Izvor: Politika, 10.Jul.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sahrana Teslinog praha u oktobru
Proceduralne prepreke da se urna s pepelom srpskog naučnika položi u grobnicu pored Svetosavskog hrama
Posmrtni ostaci Nikole Tesle neće biti sahranjeni na Svetosavskom platou na 150-godišnjicu rođenja velikog srpskog naučnika. Irinej Dobrijević, novoizabrani episkop australijski, kaže da je polaganje urne sa Teslinim prahom u grobnicu po pravoslavnim običajima odloženo za oktobar.
– Prah Nikole Tesle biće sahranjen tokom jesenjeg zasedanja Svetog arhijerejskog >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << sabora. Rok je pomeren kako bi se sve pripreme za jedan takav dostojanstven čin obavile na vreme, ali i da bi sahrani velikog srpskog genija mogli prisustvovati svi episkopi SPC – objašnjava budući vladika Irinej.
Kosmopolita i pravoslavac
Sabor SPC je na svom majskom zasedanju u Beogradu od 15. do 27. maja podržao dugogodišnju inicijativu više vladika da se urna sa prahom srpskog naučnika koja se od 1957. godine nalazi u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu sahrani pored Hrama Svetog Save. Crkva je svoje učešće u jubilarnoj Teslinoj godini započela još 23. januara kad je naučniku koji je svojim pronalascima zadužio svet u beogradskoj Sabornoj crkvi održala parastos. U prisustvu više vladika, predstavnika Vlade Srbije i diplomatskog kora, episkop bački Irinej je u svojoj besedi rekao:
– Istinski kosmopolit nije "tikva bez korena". On se nikad ne odriče sebe, svog konkretnog duhovnog, narodnog i kulturnog identiteta. Ni dobrotvor čovečanstva Tesla, pionir globalne civilizacije, nikad nije zaboravio svog oca pravoslavnog sveštenika, svoju majku, svoj rodni Smiljan, svoju skromnu crkvu Svetih apostola Petra i Pavla, svoj srpski jezik, svoju ćirilicu. Nije zaboravio ni pravoslavnu hrišćansku veru, iako o njoj javno gotovo da nije govorio.
Ali, inicijativa SPC o sahrani Teslinih posmrtnih ostataka nije naišla na toplu dobrodošlicu u upravi glavnog grada. Uoči velikog jubileja ni gradonačelnik Nenad Bogdanović, ali ni Muzej Nikole Tesle nisu hteli da komentarišu inicijativu SPC. Nezvanično se, ipak, moglo saznati da je preovladao stav "da nije uputno sahranjivati Tesline posmrtne ostatke na njegov rođendan".
Da bi se inicijativa SPC ostvarila neophodno je da se ispoštuje i odgovarajuća pravna procedura, jer, po Zakonu o grobljima, da bi neko bio sahranjen na javnoj površini kao što je to Vračarski plato neophodno je da takvu odluku donese Skupština Beograda. Kako se saznaje, SPC je tim povodom već uputio dva zahteva Ministarstvu kulture i gradu Beogradu. Do oktobra ima još dosta vremena, ali upućeni u problem smatraju da sahrana praha Nikole Tesle pored Svetosavskog hrama "među vračarskim kučićima" nije primerena i da je veliki srpski genije zaslužio mnogo više, jedan memorijalni centar u kojem bi njegova urna bila smeštena na počasnom mestu.
Srpski Panteon
"Kod pojedinih vladika povodom inicijative da se Teslin prah sahrani preovladale su emocije i to razumljivo, jer su ujaci velikog srpskog naučnika bili episkopi, pa hoće da mu se oduže na taj način", nezvanično se može čuti iz krugova bliskih gradskoj upravi. Kako objašnjavaju, postoji opasnost da polaganjem Tesline urne u grobnicu pored Svetosavskog hrama Vračarski park nezvanično dobije status srpskog Panteona što bi otvorilo mogućnost da se možda i neke druge zaslužne ličnosti iz našeg naroda sahrane na tom mestu.
Jedan od zagovornika ideje da se Teslina urna po pravoslavnim običajima položi u grobnicu pored Svetosavskog hrama je i kanadski episkop. Vladika Georgije je još krajem februara u razgovoru za naš list povodom beogradske promocije kapitalne knjige Save N. Vujnovića "Tesla i njegovo vreme" ovako objasnio potrebu da posmrtni ostaci velikog srpskog genija budu dostojanstveno sahranjeni:
"Tesla je bio pravoslavni hrišćanin, a njegov sinovac Sava Kosanović je nad njim izvršio nasilje. Posle opela i sahrane Teslino telo je iskopano i spaljeno. Njegov muzej je tako postao mauzolej i to nije fer. Hrišćani znaju onu zapovest: 'Od zemlje si i u zemlju ćeš otići'. Prikupljaju se dokazi da Tesla nije ništa uradio što je protivno učenju Crkve i red je da kao naš najveći genije bude sahranjen ispred našeg najvećeg hrama. Kao što se grobnice Vuka Karadžića i Dositeja Obradovića nalaze ispred Saborne crkve."
M. Pešić
[objavljeno: 10.07.2006.]
