Izvor: RTS, 10.Nov.2009, 09:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (10. novembar)
Na današnji dan rođen je Martin Luter, nemački verski reformator i osnivač protestantizma. Počeo sa radom Treći program Radio Beograda.
Godine 1483. rođen je nemački verski reformator Martin Luter, osnivač protestantizma u Nemačkoj, najznačajniji među vođama evropske crkvene reformacije. Sin rudara, prema očevoj volji počeo je da studira pravo, ali je ubrzo stupio u monaški red avgustinaca. Izložio je 1517. godine zahtev za reformu crkve u 95 teza, koje je prikovao >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << na vrata katedrale u Vitenbergu, i pozvao je na raspravu sve koji se sa tim ne slažu. Papa Lav Deseti isključio ga je iz rimokatoličke crkve, ali se njegovo učenje proširilo Nemačkom i zahvatilo sve društvene slojeve, pretvorivši se u široki narodni pokret protiv papske vlasti. Osuđivao je deformacije, licemerje i korupciju rimske crkve, posebno oštro nastojanje pape Lava Desetog da prodajom indulgencija, kojima su "iskupljivani" čak i budući gresi, namakne novac za dovršenje hrama Svetog Petra u Rimu. Njegovo učenje proširilo se kasnije i na druge zemlje, a Luterovi spisi i prevod Biblije odlučujuće su uticali na stvaranje jedinstvenog nemačkog književnog jezika.
Na današnji dan 1965. godine počeo je sa radom Treći program Radio Beograda, koji je nastao po ugledu na slične programe koji su osnovani u evropskim zemljama posle Drugog svetskog rata. Njegov utemeljivač i prvi glavni i odgovorni urednik bio je Aleksandar Acković. Osnivanjem ovog specifičnog programa izašlo se u susret rastućoj potrebi za kulturom, umetnošću i teorijom, koje se posredstvom radio talasa ne popularišu, već se predstavljaju u svom izvornom obliku. Program je u početku emitovan tri puta nedeljno po tri sata, a od 1. januara 1966. godine svake večeri. Za još jedan sat emitovanje programa produženo je 10. novembra 1969. godine, a od 1. aprila 2002. godine to iznosi punih devet sati neprekidnog programa, od 20 do 5 sati.
Treći program se sastoji iz dve celine: muzičkog i govornog dela. U prvom se emituje isključivo umetnička muzika svih perioda i stilova, sa posebnim akcentom na srpsku muzičku baštinu. U govornom delu velika pažnja se poklanja dijaloškim formama: tribinama, konfrotacijama i sučeljavanjima vezanim za aktuelane društvene probleme. Treći program se od drugih radio programa razlikuje i po tome što je to jedini radio koji se čita. Počev od jula 1969. godine redakcija izdaje tromesečni časopis "Treći program", u kome se objavljuje izbor emitovanih tekstova.
1493. - Rođen Paracelzus (Teofrast Bombast fon Hohenhajm), švajcarski lekar, alhemičar i filozof (Ajnzideln, 10. 11. 1493 - Salcburg, 25. 09. 1541)
1668. - Rođen Fransoa Kupren, francuski kompozitor i orguljaš
(Pariz, 10. 11. 1668 - Pariz, 12. 09. 1733)
1697. - Rođen Vilijam Hogart, engleski slikar i grafičar
(London, 10. 11. 1697 - London, 26. 10. 1764)
1759. - Rođen Johan Fridrih Šiler, nemački književnik, istoričar i teoretičar umetnosti (Marbah, 10. 11. 1759 - Vajmar, 09. 05. 1805)
1796. - Umrla Katarina Druga Aleksejevna (Velika), ruska carica
(Štetin, 02. 05. 1729 - Sankt Petersburg, 10. 11. 1796)
1885. - Rođena Katarina Bogdanović, književni kritičar i istoričar književnosti (Trpinja, 10. 11. 1885 - Kragujevac, 03. 03. 1969)
1891. - Umro Žan Artur Rembo, francuski književnik
(Šarlvil, 20. 10. 1854 - Marsej, 10. 11. 1891)
1901. - Rođen Milan Bartoš, profesor Pravnog fakulteta u Beogradu, ekspert za međunarodno pravo, akademik (Beograd, 10. 11. 1901 - Beograd, 12. 03. 1974)
1910. - Osnovano Društvo za srpski jezik i književnost
1919. - Rođen Mihail Timofejevič Kalašnjikov, ruski general, inženjer, konstruktor oružja (Kurija, 10. 11. 1919)
1923. - Rođen Dragoslav Andrić, književnik, prevodilac, dramaturg, leksikograf i publicista (Čačak, 10. 11. 1923 - Beograd, 27. 05. 2005)
1925. - Rođen Ričard Barton (Ričard Dženkins), britanski pozorišni i filmski glumac (Pontrihidifen, 10. 11. 1925 - Ženeva, 05. 08. 1984)
1932. - Rođen Roj Šajder, američki filmski glumac
(Orindž, 10. 11. 1932 - Litl Rok, 10. 02. 2008)
1938. - Umro Mustafa Kemal Ataturk, turski general i državnik, prvi predsednik moderne Turske (Solun, 12. 03. 1881 - Carigrad, 10. 11. 1938)
1943. - Rođen Novica Savić, dramski pisac
(Blace, 10. 11. 1943 - Beograd, 17. 10. 2004)
1944. - Radio Beograd počeo sa radom u oslobođenom Beogradu
1975. - Italija i Jugoslavija potpisala "Osimske sporazume"
1982. - Umro Leonid Iljič Brežnjev, sovjetski političar i državnik, generalni sekretar CK KPSS i predsednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR (Kamensko, 19. 12. 1906 - Moskva, 10. 11. 1982)
1983. - Američki student Fred Koen javno prikazao prvi kompjuterski virus
1988. - Umro Janika Balaž, tamburaš, koncert- majstor Velikog tamburaškog orkestra RTV Novi Sad (Bačko Gradište, 1925 - Novi Sad, 10. 11. 1988)
1998. - Umrla Svetlana Berjozova, ruska balerina
(Kaunas, 24. 09. 1932 - London, 10. 11. 1998)
2000. - SRJ posle 8 godina odsustvovanja ponovo postala članica Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OSCE)
2000. - Umro Žak Šaban-Delmas, francuski političar i državnik, dugogodišnji gradonačelnik Bordoa, premijer Francuske (Pariz, 07. 03. 1915 - Pariz, 10. 11. 2000)
2001. - Umro Vukoje Bulatović, novinar, urednik i direktor "Politike"
(Tulare, 18. 03. 1927 - Beograd, 10. 11. 2001)
2006. - Umro Igor Sergejev, maršal, ministar odbrane, savetnik za bezbednost predsednika Rusije (20. 04. 1938 - Moskva, 10. 11. 2006)
2006. - Umro Pero Sparavalo, novinar, urednik TANJUG-a
(Krnjevići, 28. 11. 1942 - Beograd, 10. 11. 2006)
2006. - Umro Džek Palans (Vladimir Palahnjuk), američki filmski glumac, dobitnik "Oskar"- a (Latimer Majns, 18. 02. 1919 - Montesito, 10. 11. 2006)
2006. - Umro Dragoljub Mančić, filmski snimatelj TV Beograd
(Kruševac, 23. 08. 1936 - Beograd, 10. 11. 2006)
2007. - Umro Čedomir Lakić, novinar lista "Politika"
(Bilišani - Obrovac, 1935 - Beograd, 10. 11. 2007)
2007. - Umro Norman Majler, američki književnik i novinar
(Long Brenč, 31. 01. 1923 - Njujork, 10. 11. 2007)
2008. - Umro Mirijam Makeba, južnoafrička pevačica, "Mama Afrika"
(Johanesburg, 04. 03. 1932 - Kastel Volturno, Napulj, 10. 11. 2008)
2008. - Umro Nikola Kavaja, disident
(Peć, 03. 10.1932 - Beograd, 10. 11. 2008)
