišna, filmska i TV glumica
(Beograd, 15. 04. 1944 - Beograd, 24. 05. 2019)
1945. - Rođen Milisav Savić, književnik, urednik "Književnosti", "Književnih novina" i "Prosvete", profesor Univerziteta u Novom Pazaru
(Vlasovo, 15. 04. 1945)
1952. - Obavljeno venčanje Josipa Broza Tita i Jovanke Budisavljević, kumovi Aleksandar Ranković i Ivan Gošnjak
1952. - Banka "Frenklin" u Njujorku izdala prvu kreditnu karticu u svetu
1956. - Počele Prve jugoslovenske pozorišne igre "Sterijino pozorje"
U čast obeležavanja 150 godina rođenja i 100 godina smrti komediografa Jovana SterijePopovića, Novi Sad je od 15 - 29. aprila bio domaćin 12 najboljih dramskih i operskih ansambala iz čitave Jugoslavije. Na programu su bile predstave: "Rodoljupci","Kir-Janja","Pokondirena tikva"," Skenderbeg", "Glorija", "Koreni", "U agoniji", "Sluge", opera "Knez Ivo od Semberije" i balet "Licitarsko srce" Krešimira Baranovića. Nagradu za najbolju predstavu Igara dobili su "Rodoljupci" u režiji Mate Miloševića i izvođenju Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Za režiju Kir - Janje nagrađen je dr Branko Gavela, a za najbolja glumačka ostvarenja: Milan Ajvaz, Pero Kvrgić, Radomir Plaović, Ljubica Ravasi i Viktor Starčić.
1959. - Štampan prvi broj časopisa "Bagdala" u Kruševcu
1959. - Rođena Ema Tompson, britanska pozorišna i filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a
(Padington, 15. 04. 1959)
1965. - Branko Pešić izabran za predsednika Skupštine grada Beograda, na toj dužnosti bio do 1974. godine
1967. - Umro Veljko Stanojević, slikar i freskoslikar, dobrovoljac i ratni slikar u Prvom svetskom ratu, osnivač likovne grupe "Oblik" i Udruženja likovnih umetnika Srbije
(Beograd, 1892 - Beograd, 15. 04. 1967)
1967. - Objavljen prvi broj lista "Pravoslavlje", glasila Patrijaršije Srpske pravoslavne crkve
1971. - Umro Vladimir Rolović, političar i diplomata, načelnik Odeljenja za zaštitu naroda, pomoćnik ministra inostranih poslova, narodni heroj
(Crmnica, 21. 05. 1916 - Stokholm, 15. 04. 1971)
1979. - Katastrofalni zemljotres u Crnoj Gori, poginulo preko 100 ljudi i načinjena ogromna materijalna šteta
1980. - Umro Žan Pol Sartr, francuski filozof i književnik, nobelovac
(Pariz, 21. 06. 1905 - Pariz, 15. 04. 1980)
Jedan od tvoraca filozofije egzistencijalizma, Sartr se bavio problemima slobode, izbora i neizbežnosti angažovanja i odgovornosti pisca i čoveka. Nezavisni mislilac i angažovani pisac i teoretičar, osnivač je čuvene revije "Moderna vremena". Poznata je njegova filozofska rasprava "Biće i ništavilo", kao i delo "Kritika dijalektičkog uma", u kome je marksizam označio kao "filozofiju našeg doba". Sartrova beletristička proza ilustruje njegove filozofske poglede. Najpoznatija njegova dela su: zbirka novela "Zid", roman "Mučnina", ciklus romana "Putevi slobode" i drame "Prljave ruke", "Đavo i gospod Bog", "Zatočenici iz Altone" i "Iza zatvorenih vrata". Dobio je "Nobelovu nagradu" za književnost 1964. godine.
1989. - Na fudbalskoj utakmici Liverpul-Notingem Forest, na stadionu "Hilsboro" u Šefildu, stradalo 96 navijača Liverpula
1990. - Umrla Greta Garbo (Greta Luiza Gustafson), švedska filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a
(Stokholm, 18. 09. 1905 - Njujork, 15. 04. 1990)
1997. - Umro Zdenjek Mlinarž, češki političar, sekretar Centralnog komiteta Komunističke partije Čehoslovačke, organizator "Praškog proleća"
(Visoke Mito, 22. 06. 1930 - Beč, 15. 04. 1997)
2009. - Umro dr Radivoje Grbić, specijalista interne medicine, profesor i dekan Medicinskog fakulteta u Beogradu, pokretač ultrazvučne dijagnostike u Srbiji
(Popučke, 21. 03. 1935 - Beograd, 15. 04. 2009)
2010. - Umrla Jovanka Brkić, novinar i urednik lista "Borba"
(Čapljina, 20. 06. 1926 - Beograd, 15. 04. 2010)
2011. - Umro Vladimir Đenić, reli vozač
(Sombor, 17. 02. 1951 - Beograd, 15. 04. 2011)
2012. - Umro dr Mihailo Pavlović, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu
(Beograd, 25. 04. 1926 - Beograd, 15. 04. 2012)
2013. - Umrla dr Radmila Njegić, profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu
(Džep, 14. 08. 1922 - Beograd, 15. 04. 2013)
2014. - Umrla Roksanda Timotijević, istoričar umetnosti, kustos Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Prizrenu
(Negotin, 11. 10. 1933 - Niš, 15. 04. 2014)
2015. - Počela era digitalne televizije u Srbiji - Vršac postao prvi grad u kome je isključen analogni, a uključen digitalni TV signal
2016. - Umro Časlav Janković, odbojkaš i trener, vrhovni sudija i komesar
takmičenja Udruženja odbojkaških klubova Vojvodine
(Radosin, 25. 09. 1948 - Beograd, 15. 04. 2016)
2018. - Umro Božidar Boki Milošević, klarinetista, istaknuti muzički umetnik, šef Narodnog orkestra Radio-televizije Beograd, profesor Muzičke škole
"Josip Slavenski" u Beogradu, član Beogradske filharmonije
(Prokuplje, 31. 12. 1931 - Beograd, 15. 04. 2018)
2018. - Umro Miodrag Milićević Milićko, majstor FIDE, privredni, šahovski i
sportski radnik
( 21. 10. 1941 - 15. 04. 2018)
2018. - Umro Ronald Li Ermi, američki filmski glumac
(Emporija, 24. 03. 1944 - Santa Monika, 15. 04. 2018)
2018. - Umro Vitorio Tavijani, italijanski filmski reditelj i scenarista
(San Minijato, 20. 09. 1929 - Rim, 15. 04. 2018)
2019. - Vatrena stihija zahvatila Bogorodičnu crkvu Notr Dam u Parizu
