Izvor: Blic, 26.Jul.2009, 01:25 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Tajna antičke cisterne
Bujanovac - U Krševici kod Bujanovca počeli su javni radovi na uređenju arheološkog lokaliteta Kale iz četvrtog veka pre naše ere, koji je prošle godine proglašen kulturnoistorijskim spomenikom od posebnog značaja. Za radove, koji će trajati do 15. januara iduće godine, Ministarstvo kulture obezbedilo je preko 3,3 miliona dinara.
Ministarstvo za rad i socijalnu politiku finansiraće 15 radnika sa bujanovačke evidencije Nacionalne službe za zapošljavanje. Koordinator >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << radova i viši kustos vranjskog Narodnog muzeja Goran Mitrović izjavio je da su na uređenju i daljim istraživanjima najstarijeg urbanog naselja u Srbiji angažovani stručnjaci iz Beograda i Vranja.
Istraživanja starogrčkog naselja počela su 2001. od vrha, gde se nalazi velika akropola. Za beogradske i vranjske arheologe podgrađe i dalje skriva velika iznenađenja. Pre dve godine ozvaničeno je senzacionalno otkriće: otkrivena je građevina bačvastog svoda duga 10 metara. Pretpostavlja se da je bila rezervoar za vodu. Arheolozi su došli do dubine od četiri metra i do kraja godine nastaviće kopanje i istraživanja.
– Reč je o velikoj kamenoj konstrukciji sa polukružnim svodom, koja se smatra svetskim otkrićem. Najverovatnije je u pitanju cisterna za vodu, koja po načinu gradnje i veličini do sada nije poznata u stručnoj i naučnoj literaturi. Istraživanja hidrotehničkog kompleksa na delu lokaliteta Kale u dolini Krševičke reke traju od aprila prošle godine. Do sada su otkriveni bedemi, platforme sa kamenom i zidovi objekta, kao i kamena konstrukcija sa polukružnim svodom. Pronađeno je i obilje pokretnog keramičkog materijala na nalazištu koje pripada helenskoj kulturi. U toku dosadašnjih istraživanja otkriveni su istočni bedem i kamena konstrukcija. To je najverovatnije bila cisterna za vodu. Ovo otkriće potvrđuje da je na tom prostoru postojalo urbano naselje iz 4. veka pre nove ere. Prema dosadašnjim rezultatima istraživanja, radi se o jedinstvenom objektu i nalazištu koje prevazilazi lokalne okvire, rekao je Mitrović.
Do sada je otkrivena trećina cisterne građene od izuzetno kvalitetnog kamena. Naselje, koje se nalazi na padini akropole u delu podbrđa u dolini Krševičke reke postojalo je od kraja petog veka do prvih decenija trećeg veka pre nove ere. Postojale su celine u naselju, kao akropola, padina i podbrđe Krševičke reke. Za sada je nepoznanica koje je stanovništvo u tom periodu tu živelo.
– Istraženo je oko 400 kvadrata hidrotehničkog kompleksa u podgrađu Krševičke reke. Nepoznanica je odakle i kako su dovučene gromade kvalitetnog kamena teške od 200 do 300 kilograma koje su istesane na ovom prostoru. Još nemamo saznanja o sastavu izuzetno čvrstog i kvalitetnog kamena od kojeg su izgrađeni objekti. Pronađen je i veliki broj predmeta od slikane keramike, ali i novac makedonskih vladara Filipa II, Aleksandra Velikog i njegovih naslednika – naglasio je Mitrović.
Članovi stručne ekipe iz Beograda i Vranja ističu da su potpuno usmereni da se do kraja istraži ovaj deo lokaliteta Kale. Inače, arheološki lokalitet Kale, na obroncima planine Rujan.
