Izvor: B92, 31.Mar.2021, 13:27
Priče o Beogradu: Crkva Aleksandra Nevskog FOTO
Smeštena na lokaciji između značajnih saobraćajnica, ulice Cara Dušana i Francuske, a u neposrednoj blizini centra grada, Crkva Aleksandra Nevskog je jedan od ključnih spomenika kulture tog dela Beograda.
Gradnja je započeta je 1912. godine, ali je septembra iste godine obustavljena usled rata. Drugi Balkanski rat (1913), a potom i Prvi svetski (1914–1918), sprečili su dalju izgradnju crkve. Radovi su nastavljeni tek 1927. godine.
Projekat za Crkvu Sv. Aleksandra >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << Nevskog izradila je Jelisaveta Načić, prva žena arhitekta u Srbiji. Crkva Aleksandra Nevskog je njeno značajno autorsko ostvarenje i jedino arhitektonsko delo sakralne namene koje je još uvek u funkciji. Arhitektonsko rešenje Jelisavete Načić doživelo je manje izmene u saradnji sa arhitektima Petrom J. Popovićem i Vasilijem Androsovim.
U periodu od 1927. do 1930. godine, hramu su priloženi delovi nameštaja i bogoslužbeni predmeti. Reprezentativni ikonostas je donet iz crkve – mauzoleja na Oplencu i bio je poklon kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića kao i arhijerejski presto, koji se nalazi na južnoj strani crkve.
Ikone za ikonostas je živopisala ikonopisačka škola Borisa Seljanka 1930. godine.
Zidne slike radio je jeromonah Naum Andrić 1970–1971. godine. One su rađene u tehnici al seko, u duhu srednjovekovnog tradicionalnog srpskog živopisa.
U severnoj pevnici izgrađena je spomen-kosturnica palim ratnicima u oslobodilačkim ratovima 1876–1878, 1912–1913, 1914–1918, po projektu Mihaila Milojkovića.
Uz severni zid oltarske apside nalazi se zajednička kosturnica stradalih u fašističkom bombardovanju Beograda 6. aprila 1941. godine.
Crkva Aleksandra Nevskog je u osnovi trikonhalna građevina upisanog krsta razvijenog tipa. Nad centralnim delom naosa uzdiže se osmostrano kube, oslonjeno na četiri stuba i potporne lukove, na preseku poluobličastih svodova. Oltarska apsida na istoku i dve apside, pevnice na severnoj i južnoj strani, polukružne su unutra, spolja trostrane. Na zapadu se nalazi priprata iznad koje se uzdiže zvonik, koji nadvisuje kupolu hrama.
Crkva je građena u duhu obnovljenog, tradicionalnog srpskog srednjovekovnog crkvenog graditeljstva, tzv. srpskom stilu, što se ogleda u motivima fasadne plastike pozajmljenim sa spomenika raškog i moravskog stila. Ovi motivi ogledaju se i u slobodnom razmeštanju rozeta, stilizovanim biljnim ukrasima u lunetama i oko prozora i portala.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, Twitter nalogu i uključite se u našu Viber zajednicu.
