Izvor: Politika, 10.Okt.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Prosečna starost 42 godine
Srbija se približava alarmantnoj granici kada broj ljudi starijih od 75 godina premaši broj mlađih do 18 godina
INTERVJU
Dr Mladen Davidović,
internista-gerijatar
Prosečna starost stanovnika Srbije iznosi 42 godine, a, sa 17,30 odsto stanovnika koji imaju više od 65 godina, naša zemlja spada u red, ne starih nacija, već izuzetno starih država. Na ovu istinu podseća nas naš poznati profesor dr Mladen Davidović, internista-gerijatar, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << načelnik Odeljenja za gerijatriju Gradske bolnice u Beogradu. Oktobar se u svetu obeležava kao mesec posvećen starim osobama.
Zašto Srbija postaje sve starija država?
Srbija je u samom vrhu ostarelih nacija. Nažalost, naše stanovništvo nije sve starije zbog dobrog života, kao što je to slučaj u Japanu, Grčkoj i Italiji. Osnovni razlog za to jeste nizak natalitet i veliki odliv mladih iz Srbije. Pre dve, tri decenije, kada sam odlučio da mi gerijatrija bude specijalnost, broj starih nije premašivao osam do devet odsto ukupnog stanovništva. Posebno alarmantno u jednoj državi postaje kada broj ljudi starijih od 75 godina bude veći od broja mladih do 18 godina, a mi se približavamo i toj negativnoj statistici.
Kakav je odnos starih i mladih u Srbiji?
Ovaj odnos često se predstavlja kao sukob generacija. Međutim, umesto rata generacija, za sve bi bio bolji civilizacijski dogovor. Umesto da u budućnosti investiramo novac, učvrstimo veze među generacijama i u porodici. Niko neće bolje čuvati decu od „baba-deda servisa”. Deca dobijaju više topline, a babe i dede osećaj da su korisni.
Koliko u Srbiji posvećujemo brigu starim osobama?
Imamo vrlo malo specijalizovanih ustanova za stare i stručnjaka koji se bave gerijatrijom. Država je to prepoznala, pa sada u dokumentima stoji da svaka bolnica u Srbiji treba da ima pet odsto kreveta za stare i pet odsto postelja za takozvanu palijativnu negu. Stvaranje gerijatrijskih kadrova nije samo uslov poboljšanja kvaliteta života starih, već i pitanje dobre ekonomije. Stari boluju od više bolesti i imaju potrebu za nizom specijalista različitih grana. To je skupo i teško ostvarivo. Investicija u gerijatriju, po iskustvima okolnih zemalja, smanjuje troškove: dužinu ležanja u bolnici, broj povrataka u bolnicu i ponajviše kvalitet života starih.
Da li je nauka otkrila zašto neke nacije žive duže?
Dug životni vek u Japanu, Grčkoj i Italiji gerijatri često nazivaju „tajnom tri ostrva”, jer se najduže živi baš na ostrvima – na Okinavi, Sardiniji i Kritu. Za Okinavu kažu da razlog dugovečnosti leži u nasleđu, u Sardiniji je za to zaslužan način života, a na Kritu – mediteranska dijeta. Istina je da za sva tri ostrva važi isto pravilo: aktivnost, zdrava hrana i nasleđe.
Već dugo Nobelova nagrada u medicini nije dodeljena naučnicima koji se bave otkrivanjem tajne starenja. Da li je nauka prestala da traga za tim odgovorom?
Leonard Hayflik, jedan od najpoznatijih gerontologa, tvrdi da je produženje vrste osnovni zadatak u prirodi. Registar aristokratskih porodica u Velikoj Britaniji pokazao je da su najduže živele žene koje su dobile dete u kasnijem životnom dobu. Kao da su to produženje života dobile u cilju ostvarenja osnovnog zadatka. Rad, čak i u trajanju od 16 sati dnevno, produžava život, ali u smislu aktivnosti, odnosno posla koji volimo, a ne posla koji radimo pod stresom i u strahu za egzistenciju. To skraćuje život.
Koliko su istinite priče da gladovanje produžava života?
Gladovanje je jedini pouzdan način, koji je dokazan u eksperimentima, kao metod za produženje života. Problem je nastao, kada ti eksperimenti nisu pokazali iste rezultate kod čoveka, kao kod crva ili miševa. Čini se da gladovanje produžava život onih vrsta koje se hrane jednoličnom hranom. Nedostatak takve hrane ugrožava reprodukciju i ona se privremeno obustavlja, a u istoj meri produžava život! Čovek se hrani vrlo raznolikom hranom i za takve vrste je ovo pravilo manje važno.
Olivera Popović
[objavljeno: 11/10/2008]
