Izvor: RTS, 15.Apr.2011, 10:02 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (15. april 2011)
Italijanski slikar, vajar i graditelj Leonardo da Vinči, rođen je na današnji dan 1452. godine. Na današnji dan 1912. godine potonuo britanski prekookeanski brod "Titanik". Žan Pol Sartr, francuski filozof, književnik i nobelovac umro je na današnji dan 1980. godine.
Na današnji dan 1452. godine rođen je Leonardo da Vinči, italijanski slikar, vajar i graditelj. Leonardo je bio jedan od najistaknutijih umova renesanse koji je spojio srednjovekovno enciklopedijsko >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << znanje sa egzaktnom modernom metodom opažanja. Slikarstvo je učio kod Verokija, naslikavši na njegovom "Krštenju Hristovom" anđela koji kleči. Sledile su zatim: nedovršene kompozicije Poklonjenje kraljeva i Sveti Jeronim, slike Bogorodica u pećini i zidna slika Poslednja večera, prvo monumentalno delo visoke renesanse, u kome su savršeno povezani likovi u pokretu, s izrazom dramatskog uzbuđenja. Leonardovom firentinskom razdoblju pripada portret "Mona Lize Đokonde", a u drugom, milanskom periodu nastale su slike Sveta Ana s Bogorodicom i Isusom i Sveti Jovan Krstitelj. Od Leonardovih vajarskih radova nije sačuvan nijedan, pa se o njihovom izgledu može suditi samo po crtežima i studijama. Kao graditelj, Leonardo je izvodio inženjerske, regulacione i fortifikacione radove i stvarao urbanističke osnove i planove za idealne gradove budućnosti. Područje njegovih naučnih istraživanja obuhvata još i matematiku, fiziku, mehaniku i anatomiju, a u nauci o umetnosti glavno delo mu je "Traktat o slikarstvu", koje sadrži njegova zapažanja, zaključke i pouke o slikanju.
Književnik i reditelj, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu Živojin Pavlović rođen je na današnji dan 1933. godine. Pavlović je završio Akademiju primenjenih umetnosti. Radio je na filmu od 1959. godine amaterski, a profesionalno mu se posvetio 1962. godine. Njegovi najpoznatiji filmovi su: Povratak, Buđenje pacova, Kad budem mrtav i beo, Zadah tela i Doviđenja u sledećem ratu. Autor je zbirke pripovedaka "Krivudava reka" i "Dve večeri u jesen", kao i romana: Lutke, Zadah tela, Zid smrti, Lapot i Dolap. Proznim ciklusom "Divlji vetar", sastavljenim od desetak romana i velikog broja pripovedaka, Živojin Pavlović je ostvario svojevrsnu književnu sagu o srpskoj istorijskoj sudbini. Ovaj projekat jedan je od najambicioznijih i najobimnijih u srpskoj književnosti.
Počele Prve jugoslovenske pozorišne igre "Sterijino pozorje" na današnji dan 1956. godine. U čast obeležavanja 150 godina rođenja i 100 godina smrti komediografa Jovana Sterije Popovića, Novi Sad je od 15 - 29. aprila bio domaćin 12 najboljih dramskih i operskih ansambala iz čitave Jugoslavije. Na programu su bile predstave: Rodoljupci, Kir- Janja, Pokondirena tikva, Skenderbeg, Glorija, Koreni, U agoniji, Sluge, opera Knez Ivo od Semberije i balet Licitarsko srce Krešimira Baranovića. Nagradu za najbolju predstavu Igara dobili su Rodoljupci u režiji Mate Miloševića i izvođenju Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Za režiju Kir - Janje nagrađen je dr Branko Gavela, a za najbolja glumačka ostvarenja: Milan Ajvaz, Pero Kvrgić, Radomir Plaović, Ljubica Ravasi i Viktor Starčić.
Na današnji dan 1980. godine umro je Žan Pol Sartr, francuski filozof, književnik i nobelovac. Jedan od tvoraca filozofije egzistencijalizma, Sartr se bavio problemima slobode, izbora i neizbežnosti angažovanja i odgovornosti pisca i čoveka. Nezavisni mislilac i angažovani pisac i teoretičar, osnivač je čuvene revije "Moderna vremena". Poznata je njegova filozofska rasprava "Biće i ništavilo", kao i delo "Kritika dijalektičkog uma", u kome je marksizam označio kao "filozofiju našeg doba". Sartrova beletristička proza ilustruje njegove filozofske poglede. Najpoznatija njegova dela su: zbirka novela "Zid", roman "Mučnina", ciklus romana "Putevi slobode" i drame Prljave ruke, Đavo i gospod Bog, Zatočenici iz Altone i Iza zatvorenih vrata. Dobio je "Nobelovu nagradu" za književnost 1964. godine.
1707. - Rođen Leonard Ojler, švajcarski matematičar, fizičar i astronom
(Bazel, 15. 04. 1707 - Sankt Petersburg ,18. 09. 1783)
1764. - Umrla Žan Antoanet Pompadur, markiza, ljubavnica kralja Luja XV i mecena francuskih umetnika i filozofa
(Pariz, 29. 12. 1721 - Versaj, 15. 04. 1764)
1765. - Umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, fizikohemičar, pesnik, autor prve gramatike ruskog jezika i enciklopedista
(Denisovka, 19. 11. 1711 - Petrograd, 15. 04. 1765)
1800. - Rođen Džems Klark Ros, engleski polarni istraživač, odredio severni magnetni pol
(London, 15. 04. 1800 - Ajlsberi, 03. 04. 1862)
1811. - Rođena Katarina Ivanović, prva žena- slikar u Srbiji
(Vespim, 15. 04. 1811 - Sekešfehervar, 12. 09. 1882)
1812. - Rođen Pjer Teodor Ruso, francuski slikar
(Pariz, 15. 04. 1812 - Barbizon, 22. 12. 1867)
1833. - Rođen Mihajlo Polit-Desančić, pravnik, pisac i političar
(Novi Sad, 15. 04. 1833 - Temišvar, 30. 03. 1920)
1843. - Rođen Henri Džejms, američki književnik
(Njujork. 15. 04. 1843 - Čelzi, 28. 02. 1916)
1865. - Ubijen Abraham Linkoln, američki političar i državnik, predsednik SAD (Hodženvil, 12. 02. 1809 - Vašington, 15. 04. 1865)
1866. - Donet prvi Zakon o rudarstvu Srbije
1912. - Potonuo britanski prekookeanski brod "Titanik"
1913. - Rođen Tanasije Mladenović, književnik i prevodilac
(Saraorci, 15. 04. 1913 - Beograd, 13. 01. 2003)
1913. - Rođen Erih Koš, književnik i prevodilac, akademik
(Sarajevo, 15. 04. 1913 - Beograd, 25. 05. 2010)
1920. - Osnovana Komunistička partija Španije
1923. - Počela upotreba insulina u lečenju šećerne bolesti
1923. - Rođen Nikita Iljič Tolstoj, lingvista, praunuk Lava Tolstoja
(Vršac, 15. 04. 1923 - Moskva, 27. 06. 1995)
1926. - Rođen Pavle Ugrinov (Vasilije Popović), književnik, pozorišni i TV reditelj, urednik i dramaturg Radio Beograda, urednik Dramskog i serijskog programa TV Beograd, akademik
(Mol, 15. 04. 1926 - Beograd, 23. 06. 2007)
1928. - Rođen Milenko Maričić, pozorišni i TV reditelj
(Novi Vinodolski, 15. 04. 1928 - Beograd, 08. 10. 2002)
1936. - Rođen Ljubomir Denković, vajar, profesor Akademije umetnosti u Novom Sadu (Ljanik, 15. 04. 1936)
1941. - Kralj Petar II Karađorđević i vlada Kraljevine Jugoslavije napustili zemlju u Drugom svetskom ratu
1944. - Rođena Dušica Žegarac, pozorišna, filmska i TV glumica
(Beograd, 15. 04. 1944)
1945. - Rođen Milisav Savić, književnik, urednik "Književnosti", "Književnih novina" i "Prosvete", profesor Univerziteta u Novom Pazaru
(Vlasovo, 15. 04. 1945)
1959. - Štampan prvi broj časopisa "Bagdala" u Kruševcu
1959. - Rođena Ema Tompson, engleska pozorišna i filmska glumica
(Padmington, 15. 04. 1959)
1967. - Objavljen prvi broj lista "Pravoslavlje", glasila Patrijaršije Srpske pravoslavne crkve
1971. - Umro Vladimir Rolović, političar i diplomata, ambasador SFRJ u Švedskoj (Crmnica, 21. 05. 1916 - Stokholm, 15. 04. 1971)
1979. - Katastrofalni zemljotres u Crnoj Gori
1990. - Umrla Greta Garbo (Greta Luiza Gustafson), švedska filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a
(Stokholm, 18. 09. 1905 - Njujork, 15. 04. 1990)
1997. - Umro Zdenjek Mlinarž, češki političar, sekretar CK KP Čehoslovačke, organizator "Praškog proleća"
(Visoke Mito, 22. 06.1930 - Beč, 15. 04. 1997)
2005. - Saobraćajna nesreća na Žabaljskom mostu
2009. - Umro dr Radivoje Grbić, specijalista interne medicine, redovni profesor i dekan Medicinskog fakulteta u Beogradu, pokretač ultrazvučne dijagnostike u Srbiji
(Popučke, 21. 03. 1935 - Beograd, 15. 04. 2009)
2010. - Umrla Jovanka Brkić, novinar, urednik lista "Borba"
(Čapljina, 20. 06. 1926 - Beograd, 15. 04. 2010)
