Izvor: Politika, 08.Jan.2009, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tumor koji napada mlade
Ako se bolest ne dijagnostikuje na vreme, osteosarkom počinje da se širi koštanom šupljinom i stvara metastaze
Svake godine lekari operišu više od 500 osoba u Srbiji od tumora koštanih i mekih tkiva, a epidemiolozi koji prate onkološke grafikone tvrde da je u porastu broj osoba koje obolevaju od sarkoma kostiju. Od sarkoma koštanog tkiva uglavnom boluju mladi – uzrasta od 15. do 20. godine, a medicina još nije uspela da otkrije zbog čega dolazi do maligne deobe >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << ćelije koštanog tkiva – osim u slučaju Juingovog sarkoma kod koga je dokazana genetska osnova.
Iako sarkomi koštanog tkiva brzo napreduju, dobra vest glasi da procenat njihovog izlečenja iznosi oko 70 odsto, a ova statistika važi za osteosarkom, koji je ujedno i najčešći zloćudni tumor kostiju. Govor brojki i slova svedoči da od ove vrste sarkoma podjednako obolevaju i dečaci i devojčice, a iskustvo lekara je da osteosarkom najčešće nastaje u regionu kolena.
Dr Zoran Vučinić, načelnik odeljenja za tumore kostiju na Institutu za ortopedsko-hirurške bolesti „Banjica”, inače jedinog odeljenja u Srbiji na kome se leče bolesnici sa koštanim i mekotkivnim tumorima, kaže da i ova vrsta sarkoma svoj epitet podmuklosti duguje činjenici da tumori koštanog tkiva ne bole, a kada zabole to je (najčešće) znak da se bolest nalazi u uznapredovaloj fazi. A odgovor na pitanje – kako osobe mogu da posumnjaju da je počela maligna deoba ćelija glasi – obratite pažnju na svaki otok koji ne prolazi, koji se vremenom povećava i koji boli.
„Treba imati na umu da tumori pluća i dojke najčešće imaju metastaze na kosti, zbog čega lekari treba kontinuirano da prate osobe koje su operisane od ovih zloćudnih tumora. Ovaj podatak dovoljno ilustruje činjenica da od 500 pacijenata koji godišnje prođu kroz naše odeljenje, svega petina njih ima primarne maligne tumore koštanog tkiva – ostali pacijenti su oni kod kojih su tumori drugih organa (najčešće pluća, dojke i bubrega) metastazirali na kosti. S obzirom na to da je Institut na onkologiju i radiologiju Srbije druga medicinska „adresa” na kojoj se leče naši pacijenti, u stručnom konzilijumu Instituta za hirurško-ortopedske bolesti „Banjica” nalaze se i ortopedi i onkolozi”, ističe dr Zoran Vučinić.
Tumori koštanog tkiva su agresivni zbog sposobnosti da rapidno uništavaju kost, a ranija medicinska praksa pokazala je da hirurško otklanjanje ovih tumora bez drugih terapija dovodi do njihovog ponovnog pojavljivanja, kao i da je isti procenat preživljavanja pacijenata kojima je amputirana noga i onih kod koji je urađena resekcija i ugrađena proteza. Zbog toga savremeni protokoli u lečenju podrazumevaju kombinovanu terapiju – hiruršku i hemoterapiju, a prvi korak u lečenju, nakon postavljanja dijagnoze biopsijom, jeste predoperativna hemoterapija koja smanjuje tumor. Nakon operativnog zahvata pacijent ponovo odlazi na hemoterapiju, a poštovanje ovog terapijskog protokola,prema statističkim podacima, garantuje preživljavanje u velikom broju slučajeva. Naš sagovornik naglašava da lečenje obično podrazumeva od četiri do šest hemoterapija, između kojih mora da prođe minimum 21 dan, a prosečna dužina ukupnog lečenja iznosi oko godinu dana. On takođe dodaje da je lečenje tumora koštanog tkiva izuzetno skupo – pre svega zbog ugradnje tzv. tumorskih proteza koje zamenjuju odstranjenu kost koja je zahvaćena tumorom, ali da sve troškove lečenja naših pacijenata pokriva Fond zdravstvenog osiguranja, a pacijenti u Srbiji leče se po istim medicinskim protokolima kao i pacijenti u Evropi.
Ukoliko se bolest ne dijagnostikuje na vreme, osteosarkom počinje da se širi koštanom šupljinom duž kosti na kojoj je nastao i stvara udaljene metastaze najčešće na plućima – statistika govori da, ukoliko se jave metastaze, najčešće nastaju u prve dve godine nakon završetka lečenja.
Jedini poznati faktor sredine koji ima sigurni uticaj na razvoj osteosarkoma jeste radijacija, a mali procenat osteosarkoma nastaje kao posledica zračne terapije posle lečenja nekog drugog tumora. Iako se pre svega dvadeset godina broj preživelih pacijenata merio promilima, savremeno multidisciplinarno lečenje, koje podrazumeva hirurgiju i hemoterapiju omogućuje da se veliki broj mališana sa ovom dijagnozom kompletno izleči i vodi potpuno normalan život.
Katarina Đorđević
[objavljeno: 09/01/2009]
