Izvor: Blic, 07.Dec.2011, 03:30 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Podzemni tunel skriva tragove imperije
Vremenskim tunelom unazad kroz istoriju, sve do početaka nove ere, u kamenu dvoranu nalik svetilištu starih Rimljana. Takvo putovanje kroz prošlost, u doba osvajača, legija i starovekovnih mudraca, priuštio je užički Narodni muzej, gde je u jednom od podzemnih galerijskih hodnika otvorena stalna postavka antičkih spomenika. Čine je 23 eksponata pronađena u okolini Užica.
Kockasti nadgrobni spomenici, žrtvenici, cipusi, stele, koji su izloženi u muzejskim odajama, tragovi >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << su postojanja rimske imperije - njene istočne provincije Dalmacija - na ovim prostorima u periodu od drugog do četvrtog veka naše ere. Ta svedočanstva istorije prikupljana su decenijama sa područja Užica, Požege, Kosjerića, Nove Varoši i lagerovana u muzejski depo, a proteklih meseci je procenjeno da je napokon došlo vreme da i ono izađe pred oči javnosti. Uz finansijsku podršku Ministarstva kulture, koje je za ovaj projekat izdvojilo tri miliona dinara, i grada Užica, užički arheolozi i konzervatori adaptirali su podzemni tunel u prikladan izložbeni prostor, i u njega tematski poređali antičke spomenike.
- Ono što su generacije kustosa iz moje ustanove skupljale šezdeset godina sada je dostupno stručnoj, naučnoj i široj javnosti. To su sve spomenici A kategorije od izuzetnog značaja, koji omogućavaju proučavanje antike sa različitih aspekata - kaže arheolog Ljiljana Mandić, autor izložbe.
Ulaz u lapidarijum krase dva mermerna ružičasta stuba, a s ozbirom na oblik, veličinu i mesto gde su pronađeni, smatraju arheolozi, sve upućuje na to da su pripadali antičkom hramu koji se u davna vremena nalazio u selu Bioska nadomak Užica. Unutar izložbenog prostora su dve stele, jedna iz druge polovine trećeg veka nađena u Tubićima kod Kosjerića, druga s početka četvrtog stoleća iskopana u Vranjanima kod Požege. Na obema su uklesane figure konjanika. Tu su i tri nadgrobna spomenika u donjem delu izvajana u obliku kocke na kojoj stoji „kruna" od piramide. Lapidarijum ima i cipuse od sivog krečnjaka na kojima su Rimljani rezbarili motive grančica vinove loze, latice cvetova, ljudske glave, ptice. Uz njih su i četiri žrtvenika - dva posvećena bogu Jupiteru, dva Mitri. Konačno, u tom „salonu" antike je i pet kamenih figura lavova, pronađenih uglavnom u okolini Požege gde se pretpostavlja da su se nalazile rimske nekropole.
Najskuplji projekat
Lapidarijum u Užicu do sada je najskuplja zamisao koju su zajednički realizovali Ministarstvo kulture i Narodni muzej u Užicu.
- Mi nismo Rimljani, ali ovo nasleđe, koje svedoči o njihovoj religiji, običajima i načinu života, jeste temelj prostora na kome mi danas živimo. A kada prepoznate tu vezu u nasleđu, onda možete da obezbedite da vaš identitet drugi prepoznaju. Lapidarijum je istovremeno i kulturna i turistička atrakcija za ovaj region - saopštio je otvarajući izložbu ministar kulture Predrag Marković.
