Izvor: Politika, 26.Nov.2009, 23:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Špediteri dokazali neustavnost carinske procedure
Carinici ne smeju zahtevati pomoć od drugih lica u vršenju pretresa ili privremenog oduzimanja robe
Odredbe Carinskog zakona po kojima carinski službenici mogu prilikom pretresa ili oduzimanja robe da traže pomoć i od drugih lica kao i da prikupljaju lične i druge podatke o pojedincu a da lice na koje se podaci odnose ne obaveste o tome, nesaglasne su sa Ustavom. Ovakvu odluku doneo je juče Ustavni sud Srbije ocenjujući više odredaba Carinskog zakona čiju je ustavnost >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << osporilo Udruženje malih i srednjih špeditera Srbije.
Članom 294. (stav 1) propisano je da ovlašćeni carinski službenik može zahtevati od drugih lica pomoć u vršenju pretresa, privremenog oduzimanja robe odnosno prevoznog sredstva ili privremeno zadržavanje lica kao i da su osobe od kojih se takva pomoć zahteva dužne da pomognu carinicima u takvim prilikama. Ustavni sud je ocenio da takva odredba nije saglasna sa Ustavom budući da ni jednim delom Carinskog zakona takvo ovlašćenje carinskog službenika i obaveza drugog lica nisu bliže uređeni. Primenom ove odredbe, primetila je sudija izvestilac Katarina Manojlović-Andrić, „druga lica dužna su da postupe po zahtevu carinskog organa i protiv svoje volje, u vremenu i na način koji zakonom nisu uređeni i određeni, što ovu odredbu u delu kojim se takva obaveza utvrđuje, prema oceni Ustavnog suda, čini nesaglasnom sa onim odredbama Ustava koje zabranjuju prinudan rad (čl. 26. st. 3 i 4), garantuju slobodu kretanja (čl. 39 st. 1 i 2) i dr”.
Da bi obavila poslove iz svoje nadležnosti, carina prikuplja podatke o pojedincu a po članu 296, stav 1 zakona, carinski službenik nije dužan da obavesti lice na koje se podaci odnose, ukoliko bi to otežalo ili onemogućilo obavljanje određenog posla. I ova odredba je, po oceni suda, neustavna, jer najviši pravni akt (u članu 42. stav 4) kaže da svako ima pravo da bude obavešten o prikupljenim podacima o svojoj ličnosti u skladu sa zakonom i pravo na sudsku zaštitu u slučaju zloupotrebe. Ista odredba nesaglasna je i sa onim delom Ustava koji navodi da svako ima pravo da pristupi podacima koji su u posedu državnih organa i organizacija sa javnim ovlašćenjima. To znači, naglasila je Manojlović-Andrić „da se zakonom ne može ograničiti pravo lica da dobije podatke koje državni organi prikupljaju o njegovoj ličnosti, već da se zakonom može urediti samo način pristupa tim podacima”.
M. Petrić
----------------------------------------------------
Usvojena ustavna žalba SPC
Sud je juče usvojio više ustavnih žalbi, među kojima i žalbu Srpske pravoslavne crkvene opštine za Rašku oblast u Novom Pazaru. Žalba je izjavljena zbog povreda prava na suđenje u razumnom roku. Ova crkvena opština pokrenula je 1980. godine parnični postupak protiv GP „Novogradnja” iz Sjenice i dvojice privatnih lica jer nisu po isteku ugovora uklonili barake sa crkvene zemlje. Sem nekih početnih ročišta predmet je godinama bio arhiviran da bi Vrhovni sud Srbije sredinom 2003. godine ukinuo presudu Opštinskog i Okružnog suda u Novom Pazaru i predmet vratio prvostepenom sudu na ponovni postupak koji ni posle 28 godina nije okončan.
[objavljeno: 27/11/2009]
