Izvor: Blic, 14.Okt.2002, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Smeće napunilo sva rečna korita
Smeće napunilo sva rečna korita
Kojim god putem da krenete kroz Srbiju gotovo da je neizbežna jedna slika: kraj mnogih varoši uz samu reku smeštene su gradske deponije. Đubre i otpad se što direktno što kroz zemlju cede u vodotokove i ugrožavaju biljni i životinjski svet, ugrožavaju i zdravlje stanovništva, a uz sve to treba dodati i neizbežno ružne slike_arhiva koje ovakve deponije ostavljaju. To potvrđuje i nekoliko sledećih primera koji su možda i najupečatljiviji:
>> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << />
NOVA VAROŠ - Obale Lima zatrpane su smećem. Otpad se ne tako retko kipuje i direktno u reku, pa pored trske, izvaljenih stabala i prirodnog mulja, zbog čijeg je taloženja zapremina hidroakumulacije Potpeć za poslednjih 35 godina smanjena gotovo za trećinu, ova gorska lepotica ka svom ušću u Drinu sve češće nosi i plastičnu ambalažu, automobilske gume i trupla uginulih životinja. Ljudski nemar ugrožava i njene pritoke, a na brojne apele ribolovaca i zaljubljenika u njene lepote da se ovi prirodni dragulji zaštite od daljeg zagađenja, gotovo da nema odjeka.
Na njenim obalama, duž celog, 200 kilometara dugog toka, svakodnevno niču nove divlje deponije, ali njihov tačan broj još uvek niko nije uspeo da utvrdi. Bez upotrebnih dozvola, gradske deponije u njenom priobalju otvorile su opštine Prijepolje, Priboj i Nova Varoš, dok Bjelopoljci nedaleko od manastira Kumanica, prema tvrdnjama nadležnih, smeće istovaruju direktno u Lim.
- Kada reka i njene pritoke nadođu, poplave mnoge od deponija i smeće nošeno maticom stiže do brane HE 'Potpeć', podignute desetak kilometara uzvodno od Priboja. Sav taj nanos zaustavi se ispod rešetaka kroz koje voda prolazi do turbina, pa zbog smanjenog dotoka, snaga po generatoru opada za tri megavata. Zato smo prinuđeni da vodu ispuštamo iz jezera i mehanički čistimo rešetke, što iziskuje velike troškove, ugrožava riblji fond i priobalni deo zemljišta kojim prolazi pruga Beograd-Bar - tvrdi za 'Blic' Dragan Obućina, direktor 'Limskih hidroelektrana'.
I najveća pritoka Lima, reka Uvac, u čijem su kanjonu polovinom šezdesetih izgrađene tri hidroakumulacije, načeta je sa svih strana. Duž obale, u gornjem toku, na površini od dva hektara nalazi se gradska deponija Sjenice, a zalivi Zlatarskog, Uvačkog i Radonjskog jezera prekriveni su plastičnim flašama, folijama i drugim neorganskim otpadom.
- Mada je nedavno deo deponije zatrpan jalovinom, smeće se i dalje odlaže na ovoj lokaciji, a površinske vode sav otpadni materijal i dalje spiraju u Uvac. Među 60.000 kubika otpadnog materijala nalazi se i po prirodi veoma opasno alkalno staklo koje je do pre godinu dana i zatvaranja pogona korišćeno u proizvodnji konfekcije u fabrici 'Vesna'. Tražili smo da se deponija trajno sanira i izmesti na novu lokaciju Goveđak, koju je pre nekoliko godina odredila SO Sjenica, ali nadležni tvrde da za takav poduhvat nema sredstava - kaže Milan Milinković, sekretar USR 'Vapa' iz Sjenice.
Deponija je podignuta nedaleko od prirodnog plodišta mladice plemenite riblje vrste, dovedene poslednjih godina skoro do potpunog istrebljena, i na samoj granici specijalnog rezervata prirode i jednog od poslednjih staništa beloglavog supa u ovom delu Evrope.
- Na ovu deponiju se mimo svih propisa odlaže i klasični otpad, a bacaju se i odstreljeni psi lutalice. Beloglavi supovi u potrazi za hranom sa mesom strvina gutaju i neorganski otpadni materijal, pa sve češće primerke ove vrste orla lešinara, zaštićene zakonom, pronalazimo 'prizemljene' u vodi Uvačkog jezera i na proplancima Pešterske visoravni - tvrdi Milan Glavonjić, sekretar novovaroškog Fonda za zaštitu ptica grabljivica 'Beloglavi sup'. Ž. D. 'Ni trava ne niče, ni žaba ne miče'
VALJEVO - Sadašnja valjevska deponija, najveće gradsko đubrište u Kolubarskom okrugu, postoji već punih 13 godina na ovoj lokaciji ali, kako upozoravaju nadležni, njen kapacitet biće istrošen za manje od godinu dana. Deponija, locirana na istočnoj periferiji grada na levoj obali Kolubare, stacionirana je takoreći tik uz reku kojoj je po svemu sudeći nanela nepopravljivu štetu. Naime, ono što je najveći problem jeste to što najveće valjevsko smetlište nije sanitarna deponija, što podrazumeva posedovanje posebne folije, već privremena deponija sa koje razne tečne fekalije moraju da odu, a najkraći put ih vodi u Kolubaru. Nije nikakvo čudo onda što od mesta na kojem se nalazi deponija, odnosno nešto uzvodno od stočne pijace, pa sve do ispod Ćatinog jaza i sela Beloševac i Donja Grabovica nizvodno, kako bi to rekli tamošnji meštani: 'u Kolubari ni žaba ne miče, a na njenim obalama ni travka ne niče'. To je ujedno i najbolji opis životne sredine u okolini valjevske deponije.
Sa baštama je, opet, situacija 'nerešena' jer je leti potrošnja vode velika, česme umeju da presuše, i onda, u krajnjoj nuždi, zalivaju se vodom iz Kolubare. Do sada, kako kažu, 'nije dokazano da je neko umro od paradajza tako zalivanog'. Valjevo, inače, ne kuburi s kvalitetom vode a tome u poslednje vreme doprinosi i nova stanica za prečišćavanje otpadnih voda, upravo u blizini deponije. P.V. Ministarka na licu mesta
- Taj problem treba sistematski rešavati, pa već uveliko pripremamo strategiju upravljanja otpadom u Srbiji, u koju će direktno biti uključeni i građani - izjavila je za 'Blic' Anđelka Mihajlov. Ona je dodala da će tokom novembra otputovati u više gradova u Srbiji i na licu mesta se upoznati sa tamošnjim problemima, gde će razgovarati sa građanima i pitati ih za mišljenje u vezi sa rešavanjem konkretnog problema, što će dosta pomoći Ministarstvu, ali i građanima. J. S.
