Izvor: RTS, 10.Jun.2015, 07:59   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (10. jun 2015)

Nacionalni praznik Portugalije

Na današnji dan 1868. godine ubijen knez Mihailo Obrenović u Beogradu. Porta ga je 1839. godine potvrdila za kneza, nakon smrti njegovog brata Milana Obrenovića. Svrgnut je u buni ustavobranitelja, poznatoj kao "Vučićeva buna", posle čega je pobegao u Zemun i otad živeo u emigraciji. Drugi put je Mihailo došao na presto Srbije posle smrti svog oca, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << 1860. godine. Na unutrašnjem planu, progonio je opoziciju liberalnih intelektualaca i ograničavao prava saveta vlade. Uveo je ustanovu Narodne skupštine, ali je ona bila samo predstavničko i savetodavno telo, dok je zakonodavnu vlast vršio sam knez. Mihailove koncepcije oko uloge Srbije na Balkanu počivaju na ideji koju je njegov predsednik vlade i ministar inostranih poslova Ilija Garašanin izneo, 1844. godine, u svom "Načertaniju". Reč je o nastojanju da se ujedine nacionalne težnje i otpočne sveopšti rat balkanskih naroda za rušenje Otomanskog carstva. Ubijen je u Košutnjaku, 1868. godine, kao žrtva zavere pristalica Aleksandra Karađorđevića.
Rajner Verner Fasbinder, nemački filmski reditelj umro 1982. godine u Minhenu. Grupi istaknutih autora tzv. Novog nemačkog filma, šezdesetih godina prošlog veka, uz Vernera Hercoga i Volkera Šlendorfa, pripadao je mladi reditelj Fasbinder. Karijeru je počeo kao pozorišni glumac i reditelj, da bi kasnije, opredelivši se za film, glumio, režirao, pisao scenario, radio kao kamerman. Njegov prvi film bio je Gradska skitnica, a zatim su sledili: Gorke suze Petre fon Kant, Drugi se zove Ali, Brak Marije Braun, Lola, Lili Marlen, Trinaest meseci u godini, kao i televizijska serija Berlin Aleksanderplac, epska priča o godinama nastajanja nacizma u Nemačkoj. Oprostio se od filmske publike na Berlinskom filmskom festivalu, 1982. godine, kada je za film Veronika Fos dobio "Zlatnog medveda". Nekoliko meseci kasnije, nađen je mrtav u svom stanu u Minhenu, a uzroci smrti ovog istaknutog nemačkog reditelja nisu rasvetljeni ni do danas.
1793 - U Parizu otvoren prvi javni Zoološki vrt u svetu
1819 - Rođen Gistav Kurbe, francuski slikar
(Ornan, 10.6.1819 - La Tur d Peilsu, 31.12.1877)
1836 - Umro Andre Mari Amper, francuski fizičar i matematičar, osnivač elektrodinamike (Marsej, 22.1.1775 - Marsej, 10.6.1836)
1871 - Na Cetinju štampan prvi časopis u Crnoj Gori - "Crnogorka"
1871 - Umro Petar Karić, upravnik prve učiteljske škole u Srbiji
(Kragujevac, 1838 - 10.6.1871)
1875 - Umro Jovan Grčić Milenko, književnik
(Čerević, 27.11.1846 - Beočin, 10.6.1875)
1878 - Formirana Prizrenska liga
1879 - Rođen Kosta Abrašević, književnik
(Ohrid, 10.6.1879 - Šabac, 20.1.1898)
1909 - Rođen Ivan Gošnjak, general armije, španski borac, državni sekretar za narodnu odbranu, član SIV-a i Predsedništva CK SKJ (Ogulin, 10.6.1909 - Beograd, 8.2.1980)
1915 - Rođen Sol Belou (Solomon Belouz), američki književnik, nobelovac (Montreal, 10.6.1915 - Bruklin, 5.4.2005)
1922 - Rođena Džudi Garland (Frensis Gam), američka filmska glumica, dobitnica Oskara (Grend Repids, 10.6.1922 - Čelzi, 22.6.1969)
1923 - Umro Pjer Loti, francuski književnik, akademik
(Rošfor, 14.1.1850 - Andej, 10.6.1923)
1928 - Rođen Vladimir Bunjac, književnik, filmski kritičar i novinar Radio Beograda (Zagreb, 10.6.1928 - Beograd, 17.2.1999)
1930 - Rođen Branimir Živojinović, prevodilac, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu, urednik Srpske književne zadruge (Beograd, 10.6.1930 - Beograd, 20.8.2007)
1931 - Rođen Stojan Cole Dečermić, pozorišni, filmski i TV glumac
(Dubnica, 10.6.1931 - Beograd, 15.12.1992)
1937 - Rođen Momčilo Popović, novinar i urednik RTB-a
(Bitolj, 10.6.1937 - Beograd, 11.3.2005)
1938 - Rođen Branislav Glumac, književnik
(Smederevo, 10.6.1938)
1940 - Objavom rata Francuskoj i Velikoj Britaniji, Italija ušla u Drugi svetski rat na strani Sila Osovine
1942 - Počela nemačka i ustaška ofanziva na Kozaru u Drugom svetskom ratu
1945 - Rođen Daniel-Dane Korica, atletičar, reprezentativac, profesor fizičke kulture, generalni sekretar Sportskog saveza Srbije (Kutina, 10.6.1945)
1946 - Počelo suđenje generalu Dragoljubu-Draži Mihailoviću pred Vojnim većem Vrhovnog suda FNRJ (Beograd, 10.6 - 15.7.1946)
1948 - Osnovano preduzeće "Sloboda" u Čačku
1949 - Umrla Sigrid Unset, danska književnica, nobelovac
(Kalundborg, 20.5.1882 - Lilehamer, 10.6.1949)
1949 - Rođen Bora Dugić, frulaš, član Velikog narodnog orkestra RTS-a (Đurđevo, 10.6.1949)
1957 - Rođen Mihajlo Pantić, književnik, književni kritičar, urednik književnih časopisa (Beograd, 10.6.1957)
1962 - Rođena Đina Geršon, američka filmska glumica
(Los Anđeles, 10.6.1962)
1964 - Rođen Vinsent Perez, švajcarski filmski glumac i režiser
(Lozana, 10.6.1964)
1967 - Umro Spenser Trejsi, američki filmski glumac, dobitnik Oskar a
(Milvoki, 5.4.1900 - Beverli Hils, 10.6.1967)
1975 - U Beogradu održana prva izložba gramofonskih ploča u Srbiji
1979 - Rođena Svetlana Zaharova, ruska balerina (Lutsk, 10.6.1979)
1999 - Obustavljeni vazdušni napadi NATO-a na SRJ
1999 - Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija doneo Rezoluciju 1244 o političkom rešenju krize na Kosovu i Metohiji
1999 - U Kelnu konstituisan Pakt za stabilnost Jugoistočne Evrope
2000 - Umro Hafez el Asad, sirijski političar i državnik, predsednik Sirije (Kardaha, 1931 - Damask, 10.6.2000)
2002 - Umro Milan Ignjatović, neuropsihijatar, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu (Niš, 4.9.1925 - Beograd, 10.6.2002)
2002 - Poginuo Boško Buha, pomoćnik načelnika Resora javne bezbednosti MUP-a Srbije (Virovitica, 30.9.1959 - Beograd, 10.6.2002)
2004 - Umro Rej Čarls, američki bluz i džez pevač
(Albani, 23.9.1930 - Njujork, 10.6.2004)
2008 - Umro Čingiz Ajtmatov, kirgiski književnik i diplomata
(Šeker, 12.12.1928 - Nirnberg, 10.6.2008)
2010 - Vlaho-Bata Orlić, vaterpolo trener
(Kotor, 16.3.1934 - Beograd, 10.6.2010)
2010 - Umro dr Aleksandar Gačić, profesor Filološkog fakulteta u penziji (1932 - 10.6.2010)
2010 - Umro dr Veljko Simeunović, redovni profesor Rudarsko geološkog fakulteta BU (10.6.2010)
1999. - Obustavljeni vazdušni napadi NATO na SRJ
1999. - Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija doneo Rezoluciju 1244 o političkom rešenju krize na Kosovu i Metohiji
1999. - U Kelnu konstituisan Pakt za stabilnost Jugoistočne Evrope
2000. - Umro Hafez el Asad, sirijski političar i državnik, predsednik Sirije (Kardaha, 06. 10. 1930 - Damask, 10. 06. 2000)
2002. - Umro Milan Ignjatović, neuropsihijatar, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu (Niš, 04. 09. 1925 - Beograd, 10. 06. 2002)
2002. - Ubijen Boško Buha, pomoćnik načelnika Resora javne bezbednosti MUP-a Srbije (Virovitica, 30. 09. 1959 - Beograd, 10. 06. 2002)
2004. - Umro Rej Čarls, američki bluz i džez pevač
(Albani, 23. 09. 1930 - Los Anđeles, 10. 06. 2004)
2008. - Umro Čingiz Ajtmatov, kirgiski književnik i diplomata
(Šeker, 12. 12. 1928 - Nirnberg, 10. 06. 2008)
2010. - Umro Vlaho Bata Orlić, vaterpolo trener
(Kotor, 16. 03. 1934 - Beograd, 10. 06. 2010)
2011. - Umro Đerđ Sabadoš, mađarski kompozitor i džez pijanista
(Budimpešta, 13. 07. 1939.- Nađmaroš, 10. 06. 2011)
2012. - Umrla dr Drenka Vuković, profesor Fakulteta političkih nauka u Beogradu (Kosovska Mitrovica, 10. 03. 1953 - 10. 06. 2012)
2013. - Umrla dr Gordana Rajnović, predsednik Saveza Soko Srbije, potpredsednik Svetskog Soko saveza ( 1928 - 10. 06. 2013)

Nastavak na RTS...