Izvor: Politika, 24.Avg.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sida "dobija" lice žene
Oko 18 miliona žena u svetu danas živi sa virusom side , a početkom osamdesetih gotovo sve osobe zaražene HIV-om bile su muškarci
Najveći broj muškaraca u svetu i Srbiji sidu dobija u homoseksualnom, a najveći broj žena - u heteroseksualnom odnosu. Od 80 osoba u Srbiji kod kojih je u toku protekle godine dijagnostikovan virus HIV-a, polovina njih bili su muškarci koji su se virusom side inficirali u homoseksualnom odnosu. Najveći broj HIV pozitivnih osoba registrovan >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << je u uzrastu od 15 do 39 godina, a broj inficiranih, obolelih i umrlih muškaraca i dalje je trostruko veći u odnosu na žene.
Međutim, iako svetska statistika svedoči da na četiri HIV pozitivna muškarca dolazi jedna žena, epidemiolozi sve više upozoravaju da pandemija side dobija obrise feminizacije. Procene, naime, govore da 17,7 miliona žena u svetu danas živi sa virusom side - čak milion više u odnosu na 2004. godinu. Polna neravnoteža naročito dolazi do izražaja u supsaharskoj Africi - epicentru svetske epidemije side, u kojoj na svakih deset muškaraca koji žive sa virusom HIV-a "dolazi" 14 inficiranih žena.
Statistika koja brojkama slika polnu neravnopravnost između jačeg i slabijeg pola svedoči da je 2,5 puta veća šansa da se žena zarazi virusom side u seksualnom odnosu u odnosu na muškarca. A to znači da postoji duplo veća verovatnoća da će HIV pozitivni muškarac zaraziti svoju partnerku nego da će HIV pozitivna žena zaraziti muškarca. Prisustvo povreda na genitalnim organima žene, urinarnih infekcija i ostalih polno prenosivih bolesti, koje često ne daju nikakve simptome, takođe olakšava transmisiju virusa side.
- U leksikonu medicinskih bolesti sida je inaugurisana 1981. godine kao bolest "četiri H" - homoseksualaca, hemofiličara, heroinomana i Haićana. Početkom osamdesetih godina u populaciji HIV zaraženih osoba gotovo da nije bilo žena. Tek krajem osamdesetih i početkom devedesetih sida je polako počela da "dobija lice žene", da bi 1995. godine odnos polova među novoinficiranim osobama postao jedan prema jedan. Od 1995. do 2003. godine ponovo se smanjuje broj žena i povećava udeo muškaraca homoseksualaca, da bi od 2003. godine do danas taj odnos ponovo bio četiri prema jedan, u korist, odnosno na štetu muškaraca - objašnjava Karlo Boras, predsednik Omladine Jugoslovenske asocijacije za borbu protiv side.
Pogled na epidemiološki globus danas govori da je u nerazvijenim zemljama sveta veći udeo žena u populaciji HIV pozitivnih, a u razvijenim zemljama planete veći je udeo muškaraca homoseksualaca.
"Žene imaju veću svest o tome da mogu biti zaražene - one su svesnije opasnosti od side i više vode računa o zaštiti. Međutim, činjenica da je kondom, kao jedino sredstvo zaštite protiv side, i bukvalno i metaforično u rukama muškarca, žene čini više nego neravnopravnim protivnikom u borbi protiv biološki najsavršenijeg virusa", dodaje naš sagovornik.
Procene Unicefa govore da će jedna od tri žene postati žrtva prebijanja i seksualnog nasilja od muškarca, a svake godine milioni muškaraca čine seksualno nasilje u - svom domu, dok stotine hiljada žena postaju žrtve silovanja u građanskim ratovima širom planete.
Od nekadašnjeg "svetog trojstva prevencije" - apstinencije, kondoma i stalnog partnera, ispostavilo se da je kondom najverniji prijatelj žene, jer se brak i stalni partner nisu pokazali kao zaštitnički faktori. Naime, ideja o monogamnom odnosu sa partnerom potopila se u "viru realnosti" zbog statistike koja svedoči da se svakog dana u svetu HIV virusom zarazi 1.500 žena koje su u toku celog svog života imale - samo jednog seksualnog partnera. Tako je u Keniji i Zambiji, primera radi, stopa HIV infekcije za deset odsto viša kod udatih žena koje su verne svom partneru, nego kod seksualno aktivnih neudatih devojaka.
Epidemiolozi ovaj paradoks objašnjavaju kulturološkim faktorima - devojke se često udaju za znatno starije muškarce koja iza sebe imaju dugu istoriju seksualnih veza i koji često ostaju neverni i u braku. Istraživanje rađeno u siromašnim predgrađima Njujorka takođe govori da su žene češće bile inficirane HIV virusom u braku, odnosno u vezi sa stalnim partnerom, nego u neobaveznim seksualnim odnosima.
Katarina Đorđević
-----------------------------------------------------------
Zarazne bolesti se šire brže nego ikad
Ženeva - Zarazne bolesti se pojavljuju u sve većem broju širom sveta, brže se šire i sve ih je teže lečiti, upozorila je juče Svetska zdravstvena organizacija (SZO).
U svom Godišnjem izveštaju o svetskom zdravlju, objavljenom juče, ta organizacija Ujedinjenih nacija je navela da postoji velika mogućnost da će se u narednih nekoliko godina pojaviti nova epidemija, kakve su ranije bile sida, SARS ili ebola virus, koja bi mogla da izazove smrt miliona ljudi, preneo je Rojters. U izveštaju se navodi podatak da se od sedamdesetih godina prošlog veka nove zaraze pojavljuju "najvećom zabeleženom učestalošću" od jedne ili više godišnje, što znači da danas postoji 40 bolesti koje pre jedne generacije uopšte nisu bile poznate.
Tanjug-Ekos
[objavljeno: 24.08.2007.]
