Izvor: Glas javnosti, 27.Jun.2008, 09:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Petrova crkva na „buretu baruta“
KRALJEVO - Brojni kulturno-istorijski spomenici na području Raškog okruga, od kojih se neki nalaze na listi svetske baštine UNESKA, ozbiljno su ugroženi divljim gradnjama u blizini. Uprkos čestim upozorenjima iz nadležnih institucija, gotovo da se ništa ne preduzima da se ova „hajdučija“ spreči. Podnete su brojne krivične prijave, ali sud je samo u jednom slučaju odredio kaznu za prekršioca zakona.
Ovih dana oglasili su se predstavnici novopazarske Jedinstvene srpske liste >> Pročitaj celu vest na sajtu Glas javnosti << koja je učestvovala na prethodnim izborima i javnost upozorili da bi se crkva Svetog Petra i Pavla, u narodu poznata kao Petrova crkva, mogla naći „na buretu baruta“, ukoliko u njenoj neposrednoj blizini bude izgrađena privatna benzinska pumpa. Nema, naime, dileme da će tako biti, jer investitor ovog objekta, ima sve potrebne građevinske dozvole i radove već privodi kraju.
- Pumpa će biti udaljena svega 300 metara od najstarije hrišćanske bogomolje na Balkanu iz devetog veka. Zahvaljujući svojim vezama, privatni investitor je dobio potrebne papire i teško da će ga neko sprečiti da tu skladišti gorivo. Pozivamo sve nadležne državne institucije da zaštite ovaj biser naše srednjovekovne umetnosti i graditeljstva - kažu predstavnici Jedinstvene srpske liste.
Stručnjaci iz kraljevačkog Zavoda za zaštitu spomenika, koji pokriva teritoriju od 25 opština zapadne Srbije, kažu da „nadležnost“ nad novopazarskim spomenikom, svrstanim među najvažnije u ovom delu Evrope, ima Republički zavod koji je, doznajemo, nebrojeno puta upozoravao na ugroženost Petrove crkve. U neposrednoj blizini bomolje još 1979. godine sagrađena je benzinska pumpa, jer se ni tadašnje, komunističke vlasti nisu obazirale na molbe i upozorenja.
- Ne ugrožavaju bogomolju samo ove pumpe, već je „napadnut“ čitav prostor od Petrove crkve do Đurđevih Stupova. Iako je pod zaštitom UNESKA, tu su nikla brojna divlja naselja. Ispod crkve, osim još jedne pumpe, u toku je izgradnja i velikog parkinga. Prosto je neshvatljivo kakva je bahatost u pitanju, a naše pravosuđe je, u ovakvim slučajevima, sporo i neefikasno - ogorčeni su u kraljevačkom Zavodu za zaštitu spomenika.
KRAVE U CRKVI
Spomenike kulture od izuzetne vrednosti često ugrožavaju seljaci koji žive u njihovoj blizini. U Magliču, najočuvanijem srednjevekovnom gradu u ovom delu Balkana,
doskora su seljani napasali krave i zatvarali ih među ostatke zidina crkve Svetog Đorđa. U kraljevačkog Zavodu za zaštitu spomenika kažu da u njihovoj nadležnosti nije zaključavanje tvrđave, a ne znaju ni gde su ključevi ulaznih kapija.
ZMIJA U OLTARU
Završeni su radovi na obnovi kraljevačke crkve Svete Trojice, napravljene u vreme kneza Miloša Obrenovića. Kroz napukle temelje, pred početak obnove, u oltar je ušla zmija. Kad je u vreme molitvenog obreda izmilela iz oltarske apside, vernici su naglavačke pobegli iz crkve.
Ovde doznajemo da su na sličan način, u Dolini vekova, kako istoričari nazivaju prostor od Kraljeva do Novog Pazara, ugroženi spomenici od neprocenjive vrednosti. Čitave prošle godine, recimo, eksploatisan je kamenolom u neposrednoj blizini srednjovekovnog grada Magliča kod Kraljeva. Eksploataciju su vršili užički „Putevi“, a još nije ustanovljeno koliku su i kakvu štetu eksplozije nanele palatama i zidinama iz 14. veka.
U sličnoj opasnosti su, tvrde stručnjaci, i utvrđenja Koznik kod Aleksandrovca, Gradina kod Raške i tvrđava u Novom Pazaru.
U blizini Kraljeva je i arheološki lokalitet Divlje polje. Tu je otkriveno neolitsko naselje iz mlađe faze, iz tzv. vinčanske kulture. Ono se ubraja u najveća i najznačajnija nalazišta u Evropi iz tog doba. Baš tuda prošla je zaobilaznica oko grada. Prilikom izgradnje, bageri su uništili nekoliko slojeva.
- Pokušavamo da ove objekte i lokalitete zaštitimo, ali bez pomoći države i pravosuđa, teško da išta možemo učiniti. Ipak, moram istaći da je Opštinski sud u Čačku skoro doneo presudu kojom oglašava krivim i uslovno kažnjava jednog privatnog investitora koji je bacao građevinski otpad i šut na rimske terme. To je veliki pomak za srpsko pravosuđe, jer ne pamtim da je ikada u ovim krajevima takva presuda donesena - kaže Gordana Tošić, direktor kraljevačkog Zavoda za zaštitu spomenika.
Narod koji ne poznaje i ne ceni svoju proslost je primitivan i treba ga vaspitavati samo kaznama najbolje po dzepu.
Gospodo novinari, ne dizite prasinu.Crkva najstarija na Balkanu,Maglic najocuvaniji srednjovekovnin centar na Balkanu ,nemojte biti komicni i cirkuzanti.Pored Maglica koza ne moze da pridje ,a da ne govorimo za krave i krupniju stoku.Kod Maglica i Gradine glavno staniste je za zmije u ovim toplim letnjim zegama.Zato nemojte da kukate na vlast i da jadikujete nepotrebno sve sto se radi i gradi, postoji urbanisticki plan koji je usvojen i koji nikoga ne ugrozava,a po najmanje verske objekte.
smatram da su kulturna dobra vrhunske vrijednosti naroda..ovo mjesto gdje ja živim, Novi Pazar i okolina obiluje dobrima...i zbog toga mi je zaista drago, najstarij istorijski spomenici Srbije su u ovom kraju, Petrova Crkva, Altun-Alem dzamija, Djurdjevi stupovi, Sopoćani, Lejlek-džamija...
no moram jos nesto dodat...zaista je sramno ugrožavati na bilo koji način te spomenika, ali isto tako morate paziti šta kažete i šta tražite..lično sam bio da vidim na koji način je ugrožena Petrova crkva... neću komentarisat, sami pogledajte sliku... nova pumpa, je na svega nekoliko metara od stare, nije mi jasno zasto stara ne ugrozava a nova ugrozava...
http://www.cafeokay.at/foto/benzinska.jpg
