Izvor: Politika, 29.Jan.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na stazi predaka
Carica Marija Terezija 17. februara 1749. potpisala je povelju kojom je Sombor uzdigla u slobodne i kraljevske gradov SOMBOR – Odluka Vlade Srbije da amandmanom na Zakon o teritorijalnoj organizaciji i opštinu Sombor uvrsti na listu naselja koja bi trebalo da dobiju status grada, u Somboru je primljena sa velikim zadovoljstvom.
Ovakav ishod je plod jedinstvene i efikasne akcije svih lokalnih političkih činilaca.
Po nalogu predsednika opštine Jovana Slavkovića, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << stručne službe su sačinile obimnu argumentaciju na 40 stranica, koja je uručena Vladi Srbije, a za to da se Sombor uvrsti na listu budućih gradova založio se i načelnik Zapadnobačkog okruga Saša Torlaković, koji se lično obratio vladi zahtevom da se sagledaju ponuđeni argumenti.
Sombor ispunjava sve predviđene kriterijume ne samo po broju stanovnika i visini budžetskih sredstava, već ima i 15 sela i 17 prigradskih salaških naselja, ugledne kulturne i druge ustanove, privredni potencijal, prirodne resurse i istoriju dugu 258 godina, kao i tradiciju slobodnog kraljevskog grada, a nekada je bio i županijsko sedište.
U istorijskim spisima prvi put se pominje u 14. veku kao Cobor, kada je bio u vlasništvu vlastelina Cobor Sent Mihalja. Milan Vojnović, hroničar grada, kaže da se 1543. godine u turskim defterima navodi ime Sombor. Posle 150 godina austrijski pukovi su 1687. u gradu dočekani kao oslobodioci, a onda se gotovo više od jednog veka vodila borba da Sombor ne potpadne pod upravu županijskih vlasti, pa je carskom trezoru uplaćivano po 150.000 rajnskih forinti u zlatu. Odmah posle uplate pravoslavci i rimokatolici ugovorili su između sebe način biranja sudija. Carica Marija Terezija je 17. februara 1749. potpisala povelju kojom se Sombor uzdiže u rang slobodnih i kraljevskih gradova. Četiri decenije kasnije, Sombor je postao sedište Bačko-bodroške županije.
Somborci su se veoma istakli u pripremanju i održavanju Velike narodne skupštine u Novom Sadu, na kojoj je 25. novembra 1918. doneta odluka o otcepljenju ,,srpskog, bunjevačkog i ostalog slovenskog naroda od Ugarske i prisajedinjenju Banata, Bačke i Baranje Kraljevini Srbiji uz istovremenu podršku osnivanju države Srba, Hrvata i Slovenaca". Na čelu Uprave za Vojvodinu bio je Joca Lalošević sa još dvojicom Somboraca: kompozitorom Petrom Konjovićem i dr Kostom Popovićem.
Sombor je grad sa prepoznatljivom arhitekturom, koji poslednjih godina izrasta i u univerzitetski centar. Sedište je značajnih kulturnih institucija, a od 1992. i Zapadnobačkog okruga u kojem su još opštine Apatin, Kula i Odžaci. Međutim, od nekada razvijene opštine, koja je uvek imala veći broj zaposlenih od onih koji čekaju na posao, Sombor je danas u rangu nedovoljno razvijenih, sa oko 30.000 nezaposlenih, a nekada bogata industrija hrane gotovo je uništena.
Z. Zejneli
[objavljeno: 29.01.2007.]
